Xuất khẩu ngũ cốc Ukraine giảm 76% nửa đầu tháng 8/2026: Nguyên nhân, phản ứng của Nga và hậu quả toàn cầu

Phản ứng của Nga trước đề xuất ngừng bắn trên Biển Đen của Ukraine

Ukraine đã gửi một đề xuất tới Nga thông qua bên thứ ba (Thổ Nhĩ Kỳ chuyển lời đề nghị tới Moscow vào ngày 8 tháng 8) với đề nghị cả hai bên cùng ngừng các cuộc tấn công vào các mục tiêu dân sự trên Biển Đen . Nga đã thẳng thừng bác bỏ ý tưởng này. Vào ngày 14 tháng 8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Điện Kremlin Maria Zakharova tuyên bố Moscow "không thấy cơ sở" cho cái mà bà gọi là "các biện pháp nửa vời" sẽ tạo cho Ukraine "khoảng thở" . Bà cáo buộc Ukraine có "hành động khủng bố trắng trợn" nhằm vào tàu thuyền dân sự . Nga cũng loại trừ rõ ràng việc quay lại bất kỳ thỏa thuận nào tương tự Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen giai đoạn 2022–2023 . Ngoại trưởng Sergei Lavrov riêng rẽ nhắc lại vào ngày 14 tháng 8 rằng Nga vẫn không sẵn sàng tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình không đáp ứng các yêu cầu của họ về việc Ukraine đầu hàng hoàn toàn .

Hậu quả toàn cầu dự kiến đối với giá lương thực và chuỗi cung ứng

• Giá cả tăng vọt 25–35%: Một báo cáo của Politico dẫn lời các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu lệnh phong tỏa tiếp diễn, giá lương thực toàn cầu sẽ tăng "ít nhất 25, 30%" . Biển Đen đã trở thành "điểm nghẽn thương mại chiến lược mới nhất" bị ảnh hưởng bởi xung đột leo thang .
• Thâm hụt 30–35 triệu tấn: Sự tê liệt của vận tải biển Biển Đen đe dọa thâm hụt ngũ cốc toàn cầu từ 30 đến 35 triệu tấn, kéo theo sự tăng giá mạnh của nguyên liệu thô .
• Nguy cơ nạn đói ở các khu vực dễ bị tổn thương: Vận động hành lang ngũ cốc của chính Nga đã cảnh báo rằng việc đóng cửa hoàn toàn các hành lang xuất khẩu Biển Đen có thể gây ra nạn đói ở một số khu vực Trung Đông và châu Phi . Vì Nga cũng là một nước xuất khẩu lương thực lớn và các lô hàng của nước này đang bị gián đoạn, sự leo thang này có "tác động lớn đến lạm phát" .
• Các cuộc khủng hoảng chồng chéo: Bế tắc Biển Đen trùng hợp với việc đóng cửa eo biển Hormuz và các hiện tượng thời tiết cực đoan, đẩy giá cây trồng toàn cầu lên mức cao nhất trong ba năm vào cuối tháng 7 năm 2026 . Hạn hán trên sông Danube càng siết chặt thêm các tuyến đường xuất khẩu thay thế của Ukraine .
• Ukraine chạy đua tìm giải pháp thay thế: Các tuyến đường bộ/sông thay thế có thể đáp ứng tối đa 50% khối lượng xuất khẩu và công suất dự kiến không có sớm nhất là cho đến cuối tháng 8 . Giá ngũ cốc nội địa ở Ukraine đã giảm xuống dưới chi phí sản xuất, đe dọa vụ gieo trồng năm sau .