NATO bắn hạ máy bay không người lái trên bầu trời Latvia: Chiến dịch 'cờ giả' của Nga và cuộc chiến drone leo thang nơi sườn Đông

Trong những giờ đầu ngày 14/8/2026, một máy bay không người lái (UAV) không rõ nguồn gốc đã xâm phạm không phận Latvia gần khu tự quản Balvi ở phía đông bắc, sát biên giới với Nga. NATO đã điều động bốn máy bay chiến đấu — gồm hai chiếc Eurofighter Typhoon của Ý và hai chiếc F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ thuộc phái bộ Tuần tra Không lực Baltic. Một phi công lái chiếc Typhoon của Ý đã bắn hạ UAV này .

Lực lượng Vũ trang Quốc gia Latvia ngay lập tức đổ lỗi cho hoạt động tác chiến điện từ của Nga, cho rằng UAV đã bị lệch hướng và bay vào lãnh thổ Latvia do bị Nga gây nhiễu . Một chiến dịch tìm kiếm mảnh vỡ trên mặt đất đã được triển khai tại khu vực Rugaji . Đây là lần thứ hai trong vòng hai tháng các máy bay NATO bắn hạ UAV trên các quốc gia Baltic, và là một phần trong làn sóng gia tăng các vụ xâm phạm không phận trên khắp khu vực . Nguồn gốc của UAV vẫn chưa được xác nhận — các nhà chức trách chỉ mô tả đó là một UAV kiểu quân sự "ngoại quốc" .

Lo Ngại Về Chiến Dịch 'Cờ Giả' Từ Các Quan Chức Litva

Các quan chức Litva đã nêu lên hai mối quan ngại có liên hệ mật thiết với nhau về vụ việc này cũng như tình hình chung:

Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas (ngày 6/8): Tình báo Litva tin rằng Nga đang xem xét sử dụng các UAV do Ukraine sản xuất bị thu giữ để dàn dựng một cuộc tấn công 'cờ giả' nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của các nước Baltic, khiến nó trông như thể Ukraine là thủ phạm. Ông Kaunas nói thẳng: "Chúng ta đang nói về một chiến dịch cờ giả, sử dụng một máy bay không người lái Ukraine giả." Các quan chức tình báo Litva đánh giá rằng Moscow đang cân nhắc hành động này vì họ tin sai sự thật rằng khu vực Baltic đã cho phép Ukraine sử dụng không phận của mình để tấn công bằng UAV vào Nga .

Thủ tướng Litva Mindaugas Sinkevičius (ngày 14/8): Vài giờ sau vụ bắn hạ ở Latvia, ông Sinkevičius cho biết không thể loại trừ khả năng UAV bị bắn hạ trên bầu trời Latvia là một phần của chiến dịch 'cờ giả' và nhấn mạnh rằng các mảnh vỡ phải được kiểm tra cẩn thận để xác định nguồn gốc của nó .

Phản ứng an ninh khu vực: Ba Lan, Litva, Latvia và Estonia đã thắt chặt an ninh xung quanh các đập, nhà máy điện và cơ sở hạ tầng khí đốt tự nhiên kể từ đầu tháng 8, dựa trên thông tin tình báo rằng Nga có thể tổ chức một cuộc tấn công cờ giả bằng UAV để thử nghiệm phản ứng của NATO .

Bức Tranh Lớn Hơn: Các Vụ Xâm Phạm UAV Và Các Mối Đe Dọa 'Cờ Giả' Của Nga

Vụ việc này nằm trong một khuôn mẫu leo thang dai dẳng kể từ đầu năm 2026:

