Giá lương thực thế giới tháng 7/2026 leo đỉnh 3 năm: Chiến tranh, El Niño và 'phao cứu sinh' từ kho dự trữ kỷ lục

Thế giới đang đối mặt với một mối đe dọa lạm phát lương thực mới, xuất phát từ một 'cơn bão hoàn hảo' bao gồm sự gián đoạn nguồn cung do chiến tranh tại Trung Đông và Ukraine, hiện tượng El Niño ngày càng mạnh, cùng chi phí năng lượng và phân bón tăng vọt. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo những yếu tố này có thể kích hoạt một làn sóng lạm phát giá lương thực toàn cầu mới .

Chỉ số Giá Lương thực của FAO đạt trung bình 131,1 điểm trong tháng 7/2026, mức cao nhất kể từ tháng 1/2023, tăng 0,6% so với tháng trước và 1,0% so với tháng 7/2025 . Mặc dù vẫn thấp hơn 18,2% so với đỉnh tháng 3/2022, nhưng xu hướng tăng đã gia tốc kể từ giữa năm 2025 . Lạm phát lương thực của Ấn Độ, một nền kinh tế mới nổi lớn, đã bám sát các áp lực toàn cầu này, đạt 5,52% trong tháng 7/2026 và vượt mục tiêu trung điểm 4% của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) trong hai tháng liên tiếp .

Các Yếu Tố Thúc Đẩy Chính

Gián đoạn nguồn cung do xung đột. Sự leo thang của xung đột tại Iran đã làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, khí đốt và phân bón qua eo biển Hormuz, trong khi chiến tranh Ukraine tiếp tục phá hủy cơ sở hạ tầng xuất khẩu ở Biển Đen. Giá lúa mì tăng vọt 5,8% chỉ trong tháng 7 do lo ngại về sự gián đoạn liên tục đối với dòng xuất khẩu từ Biển Đen . Chuyên gia kinh tế trưởng của FAO mô tả sự kết hợp giữa các cuộc chiến ở Iran và Ukraine cùng với El Niño đã tạo ra một 'cơn bão hoàn hảo' về chi phí cao hơn và năng suất cây trồng thấp hơn .

El Niño mạnh lên và nắng nóng cực đoan. Một siêu El Niño đang đe dọa sản lượng cây trồng toàn cầu, và các đợt nắng nóng gay gắt ở nhiều quốc gia sản xuất đã làm hư hại mùa màng ngũ cốc và hạt có dầu . FAO đã trích dẫn các đợt nắng nóng như một yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lúa mì ở một số quốc gia sản xuất chính, trong khi giá đường tăng do thời tiết nóng và khô ở Liên minh châu Âu và các điều kiện liên quan đến El Niño ở châu Á .

Chi phí năng lượng và phân bón tăng vọt. Giá phân urê đã tăng gần 46% so với tháng trước trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 3/2026, do xung đột Trung Đông . Ngân hàng Thế giới dự báo giá phân bón sẽ tăng trung bình 31% trong năm 2026, đạt mức đắt đỏ nhất kể từ năm 2022 . Giá dầu thô cao hơn đang tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất nông nghiệp và vận chuyển .

Bằng Chứng Trong Chỉ Số Giá Lương Thực FAO

• Chỉ số Giá Lương thực FAO đạt trung bình 131,1 điểm trong tháng 7/2026, mức cao nhất trong ba năm .
• Chỉ số Giá Ngũ cốc FAO tăng 3,4% so với tháng trước; riêng lúa mì tăng 5,8% .
• Chỉ số Giá Dầu Thực vật FAO đạt mức cao nhất kể từ tháng 6/2022, do nhu cầu dầu cọ và hiệu ứng lan tỏa từ dầu thô .
• Đường tăng 5,6% trong tháng 7 do lo ngại về thời tiết khô hạn và tác động của El Niño .

Quỹ Đạo Lạm Phát Lương Thực Ấn Độ

Lạm phát lương thực của Ấn Độ đã tăng mạnh trong suốt năm 2026, bám sát các áp lực toàn cầu:

Tháng	CPI Tổng thể (YoY)	Lạm phát Lương thực (CFPI, YoY)
Tháng 1/2026	2,75%	2,13%
Tháng 5/2026	3,93%	4,78%
Tháng 6/2026	4,38%	5,32%
Tháng 7/2026	4,45%	5,52%

Nguồn: MoSPI , ICRA , Times of India , ETV Bharat .

