EU bí mật đàm phán chia sẻ dữ liệu nhạy cảm với Israel: Lộ báo cáo gây sốc

EU và Israel: Thỏa thuận chia sẻ dữ liệu mật bị phanh phui

Một cuộc điều tra của tổ chức phi chính phủ Statewatch (Anh), công bố hồi tháng 7/2026, đã tiết lộ rằng Ủy ban châu Âu (European Commission) đã và đang bí mật đàm phán một thỏa thuận hợp tác cảnh sát giữa Europol và các cơ quan thực thi pháp luật Israel . Thỏa thuận này, được thảo luận từ năm 2018, cho phép trao đổi dữ liệu cá nhân để chống tội phạm nghiêm trọng và khủng bố . Mặc dù được cho là đã bị đóng băng vào tháng 12/2022, nhưng các tài liệu rò rỉ cho thấy các quan chức EU đã tổ chức ít nhất bảy cuộc họp với các nhà ngoại giao Israel từ năm 2023 đến tháng 1/2026 .

Những loại dữ liệu nhạy cảm nào sẽ được trao đổi?

Theo dự thảo thỏa thuận, các bên sẽ được phép trao đổi nhiều loại dữ liệu, vượt xa phạm vi thông tin cơ bản của cơ quan thực thi pháp luật, bao gồm:

• Tên, số nhận dạng và dữ liệu vị trí
• Thông tin di truyền và sinh trắc học (vân tay, ADN...)
• Chi tiết về quan điểm chính trị, tín ngưỡng tôn giáo và đời sống cá nhân

Đây là những loại dữ liệu "đặc biệt nhạy cảm" theo luật bảo vệ dữ liệu của EU.

Cảnh báo pháp lý nội bộ bị phớt lờ

Một ý kiến pháp lý bị rò rỉ từ tháng 11/2022 của Dịch vụ Pháp lý Hội đồng EU đã kết luận rằng dự thảo thỏa thuận của Ủy ban vi phạm cả luật EU và luật quốc tế trên nhiều phương diện :

• Dự thảo bao gồm một điều khoản ngoại lệ, cho phép dữ liệu cá nhân được sử dụng ở "các khu vực địa lý nằm dưới sự quản lý của Nhà nước Israel sau năm 1967" – tức là các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, bao gồm Đông Jerusalem .
• Các luật sư của Hội đồng cảnh báo đây sẽ là "lần đầu tiên một thỏa thuận quốc tế giữa EU và Israel quy định việc áp dụng nó vào các vùng lãnh thổ bị Israel chiếm đóng năm 1967", về cơ bản hợp pháp hóa việc chiếm đóng .
• Ủy ban bị phát hiện đã vượt quá nhiệm vụ đàm phán và vi phạm các quy tắc hiệp ước EU, bao gồm nghĩa vụ hợp tác chân thành với các thể chế EU khác, khi không bao giờ tham vấn nhóm công tác chuyên trách của Hội đồng trong suốt 4 năm đàm phán (2018–2022) .

Bất chấp những phát hiện này, Ủy ban không bao giờ sửa đổi dự thảo và tiếp tục đàm phán .

Nguy cơ cho người Palestine

Các nhà phê bình và chuyên gia nhân quyền đã đưa ra nhiều cảnh báo nghiêm trọng:

• Thông tin tình báo dẫn đến các vụ ám sát: Eitan Diamond, chuyên gia pháp lý cao cấp tại Trung tâm Luật Nhân đạo Quốc tế, cảnh báo dữ liệu được chuyển qua thỏa thuận "có thể được sử dụng làm thông tin tình báo để hỗ trợ các quyết định nhắm mục tiêu và giết hại người Palestine" và "EU sẽ có nguy cơ tiếp tay cho việc tước đoạt tự do một cách tùy tiện và đối xử tệ bạc có hệ thống trong các điều kiện giam giữ tồi tệ" .
• Hình sự hóa và hạn chế di chuyển: Nhà điều tra Giacomo Zandonini cho rằng mối đe dọa lớn hơn nằm ở việc "hình sự hóa, hạn chế di chuyển và cung cấp thông tin tình báo cho các cơ quan Israel" — mặc dù thông tin chuyển cho Shin Bet (cơ quan an ninh nội địa Israel) cũng có thể dẫn đến các vụ ám sát có mục tiêu .
• Rủi ro cho người Palestine ở châu Âu: Có những lo ngại rằng dữ liệu về người Palestine ở châu Âu có thể bị chia sẻ với Israel và được sử dụng để đàn áp chính trị .
• Hợp pháp hóa việc chiếm đóng: Thỏa thuận sẽ chính thức mở rộng hợp tác EU-Israel tới lãnh thổ bị chiếm đóng, mâu thuẫn với lập trường pháp lý lâu nay của EU và ý kiến tư vấn năm 2024 của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) rằng Israel phải chấm dứt sự hiện diện bất hợp pháp tại lãnh thổ Palestine .

Phản ứng của Ủy ban châu Âu

• Ủy ban từ chối bình luận về "nội dung của các trao đổi, cuộc họp hoặc lập trường đàm phán bí mật liên quan đến các cuộc đàm phán quốc tế, bao gồm cả với Israel" .
• Khi được hỏi liệu dự thảo sửa đổi đã được chuẩn bị hay có lộ trình nào không, họ cũng đưa ra câu trả lời tương tự .
• Trong một tuyên bố công khai ngắn gọn, Ủy ban nói rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ "bao gồm các biện pháp bảo vệ quyền cơ bản, bao gồm các biện pháp bảo vệ dữ liệu, chẳng hạn như hạn chế sử dụng dữ liệu liên quan đến án tử hình" .
• Ủy ban cũng viện dẫn việc đánh giá lại tình trạng tương xứng GDPR của Israel giai đoạn 2024–2025, cho rằng họ đã "đàm phán một sự tăng cường đáng kể các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư và quyền cá nhân ở Israel" .

Cuối tháng 7/2026, 27 nghị sĩ châu Âu (MEP) đã gửi một câu hỏi bằng văn bản yêu cầu Ủy ban làm rõ mục đích của các cuộc họp đang diễn ra với Israel, tình hình đàm phán hiện tại và các rủi ro về nhân quyền . Tính đến giữa tháng 8/2026, Ủy ban vẫn chưa đưa ra phản hồi công khai thực chất nào.