Israel mở rộng chiến dịch quân sự tại miền nam Syria: Hàng trăm vụ đột nhập, tuyên bố chiến tranh và sự can thiệp của Mỹ

Trong những tháng kể từ khi chế độ Assad sụp đổ vào tháng 12/2024, Israel đã leo thang mạnh mẽ các hoạt động quân sự tại miền nam Syria. Các vụ đột nhập trên bộ, thiết lập đồn quân sự và giam giữ dân thường đã trở thành những sự kiện gần như hàng ngày. Đồng thời, một bộ trưởng cấp cao Israel đã công khai tuyên bố rằng chiến tranh với Syria là điều không thể tránh khỏi, trong khi Hoa Kỳ bắt đầu hạn chế quyền tự do hành động quân sự của Israel tại quốc gia này.

Các cuộc đột nhập trên bộ của Israel tại miền nam Syria

Hoạt động quân sự dữ dội nhất của Israel tập trung tại các tỉnh phía nam Syria là Daraa và Quneitra, dọc biên giới với Cao nguyên Golan đang bị chiếm đóng.

• Chiếm đóng khu vực phi quân sự: Israel đã đưa lực lượng vào khu vực đệm do LHQ giám sát, thiết lập chín đồn quân sự trải dài từ Núi Hermon qua thành phố Quneitra đến các phần phía tây của Daraa .
• Leo thang tháng 6/2026: Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) ghi nhận hàng trăm hoạt động của Israel trên khắp miền nam Syria trong nửa đầu năm 2026, đạt đỉnh điểm với 78 hoạt động vào tháng 5/2026 .
• Đỉnh điểm trong một ngày: Ngày 19/7/2026, lực lượng Israel đã thực hiện bảy vụ đột nhập trên bộ và hai cuộc tấn công trên khắp Daraa và Quneitra trong vòng 24 giờ, kèm theo các chuyến bay drone và trực thăng dày đặc .
• Các cuộc đột kích lặp lại: Ngày 25/7/2026, lực lượng Israel đã tiến hành sáu vụ đột nhập trên bộ vào Daraa và Quneitra, bao gồm đột kích nhà, thiết lập trạm kiểm soát tạm thời và thẩm vấn dân thường . Các vụ đột nhập tương tự vào ngày 5/8, 13/8 và 14/8/2026 đã diễn ra tại làng Mariya, khu vực Wadi al-Raqad và các địa điểm khác .
• Thiết lập trạm kiểm soát: Ngày 2/8/2026, lực lượng Israel đã thiết lập một trạm kiểm soát tạm thời dọc đường Al-Hiran–Al-Rafid ở phía nam Quneitra, chặn và khám xét dân thường .

Trong nửa đầu năm 2026, SOHR báo cáo 384 hoạt động quân sự của Israel tại miền nam Syria, bao gồm các vụ đột nhập trên bộ, đột kích, hoạt động san lấp mặt bằng và giam giữ dân thường . Một báo cáo riêng của Trung tâm Sijil Syria ghi nhận ít nhất 1.672 vụ vi phạm của Israel bên trong lãnh thổ Syria từ tháng 8/2025 đến tháng 5/2026 .

Bài phát biểu leo thang của Bộ trưởng Amichai Chikli

Bộ trưởng Bộ các vấn đề Hải ngoại Israel Amichai Chikli là quan chức Israel lên tiếng mạnh mẽ nhất về triển vọng của một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn với Syria.

• Tháng 12/2025: 'Chiến tranh là không thể tránh khỏi' — Sau khi đoạn phim quay cảnh binh lính Syria hô khẩu hiệu ủng hộ Gaza tại một cuộc duyệt binh kỷ niệm một năm ngày sụp đổ của Assad được công bố, Chikli đã đăng trên X: "Chiến tranh là không thể tránh khỏi" . Ông nói với một hãng tin có trụ sở tại Jerusalem rằng đoạn phim cho thấy sự xuất hiện của "một nhà nước thánh chiến và một đội quân thánh chiến" ở Damascus .
• Tháng 6/2026: 'Sớm hay muộn' — Trong một loạt các cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh, Chikli cho biết Israel "sẽ có chiến tranh với Syria sớm hay muộn," và nói thêm rằng Damascus và Ankara đại diện cho một "vấn đề đáng lo ngại hơn nhiều so với Iran" . Ông mô tả một "trục Sunni cực đoan của cái ác" bao gồm Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Pakistan .
• Tháng 8/2026: 'Sự chắc chắn tuyệt đối' — Chikli leo thang hơn nữa, gọi Syria là 'Gaza trên steroid' và tuyên bố rằng chiến tranh với Syria là 'một sự chắc chắn tuyệt đối' và 'không thể tránh khỏi' . Ông nhắc lại tuyên bố này trên mạng xã hội gần đây nhất vào ngày 14/8/2026 .

