Tại sao Ukraine không thể có tên lửa Patriot: 4 rào cản chặn phòng không trước mùa đông

Ukraine đang bước vào mùa đông với tình trạng thiếu hụt trầm trọng tên lửa đánh chặn Patriot – vũ khí duy nhất trong kho vũ khí có thể ngăn chặn tên lửa đạn đạo của Nga. Bốn rào cản chồng chéo – việc Nhà Trắng từ chối, kho dự trữ Mỹ cạn kiệt, con đường sản xuất nội địa chậm chạp, và chiến dịch tên lửa Nga ngày càng khốc liệt – đã hội tụ, khiến đất nước này rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm.

Nhà Trắng từ chối yêu cầu 'Gói mùa đông' của Zelensky

Trong cuộc gặp tại Nhà Trắng vào cuối tháng 7 năm 2026, Tổng thống Donald Trump đã đích thân từ chối yêu cầu của Tổng thống Volodymyr Zelensky về một "gói mùa đông" khẩn cấp gồm 300 tên lửa đánh chặn Patriot bổ sung . Trump nói với Zelensky rằng Mỹ cần số tên lửa này cho chính mình trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra với Iran, rằng "chúng tôi cần chúng cho chính mình" . Tờ Financial Times là đơn vị đầu tiên đưa tin về quyết định này, trích dẫn các nguồn tin thân cận với cuộc gặp .

Zelensky sau đó đã xác nhận sự từ chối trong một cuộc họp của Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine vào ngày 5 tháng 8 năm 2026 . Ông không loại trừ khả năng quyết định này có liên quan đến việc Ukraine "tỏ ra dễ dãi hơn" trong các cuộc đàm phán .

Kho dự trữ Mỹ cạn kiệt nghiêm trọng sau cuộc chiến Iran

Kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu vào tháng 2 năm 2026, quân đội Mỹ đã bắn đi một số lượng khổng lồ tên lửa đánh chặn Patriot. Theo số liệu do The New York Times thu thập, quân đội Mỹ đã bắn hơn 1.500 tên lửa đánh chặn Patriot, chỉ còn chưa đầy 1.700 quả trong kho . Việc bù đắp sự thiếu hụt này sẽ mất hơn hai năm ngay cả khi tăng tốc sản xuất .

Một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính rằng kho tên lửa Patriot PAC-3 MSE của Mỹ đã giảm khoảng 55–65% . Các số liệu cập nhật của tổ chức tư vấn này, có tính đến các xung đột sau lệnh ngừng bắn, cho thấy chỉ còn ít nhất 759 tên lửa Patriot thuộc loại cao cấp nhất của Mỹ trong kho .

Quân đội Mỹ đã sử dụng "gần như toàn bộ" kho tên lửa chính xác tầm xa trong chiến dịch Iran, và khoảng một nửa kho vũ khí Patriot và Hệ thống Phòng thủ Khu vực Độ cao (THAAD), theo Reuters . Công suất sản xuất hàng năm chỉ khoảng 600 tên lửa đánh chặn PAC-3 từ Lockheed Martin, thấp hơn nhiều so với tốc độ tiêu thụ trong thời chiến .

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng gọi các báo cáo về sự thiếu hụt là "câu chuyện được bịa đặt" vào tháng 6 năm 2026, nhưng hai tháng trước đó, ông thừa nhận rằng việc bổ sung kho tên lửa có thể mất "nhiều tháng và nhiều năm" .

Sự cạn kiệt này đã ảnh hưởng đến các đồng minh khác: các quan chức Mỹ nói với The New York Times rằng Washington đã hoãn giao vũ khí cho "khách hàng ở châu Âu và châu Á" .