1. Các vụ xâm phạm không phận Baltic của NATO lặp đi lặp lại. Vào ngày 17-18/5/2026, chất nổ đã được tìm thấy gần mảnh vỡ của một UAV tình nghi của Ukraine rơi ở Litva gần biên giới Latvia và Belarus . Ngày 19/5, một máy bay NATO đã bắn hạ một UAV của Ukraine trên bầu trời Estonia; Ukraine cho biết Nga cố tình điều khiển nó vượt biên giới bằng chiến tranh điện tử . Ngày 20/5, Litva ban bố "cảnh báo nguy hiểm trên không", yêu cầu người dân Vilnius tìm nơi trú ẩn và tạm dừng giao thông tại sân bay thủ đô sau khi một UAV xâm phạm không phận . Ngày 21/5, cả Latvia và Litva cùng phát hiện UAV trong không phận của mình, buộc NATO phải điều động máy bay chiến đấu đánh chặn . Trong suốt thời gian từ tháng 5 đến tháng 8/2026, các UAV của Ukraine nhắm vào các cảng dầu ở Biển Baltic của Nga đã nhiều lần bay lạc vào không phận Phần Lan, Estonia, Latvia và Litva — thường là do việc gây nhiễu GPS của Nga khiến chúng chệch hướng, theo Kiev .

2. Việc Nga sử dụng chiến tranh điện tử để điều hướng lại UAV. Ukraine và các quan chức Baltic cho biết Nga đang tích cực sử dụng các hệ thống tác chiến điện tử để gây nhiễu hệ thống dẫn đường trên các UAV của Ukraine và điều hướng chúng qua biên giới NATO, tạo ra những hành động khiêu khích có chủ đích . Latvia trực tiếp quy vụ xâm phạm ngày 14/8 chiến thuật tương tự . Bộ trưởng Ngoại giao Estonia, ông Margus Tsahkna, đã tuyên bố công khai: "Nga đang điều hướng những UAV này vào lãnh thổ NATO" .

3. Thông tin tình báo về kế hoạch cờ giả của Nga. Tình báo Litva (ngày 6/8) đánh giá rằng Nga đang tích cực cân nhắc một chiến dịch cờ giả sử dụng UAV thu giữ của Ukraine để tấn công cơ sở hạ tầng Baltic . Ba Lan và các nước Baltic đang tăng cường an ninh tại các đập, nhà máy điện và các trung tâm khí đốt vì "mối lo ngại gia tăng rằng Moscow sẽ tổ chức một cuộc tấn công cờ giả" . Một cách riêng rẽ, Nga đã cảnh báo rằng họ có thể trả đũa các quốc gia Baltic vì bị cho là đã giúp Ukraine nhắm mục tiêu vào lãnh thổ Nga .

4. Phản ứng leo thang của NATO. NATO đã nhiều lần điều động máy bay chiến đấu để đối phó với các vụ xâm phạm này — bao gồm các vụ bắn hạ trên bầu trời Estonia vào tháng 5 và Latvia vào tháng 8 — và liên minh này ngày càng lo ngại rằng chiến tranh ở Ukraine đang tràn trực tiếp qua các đường biên giới trên không của NATO . Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đã đánh giá rằng các vụ xâm phạm không phận NATO của UAV Nga cho thấy một chính sách của Nga chấp nhận rủi ro UAV xâm nhập lãnh thổ NATO như một hậu quả có thể chấp nhận được của các cuộc tấn công vào Ukraine .

Ý Nghĩa Của Sự Việc

Vụ bắn hạ ngày 14/8 là diễn biến mới nhất trong làn sóng xâm phạm UAV kéo dài nhiều tháng vào không phận Baltic của NATO, với phần lớn xuất phát từ Ukraine nhưng bị điều hướng lại bởi hoạt động gây nhiễu của Nga. Các quan chức Litva đã công khai cảnh báo rằng Nga có thể khai thác khuôn mẫu này — sử dụng các UAV thu giữ của Ukraine trong một cuộc tấn công cờ giả được dàn dựng để lôi kéo NATO vào một cuộc đối đầu trực tiếp hoặc để phá vỡ sự đoàn kết của liên minh. Việc thu hồi và phân tích các mảnh vỡ từ vụ việc ở Latvia có thể cung cấp bằng chứng cụ thể đầu tiên để xác nhận hoặc bác bỏ những lo ngại đó.