Lạm phát bán lẻ của Ấn Độ hiện đã vượt mục tiêu trung điểm 4% của RBI trong hai tháng liên tiếp, với lạm phát lương thực ở mức 5,52% - mức cao nhất trong năm 2026 - do giá lương thực và nhiên liệu tăng cao . Khu vực nông thôn Ấn Độ (CPI 4,84%) đang chịu ảnh hưởng nặng nề hơn khu vực thành thị .

Bộ Đệm: Tồn Kho Ngũ Cốc Toàn Cầu Cao

Tồn kho gần kỷ lục. Lượng tồn kho gạo, đậu tương, ngô và lúa mì toàn cầu đang ở gần mức cao kỷ lục, có thể làm dịu cú sốc nguồn cung từ El Niño . FAO ước tính sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2025 đạt 3.043 triệu tấn, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước . Sản lượng ngũ cốc toàn cầu đạt mức cao nhất mọi thời đại ước tính gần 2,5 tỷ tấn trong niên vụ 2025/26, nhờ các vụ thu hoạch lúa mì và ngô kỷ lục .

Lưu ý. Mặc dù tổng tồn kho cao, FAO cảnh báo rằng tỷ lệ dự trữ ngũ cốc so với sử dụng đang giảm so với các đỉnh gần đây và sự mất cân bằng khu vực - như nguồn cung eo hẹp ở một số nước nhập khẩu - có nghĩa là bộ đệm toàn cầu ít mang tính bảo vệ đồng đều hơn so với các con số tiêu đề gợi ý . Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC) dự báo tồn kho toàn cầu sẽ thắt chặt xuống còn 609 triệu tấn trong niên vụ 2026/27, giảm 23 triệu tấn, với phần lớn mức giảm tập trung ở các nước xuất khẩu chính .

Rủi Ro Chính Cho Các Nhà Hoạch Định Chính Sách Và Thị Trường Mới Nổi

Hạn chế xuất khẩu. Một số nhà sản xuất lớn đã duy trì hoặc thắt chặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với gạo, đường và lúa mì. Ấn Độ, ví dụ, vẫn duy trì các hạn chế xuất khẩu gạo bất chấp lượng tồn kho trong nước kỷ lục . Một làn sóng các chính sách bảo hộ mới sẽ đẩy giá tăng vọt đối với các thị trường mới nổi phụ thuộc vào nhập khẩu, lặp lại các mô hình năm 2008 và 2022 .

Xung đột Trung Đông kéo dài. Nếu xung đột Iran kéo dài, các cú sốc giá năng lượng và sự gián đoạn tuyến đường thương mại qua eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đẩy chi phí sản xuất và vận chuyển lên cao trên toàn cầu. FAO cảnh báo rằng nếu xung đột kéo dài hơn 40 ngày và chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, nông dân có thể giảm đầu vào, trồng ít hơn hoặc chuyển đổi cây trồng .

Hiệu ứng vòng hai. Chi phí lương thực và năng lượng cao hơn đang ảnh hưởng đến lạm phát chung ở các thị trường mới nổi (như đã thấy ở Ấn Độ), có khả năng buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hơn trong thời gian dài hơn .

Căng thẳng tài khóa ở các nước nhập khẩu dễ bị tổn thương. Các nước đang phát triển nhập khẩu ròng lương thực phải đối mặt với áp lực cán cân thanh toán tồi tệ hơn nếu giá cả vẫn ở mức cao, có nguy cơ dẫn đến khủng hoảng khả năng chi trả lương thực . Hóa đơn nhập khẩu lương thực toàn cầu đã tăng 7,9% trong năm 2025 lên mức kỷ lục 2,22 nghìn tỷ USD .

Kết luận: Nguồn cung ngũ cốc dồi dào trên toàn cầu tạo ra một bộ đệm ngắn hạn đáng kể, nhưng sự kết hợp của các cú sốc năng lượng và phân bón do chiến tranh, El Niño mạnh lên và nguy cơ hạn chế xuất khẩu luôn hiện hữu có nghĩa là biên độ sai số rất mong manh - đặc biệt là đối với các nước nhập khẩu là thị trường mới nổi.