Đòn bẩy chuỗi cung ứng của Đức với Trung Quốc: Hẹp, mất cân bằng và đang thu hẹp nhanh chóng

Đòn bẩy chuỗi cung ứng tiềm năng của Đức đối với Trung Quốc là hẹp, mất cân bằng và đang thu hẹp nhanh chóng. Chính phủ Đức đã âm thầm lập bản đồ các lĩnh vực mà Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào công nghệ Đức, nhưng bức tranh tổng thể cho thấy Bắc Kinh nắm giữ nhiều điểm nghẽn hơn Berlin .

Đức có thể dùng đòn bẩy gì?

Thiết bị sản xuất cao cấp — Các nhà cung cấp Đức vẫn quan trọng đối với máy móc chính xác, tự động hóa nhà máy và thiết bị công nghiệp chuyên dụng mà các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn phụ thuộc. Các quan chức Đức đang không chính thức lập danh mục các điểm phụ thuộc này như những đòn bẩy tiềm năng .

Thiết bị sản xuất chất bán dẫn — Các công ty Đức và EU đóng vai trò quan trọng trong một số phân khúc thiết bị chế tạo chip. Nỗ lực tự chủ chất bán dẫn trong nước của Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào máy khắc và công cụ chế tạo nhập khẩu, một số đến từ các nhà cung cấp Đức và châu Âu .

Linh kiện công nghiệp chuyên dụng và dịch vụ hậu mãi — Ngoài doanh số bán thiết bị ban đầu, cơ sở công nghiệp Trung Quốc phụ thuộc vào phụ tùng thay thế, bảo trì và dịch vụ kỹ thuật từ Đức cho các máy móc hiện có. Việc gián đoạn hợp đồng dịch vụ là một điểm nghẽn trên lý thuyết .

Tích hợp chuỗi cung ứng ô tô — Các nhà sản xuất ô tô Đức có dấu ấn sản xuất sâu rộng tại Trung Quốc. Điều này có tính hai mặt, sự gián đoạn sẽ gây hại cho cả hai bên .

Những hạn chế lớn

Khả năng tự chủ ngày càng tăng của Trung Quốc — Đòn bẩy của Đức đang xói mòn nhanh chóng. Xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc giảm hơn 12% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2026 khi Trung Quốc tiến lên chuỗi giá trị sản xuất và thay thế máy móc nhập khẩu bằng các lựa chọn nội địa . Các ngành nơi Đức từng có lợi thế công nghệ rõ ràng — máy móc công nghiệp, tự động hóa, kỹ thuật chính xác và ô tô — đều đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các công ty Trung Quốc .

Phụ thuộc nguyên liệu thô đi theo hướng ngược lại — EU xử lý 0% đất hiếm trong nội khối; 100% được thực hiện bên ngoài khối, phần lớn tại Trung Quốc . Trung Quốc kiểm soát hơn 90% quy trình tinh chế đất hiếm và khoáng sản thiết yếu toàn cầu, những vật liệu quan trọng cho quốc phòng, AI và chuyển đổi năng lượng . Năm 2024, 95% lượng đất hiếm nhập khẩu của EU đến từ chỉ ba quốc gia . Một nghiên cứu của McKinsey cho thấy nếu Trung Quốc ngừng cung cấp đất hiếm, điều này sẽ đe dọa khoảng 4 triệu việc làm và 370 tỷ euro giá trị tạo ra tại riêng Đức — tương đương khoảng 9% GDP .

Sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của chính Đức ngày càng sâu sắc — Mỗi sản phẩm sản xuất tại Đức để xuất khẩu hiện chứa khoảng 2% giá trị gia tăng từ Trung Quốc, một con số đã tăng đều đặn . Các nỗ lực "giảm rủi ro" của Đức đã nghịch lý làm gia tăng sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc trong một số lĩnh vực . Trong khi đó, các công ty Đức cũng bị ràng buộc sâu sắc với hệ sinh thái công nghệ Mỹ, khiến họ bị kẹt giữa hai cường quốc .

Đòn bẩy sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn — Các nhà phân tích cảnh báo rằng bất kỳ đòn bẩy nào của Đức sẽ vừa khó thực hiện vừa nhanh chóng bị bào mòn, bởi vì Trung Quốc có thể đẩy nhanh nỗ lực thay thế hoặc trả đũa bằng cách cắt nguồn cung khoáng sản quan trọng . Với sự mất cân bằng cơ cấu — Trung Quốc cần máy móc Đức ít hơn so với việc Đức cần đất hiếm Trung Quốc — bất kỳ sự leo thang 'ăn miếng trả miếng' nào cũng sẽ gây tổn hại cho Đức nhiều hơn .