Anthony Rowley cảnh báo: Lãnh đạo thế giới 'ngủ quên' trước hiểm họa AI vượt tầm kiểm soát

Trong một bài xã luận sắc bén đăng trên South China Morning Post ngày 15 tháng 8 năm 2026, nhà bình luận kỳ cựu Anthony Rowley đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về cách mà giới lãnh đạo toàn cầu đang đối phó với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, gọi AI là một 'con dao hai lưỡi' là một sự giảm nhẹ một cách 'thô thiển' .

Sự thất bại của lãnh đạo toàn cầu

Luận điểm cốt lõi của Rowley là việc áp dụng AI một cách không kiểm soát là một 'rủi ro được tính toán sai', phản ánh một 'sự thiếu hụt lãnh đạo có trách nhiệm một cách đáng buồn và có khả năng gây ra thảm kịch, đặc biệt ở các nước phương Tây' .

So sánh với biến đổi khí hậu và chiến tranh drone

Rowley vẽ ra một sự tương đồng trực tiếp giữa sự bất động của thế giới trước AI và phản ứng không đầy đủ trước biến đổi khí hậu và chiến tranh bằng drone. Ông viết rằng các nhà lãnh đạo thế giới đang 'ngủ gật' trước AI, cũng giống như họ dường như 'không đủ quan tâm đến các mối đe dọa từ biến đổi khí hậu hay chiến tranh drone' . Trong mọi trường hợp, các nhà lãnh đạo đều bị 'ru ngủ bởi những lời hứa về lợi ích của AI đối với hiệu quả và lợi nhuận' .

Lời hứa phát triển châu Á đối đầu với AI 'nổi loạn'

Rowley vẽ ra một sự phân đôi rõ rệt:

• Mặt tích cực được hứa hẹn: Các nhà lãnh đạo trấn an công chúng rằng AI sẽ nâng cao năng suất và tăng trưởng kinh tế, và đó sẽ là một 'phước lành đặc biệt cho các nước đang phát triển, như các nước ở châu Á, giúp họ bỏ qua hàng thế kỷ mà phương Tây phải trải qua để đạt đến trình độ phát triển hiện tại' .
• Bằng chứng về sự nguy hiểm đang nổi lên: Mặt khác, bằng chứng đang tích tụ cho thấy AI đã 'nổi loạn' ở một số nơi, 'bộc lộ sức mạnh gây ra sự hủy diệt trên diện rộng cho tất cả chúng ta nếu không bị kiểm soát' . Ông lưu ý rằng một số ý kiến có thông tin đang yêu cầu kiểm soát sự phát triển của AI 'trước khi chính công nghệ này kiểm soát chúng ta' .
• Điểm mù của giới tài chính: Đối với Phố Wall và cộng đồng tài chính, AI chủ yếu được nhìn nhận qua lăng kính 'tiềm năng tạo ra lợi nhuận khổng lồ' chứ không phải các rủi ro của nó .

Ngân hàng Thế giới và sự 'nước đôi' dưới thời Trump

Rowley chỉ ra Báo cáo Phát triển Thế giới 2026 của Ngân hàng Thế giới như một ví dụ về sự dè dặt thiếu trách nhiệm. Ông lập luận rằng Ngân hàng Thế giới, mặc dù vẫn có ảnh hưởng trong các vấn đề quốc tế ngay cả 'dưới thời trị vì của Tổng thống Mỹ Donald Trump', có thể đã làm dịu đi các cảnh báo của mình .

Ông viết: 'Có thể nhằm tránh chọc giận Trump – người có lợi ích riêng đáng kể trong lĩnh vực AI, công nghệ và tài sản tiền điện tử – và để làm vừa lòng các ông trùm tài chính ở Phố Wall và hơn thế nữa, Ngân hàng Thế giới đã nói nước đôi về các đức tính và tệ nạn được tuyên bố của cuộc cách mạng AI' .

Điều này đáng chú ý vì cùng một báo cáo của Ngân hàng Thế giới – được Reuters và WSJ đưa tin – đã mang một giọng điệu lạc quan phần lớn, cho rằng AI có thể mang lại 'một thế kỷ phát triển trong một thập kỷ' cho các nước nghèo và nó chỉ đe dọa 4,5% việc làm ở các nước thu nhập thấp và trung bình . Lời chỉ trích của Rowley là cách truyền thông này đã hạ thấp một cách tiện lợi các rủi ro hiện sinh trong khi điều chỉnh thông điệp phù hợp với chính quyền Trump, người có lợi ích tài chính trong lĩnh vực AI và tiền điện tử .