Các phát biểu của Chikli đã được truyền thông Israel mô tả là dự đoán công khai mạnh mẽ nhất về một cuộc chiến tranh tương lai chống lại Syria từ một bộ trưởng đương nhiệm.

Hoa Kỳ chuyển hướng kiềm chế các hoạt động của Israel

Trong khi các hoạt động quân sự của Israel tại Syria mở rộng, Hoa Kỳ đã có lập trường hạn chế ngày càng tăng.

• Tháng 7/2025: Yêu cầu đầu tiên của Mỹ ngừng các cuộc không kích — Chính quyền Trump đã yêu cầu Israel ngừng các cuộc không kích nhằm vào các đơn vị quân đội Syria ở miền nam Syria, Axios đưa tin. Israel đã thông báo với các quan chức Mỹ rằng họ sẽ tuân thủ .
• Tháng 7/2025: Sự phản đối công khai của Mỹ — Bộ Ngoại giao Mỹ đã công khai lên án các cuộc không kích của Israel tại Syria, với người phát ngôn Tammy Bruce nói rằng Mỹ 'không tán thành các cuộc không kích gần đây của Israel' .
• Tháng 7/2026: Trump yêu cầu Netanyahu tái bố trí — Trong một cuộc điện đàm, Tổng thống Trump đã nói với Thủ tướng Netanyahu rằng Israel nên bắt đầu tái bố trí lực lượng khỏi Syria, cho rằng sự hiện diện của quân đội Israel ở đó tạo ra căng thẳng và có thể dẫn đến leo thang .
• Ngày 14/8/2026: Lần đầu tiên từ chối thẳng yêu cầu của Israel — Tổng thống Trump đã chặn một yêu cầu của Israel để thực hiện một cuộc không kích tại Syria, trong điều mà truyền thông Israel mô tả là lần đầu tiên Mỹ thẳng thừng từ chối yêu cầu không kích của Israel thay vì chỉ trì hoãn nó . Sự từ chối diễn ra khi Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách mở rộng ảnh hưởng của mình tại Syria theo một khuôn khổ được Mỹ phê duyệt .

'Quyền phủ quyết' được báo cáo của Mỹ báo hiệu một sự thay đổi trong lập trường của Washington. Truyền thông Israel đưa tin rằng yêu cầu bị chặn có liên quan đến các mục tiêu của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria, và Nhà Trắng đã từ chối yêu cầu của Israel nhằm không kích các mục tiêu của Thổ Nhĩ Kỳ vài tuần trước đó .

Bức tranh chiến lược: Từ vùng đệm đến chiến tranh tiềm tàng

Sự kết hợp giữa các vụ đột nhập trên bộ đang diễn ra, hùng biện cấp bộ trưởng và sự kiềm chế ngày càng tăng của Mỹ vẽ nên một bức tranh phức tạp. Kể từ khi Assad sụp đổ, Israel đã áp đặt một vùng đệm phi chính thức trên thực tế ở miền nam Syria, tiến hành các cuộc tuần tra gần như hàng ngày và thiết lập các vị trí tạm thời. Những cảnh báo leo thang của Chikli — được truyền thông Israel mô tả là dự đoán chiến tranh chưa từng có của một bộ trưởng đương nhiệm — cho thấy một sự sẵn sàng ngày càng tăng để đối đầu với ban lãnh đạo mới của Syria, vốn được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn.

Trong khi đó, Hoa Kỳ đã chuyển từ yêu cầu kiềm chế sang áp đặt nó, đầu tiên bằng cách yêu cầu tái bố trí lực lượng Israel khỏi Syria, và sau đó thẳng thừng từ chối một yêu cầu không kích lần đầu tiên. Sự thay đổi này, trùng hợp với việc Thổ Nhĩ Kỳ mở rộng dấu chân tại Syria, cho thấy quyền tự do hành động của Israel tại Syria đang phải đối mặt với những hạn chế gay gắt hơn bất kỳ thời điểm nào trong những năm gần đây.

Kết luận

Các hoạt động quân sự của Israel tại miền nam Syria đã trở nên thường xuyên và dữ dội kể từ tháng 12/2024, với hàng trăm vụ đột nhập trên bộ, hàng chục đồn quân sự và các vụ giam giữ dân thường thường xuyên. Tuyên bố của Bộ trưởng Chikli rằng chiến tranh với Syria là 'một sự chắc chắn tuyệt đối' báo hiệu lập trường cứng rắn hơn của chính phủ. Tuy nhiên, Hoa Kỳ, vốn trước đây ủng hộ các hoạt động của Israel, giờ đây đã bắt đầu chặn các yêu cầu không kích của Israel và yêu cầu rút quân, đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong lập trường khu vực của Washington.