Sản xuất nội địa Ukraine còn nhiều năm, không phải vài tháng

Các cuộc đàm phán giữa Washington và Kiev về việc cấp phép sản xuất Patriot cho Ukraine vẫn đang diễn ra, nhưng chưa có thỏa thuận cuối cùng nào được ký kết, và Tổng thống Trump đã bày tỏ sự nghi ngờ về thỏa thuận này . Mặc dù Mỹ vẫn đang thúc đẩy các cuộc thảo luận – bao gồm phương án để Ukraine sản xuất một số bộ phận để lắp ráp cuối cùng ở nơi khác tại châu Âu – nhưng các tên lửa đánh chặn mới được sản xuất theo bất kỳ thỏa thuận nào sẽ không thể có mặt trong vòng một năm hoặc hơn .

Ngay cả khi đạt được thỏa thuận, chính Zelensky cũng thừa nhận rằng việc thiết lập sản xuất nội địa sẽ mất từ 12 tháng đến vài năm do các thủ tục quan liêu kéo dài . Vào cuối tháng 7 năm 2026, Ukraine và Raytheon đã đồng ý về nguyên tắc để khởi động sản xuất chung, nhưng Lầu Năm Góc vẫn đang đánh giá các phương án hành động .

Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, tuyên bố vào ngày 4 tháng 8 năm 2026 rằng một thỏa thuận sản xuất dài hạn "sẽ không được ký kết trước mùa đông này", nhấn mạnh rằng tên lửa đánh chặn PAC-3 Patriot vẫn bị kiểm soát chặt chẽ theo các quy tắc xuất khẩu của Mỹ .

Chiến dịch tên lửa của Nga đang gia tăng khi hệ thống phòng không bị suy yếu

Nga đang cố tình khai thác sự thiếu hụt Patriot của Ukraine, phóng loạt tên lửa đạn đạo ồ ạt để áp đảo các hệ thống phòng không đã cạn kiệt . Các chuyến hàng tên lửa đánh chặn phòng không của đồng minh cho Ukraine trong năm 2026 chỉ bằng một phần ba so với mức của năm 2025 .

Zelensky nói với CNN vào tháng 8 năm 2026 rằng Ukraine hiện chỉ có 1% kho tên lửa Patriot của Mỹ và cần 5% để sống sót qua mùa đông – một con số mà ông cho rằng sẽ cho phép Ukraine "tiêu diệt tất cả" khả năng tên lửa đạn đạo của Nga . "Nếu họ bán cho chúng tôi 5%, chúng tôi sẽ vượt qua mùa đông và cứu sống người dân," Zelensky nói .

Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo do Triều Tiên cung cấp trong chiến dịch tăng cường của mình . Đầu tháng 8 năm 2026, các cuộc tấn công của Nga vào Kiev và khu vực lân cận đã giết chết ít nhất 17 người, với các quan chức Ukraine cho rằng sự thiếu hụt tên lửa đánh chặn đã trực tiếp gây ra những cái chết lẽ ra có thể cứu được . Các thành phố như Odesa đã chìm trong bóng tối sau các cuộc tấn công của Nga, và số lượng tên lửa đạn đạo Nga phóng mỗi tháng đã tăng gấp đôi so với năm 2025 .

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đánh giá rằng Nga đang ưu tiên sản xuất tên lửa đạn đạo và hành trình để khai thác cụ thể sự thiếu hụt Patriot của Ukraine .

Kết luận

Ukraine đang bị kẹt giữa một chính quyền Mỹ không muốn chia sẻ nguồn dự trữ Patriot khan hiếm đã bị tiêu hao bởi cuộc chiến Iran, một con đường sản xuất nội địa sẽ mất nhiều năm để hiện thực hóa, và một quân đội Nga đang tăng tốc các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo chính xác vì biết rằng nguồn cung tên lửa đánh chặn của Ukraine đang ở mức thấp nguy kịch. Nếu không có một sự bổ sung nhanh chóng tên lửa đánh chặn – điều có vẻ khó xảy ra – Ukraine sẽ phải đối mặt với một mùa đông với khả năng phòng không bị suy giảm nghiêm trọng và các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga gia tăng nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng.