Phim AI ‘thây ma’ ngày Quốc khánh Singapore: Khi sáng tạo nhân văn bị thử thách

Hãy tưởng tượng ngày lễ yêu nước nhất của đất nước bạn—Ngày Quốc khánh—bỗng chốc biến thành một cơn ác mộng về thây ma, nơi người dân trở thành những kẻ nhiễm bệnh vô hồn. Đó chính là tiền đề gây tranh cãi của Bersama Majulah (tiếng Mã Lai có nghĩa "Cùng nhau tiến bước"), một bộ phim ngắn dài 4 phút do hãng phim Edenstone phát hành vào ngày 9 tháng 8 năm 2026 . Bộ phim ngay lập tức gây ra một cuộc tranh luận trực tuyến gay gắt, với những lời chỉ trích gọi nó là "rác rưởi AI" (AI slop) và đặt câu hỏi liệu AI tạo sinh có thể tạo ra tác phẩm có ý nghĩa văn hóa hay không .

Tuy nhiên, các nhà sáng tạo đã sẵn sàng cho phản ứng dữ dội. Họ định vị bộ phim như một dự án "do con người viết kịch bản, do AI hiện thực hóa" (human-written, AI-realised), cho rằng AI nâng cao hình ảnh nhưng không thay thế cách kể chuyện của con người . Sự việc này đã trở thành một nghiên cứu điển hình tiết lộ ranh giới mà khán giả vẽ ra giữa sự sáng tạo của con người và sự hỗ trợ của máy móc.

Chuyện gì đã xảy ra: Một 'bất ngờ' ngày Quốc khánh

Bersama Majulah lấy bối cảnh ở Lionara, một quốc gia hư cấu có nhiều nét giống Singapore . Trong phim, một đợt bùng phát bào tử chết người trong buổi diễu hành Ngày Quốc khánh biến người dân thành zombie . Bộ phim được phát hành trên trang web sporefall.com của Edenstone đúng vào ngày Quốc khánh .

Các nhà phê bình đã không chuẩn bị cho một câu chuyện zombie đen tối vào một dịp lẽ ra phải là lễ kỷ niệm yêu nước, tươi vui. Nhiều khán giả cho rằng tiền đề này "vô duyên" và thiếu tôn trọng, nhất là về mặt thời điểm . Các bình luận trực tuyến mô tả bộ phim là nội dung do AI tạo ra chất lượng thấp, thiếu sự tinh tế và cảm xúc cộng hưởng như mong đợi của một tác phẩm ngày Quốc khánh .

Tại sao phản ứng dữ dội lại mạnh mẽ đến vậy?

Bốn yếu tố chính đã thúc đẩy làn sóng phẫn nộ của công chúng:

1. Thời điểm vô duyên trong một dịp lễ quốc gia

Bộ phim được công chiếu chính xác vào thời điểm yêu nước nhất trong năm, khiến cho cốt truyện đại dịch zombie trở nên chói tai và thậm chí bị coi là xúc phạm đối với nhiều khán giả .

2. Chỉ trích về chất lượng ("rác rưởi AI")

Nhiều người bình luận trực tuyến gọi bộ phim là nội dung AI kém chất lượng, thiếu sự trau chuốt và cảm xúc mà một tác phẩm ngày Quốc khánh phải có . Các podcast như Yah Lah But và các nhà phân tích trong ngành coi phản ứng dữ dội này là "một liều thuốc thực tế" cho AI trong các chiến dịch văn hóa quan trọng .

3. Những câu hỏi về sự tồn tại của tương lai ngành làm phim

Sự việc đã thúc đẩy một cuộc thảo luận rộng rãi hơn trong công chúng và ngành công nghiệp về vị trí của AI tạo sinh trong công việc sáng tạo, liệu nó có thể tạo ra cách kể chuyện chân thực hay không, và liệu khán giả có chấp nhận nội dung do AI tạo ra cho các sự kiện văn hóa đầy cảm xúc hay không .

4. So sánh với các nội dung AI Quốc khánh khác

Một bài hát và một tấm bảng quảng cáo công cộng cũng sử dụng AI trong năm đó nhận được phản ứng trái chiều nhưng ít gay gắt hơn, cho thấy phản ứng dữ dội không chỉ liên quan đến AI mà còn liên quan đến việc liệu tác phẩm có cảm giác chân thực và được trau chuốt kỹ lưỡng hay không .

Lời bào chữa của nhà sáng tạo: "Do con người viết, do AI hiện thực hóa"

Khung lập luận cốt lõi của Edenstone xuyên suốt cuộc tranh cãi rất nhất quán: kịch bản, câu chuyện và linh hồn tường thuật đến từ các nhà biên kịch con người, trong khi AI chỉ được sử dụng như một công cụ để tạo ra và nâng cao hình ảnh .

Nhà sản xuất điều hành Chan Gin Kai, người từng đoạt giải Kim Mã năm 2025, nhấn mạnh rằng "linh hồn của tác phẩm do con người viết" và AI chỉ đơn thuần là một tầng sản xuất do con người chỉ đạo . Người dẫn dắt Joel Boh chịu trách nhiệm về định hướng sáng tạo, và bộ phim cũng có nhạc nền của nhạc sĩ địa phương Dharma Sadasivan, nhấn mạnh các yếu tố con người bên cạnh hình ảnh do AI tạo ra .

Boh thừa nhận "cảm giác ghê tởm đối với 'rác rưởi AI'", nhưng phủ nhận bộ phim là nội dung chất lượng thấp, khẳng định rằng "linh hồn của tác phẩm hoàn toàn là kết quả của sự chạm đến từ con người" . Các nhà sáng tạo thừa nhận rằng phản ứng dữ dội là điều có thể dự đoán trước, nhưng cho rằng dự án này nhằm khơi mào cuộc trò chuyện về vai trò của AI như một công nghệ hỗ trợ, chứ không phải là sự thay thế cho sự sáng tạo của con người .

Điều này có ý nghĩa gì đối với tương lai ngành làm phim?

Sự cố Bersama Majulah không phải là trường hợp cá biệt. Các tác phẩm sáng tạo cho Ngày Quốc khánh Singapore 2026 đã trở thành một phép thử tiết lộ vị trí của AI tạo sinh trong các chiến dịch văn hóa quan trọng . Một bài hát của nhà làm phim Jack Neo và một tấm bảng quảng cáo công cộng cũng sử dụng AI trong năm đó nhận được những phản ứng trái chiều, nhưng mô hình này nhất quán: khán giả phản hồi dựa trên việc liệu tác phẩm có cảm giác chính xác, được cân nhắc và có thể nhận ra là do con người tạo ra hay không .

Trên toàn cầu, những cuộc tranh luận tương tự cũng đang diễn ra. Các cơ quan bản quyền ở Mỹ và các nơi khác đã phán quyết rằng tài liệu do AI tạo ra hoàn toàn không thể được bảo vệ bản quyền, trong khi các tác phẩm được sản xuất với sự hỗ trợ của AI—nơi quyền tác giả của con người chiếm ưu thế—vẫn có thể được bảo vệ . Câu hỏi về quyền ghi công trong lĩnh vực sáng tạo phản ánh sự căng thẳng cốt lõi trong Bersama Majulah.

Bộ phim có thể bị chế giễu là "rác rưởi AI", nhưng cuộc tranh luận mà nó khơi mào lại nói lên nhiều điều về sự lo lắng của con người xung quanh quyền tác giả và tính xác thực hơn là bất kỳ phần mềm đơn lẻ nào. Nếu phản ứng dữ dội của Bersama Majulah có một bài học duy nhất, thì đó là khán giả sẽ chỉ chấp nhận các công cụ AI khi trái tim con người của câu chuyện vẫn còn hiển hiện rõ ràng.