Malaysia biến dầu cọ thành chất làm mát cho trung tâm dữ liệu: 'Sawit EcoTherm' hoạt động thế nào và liệu có thực sự 'xanh'?

Vào tháng 8 năm 2026, Hội đồng Dầu cọ Malaysia (MPOB) đã công bố một giải pháp mới cho một trong những vấn đề cấp bách nhất của ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu: tiêu thụ nước. Công nghệ này, có tên gọi Sawit EcoTherm, là một chất lỏng làm mát ngâm chiết xuất từ dầu cọ, được thiết kế để làm mát toàn bộ máy chủ bằng cách nhúng trực tiếp các linh kiện vào chất lỏng điện môi không dẫn điện, thay thế các tháp giải nhiệt bằng nước truyền thống .

Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ các nhóm môi trường, những người cảnh báo rằng việc tạo ra một nhu cầu công nghiệp mới cho dầu cọ có thể đẩy nhanh nạn phá rừng và mất môi trường sống ở Đông Nam Á . Dưới đây là những gì chúng ta biết về công nghệ này, tình trạng hiện tại và những đánh đổi liên quan.

Sawit EcoTherm là gì?

Sawit EcoTherm là một chất lỏng làm mát ngâm được phát triển bởi Bộ phận Công nghệ Hóa dầu Tiên tiến của MPOB, dưới sự dẫn dắt của tiến sĩ Noor Khairin Mohd . Chất lỏng này được thiết kế cho phương pháp làm mát ngâm một pha: các máy chủ được đặt trong một bể chứa kín, chất lỏng sẽ hấp thụ nhiệt trực tiếp từ các linh kiện mà không cần đến tháp giải nhiệt hay quạt .

Các đặc tính chính được MPOB công bố bao gồm:

• Độ bền điện môi cao, có nghĩa là nó không dẫn điện và sẽ không gây chập mạch các linh kiện máy chủ
• Điểm chớp cháy cao để đảm bảo an toàn
• Thành phần không chứa PFAS
• Có tới 95% thành phần sinh học có nguồn gốc từ các phân đoạn dầu cọ được khai thác bền vững
• Có thể phân hủy sinh học và độc tính sinh thái thấp, theo MPOB

MPOB tuyên bố rằng làm mát ngâm với Sawit EcoTherm có thể giảm 30–50% năng lượng tiêu thụ so với các hệ thống làm mát bằng không khí hoặc nước thông thường . Cái tên "Sawit" bắt nguồn từ tiếng Mã Lai chỉ cây cọ dầu .

Tình trạng hiện tại: Đã thử nghiệm nhưng chưa bán

Sawit EcoTherm đã được thử nghiệm trong môi trường vận hành thực tế, nhưng chưa được bán ra thị trường và chưa có thông tin về giá cả . MPOB đang trong quá trình hoàn tất thỏa thuận cấp phép với một nhà sản xuất trong nước để đưa chất lỏng này ra thị trường .

Vào tháng 7 năm 2026, MPOB đã công bố một tài liệu chuyển giao công nghệ chính thức (TT702), nêu rõ công nghệ này đang được chào bán cho mục đích thương mại . Tài liệu mô tả chất lỏng này là "chất làm mát không dẫn điện gốc cọ" có "độ bền điện môi cao, đảm bảo làm mát trực tiếp an toàn cho các linh kiện máy chủ mật độ cao mà không có nguy cơ chập mạch" .

Trước khi có thể áp dụng rộng rãi, công nghệ này sẽ cần thêm các dự án thí điểm, xác nhận kỹ thuật độc lập từ bên thứ ba và một mô hình định giá rõ ràng .

Vấn đề nước mà Sawit EcoTherm muốn giải quyết

Các trung tâm dữ liệu tiêu thụ một lượng nước khổng lồ, hầu hết là để làm mát. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ngành trung tâm dữ liệu toàn cầu ước tính đã tiêu thụ 560 tỷ lít nước trong năm 2024. IEA dự báo con số này sẽ tăng hơn gấp đôi lên 1,2 nghìn tỷ lít vào năm 2030 khi cơ sở hạ tầng AI mở rộng quy mô .

Để dễ hình dung hơn:

• Một trung tâm dữ liệu điển hình sử dụng khoảng 300.000 gallon (~1,1 triệu lít) mỗi ngày, tương đương với nhu cầu nước của khoảng 1.000 hộ gia đình .
• Các trung tâm dữ liệu siêu lớn có thể tiêu thụ 1–5 triệu gallon (~3,8–19 triệu lít) mỗi ngày, tương đương với một thị trấn có 10.000–50.000 dân .
• Một trung tâm dữ liệu 100 megawatt trung bình sử dụng khoảng 2 triệu lít mỗi ngày — tương đương với mức tiêu thụ của 6.500 hộ gia đình .

Trên toàn cầu, 75% đến 90% các trung tâm dữ liệu vẫn phụ thuộc vào hệ thống làm mát bằng nước . Khi khối lượng công việc AI thúc đẩy nhu cầu về chip mạnh hơn và giá đỡ máy chủ dày đặc hơn, những con số này dự kiến sẽ tăng mạnh. MPOB ước tính rằng việc làm mát thông thường cho lĩnh vực trung tâm dữ liệu đang phát triển của Malaysia có thể tiêu thụ tới 876 triệu lít nước mỗi ngày, tương đương với nhu cầu hàng ngày của bốn triệu người .

Mối quan ngại về môi trường: Liệu dầu cọ có thể là chất làm mát "xanh"?

Đề xuất này đã vấp phải sự chỉ trích đáng kể trên nhiều mặt trận:

Mở rộng đồn điền cọ. Các nhà môi trường cảnh báo rằng việc mở rộng quy mô Sawit EcoTherm có thể thúc đẩy nhu cầu về các đồn điền cọ mới, đẩy nhanh nạn phá rừng, chuyển đổi đất than bùn và mất môi trường sống ở Malaysia và Indonesia . Tờ South China Morning Post đưa tin rằng đề xuất này "làm dấy lên lo ngại rằng nó có thể dẫn đến việc mở rộng các đồn điền cọ và tạo ra gánh nặng môi trường" .

Rủi ro đa dạng sinh học. Việc mở rộng trồng cọ có liên quan đến việc phá hủy các khu rừng mưa nhiệt đới và môi trường sống của các loài có nguy cơ tuyệt chủng, đặc biệt là đười ươi và voi Sumatra .

Xung đột sử dụng đất. Malaysia đang cố gắng bảo vệ đất nông nghiệp màu mỡ khỏi bị chuyển đổi để xây dựng trung tâm dữ liệu. Tờ Business Times đưa tin rằng Malaysia đang làm việc với chính quyền các bang để bảo vệ đất nông nghiệp khỏi sự mở rộng công nghiệp, với khoảng 25.000 ha đã được chỉ định để bảo vệ . Việc thêm nhu cầu dầu cọ để làm mát có thể làm gia tăng áp lực lên tài nguyên đất . Chính phủ Malaysia đặt mục tiêu có 81 trung tâm dữ liệu vào năm 2035 và một số công ty dầu cọ đã chuyển hướng bất động sản của họ sang các dự án trung tâm dữ liệu và năng lượng mặt trời .

Dấu chân carbon. Ngay cả với các tuyên bố về nguồn cung ứng bền vững, sản xuất dầu cọ vẫn mang một khoản nợ carbon lớn khi rừng bị chặt phá, điều này có thể triệt tiêu những lợi ích về hiệu quả năng lượng của chất làm mát .

Vòng đời chưa rõ ràng. Các đánh giá vòng đời độc lập của Sawit EcoTherm — bao gồm khả năng phân hủy sinh học, yêu cầu xử lý và tác động môi trường thực tế so với các chất thay thế tổng hợp — vẫn chưa được công bố .

Kết luận

Sawit EcoTherm đưa ra một giải pháp làm mát không dùng nước đầy hứa hẹn cho một ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn tiền thương mại và những rào cản về môi trường từ sản xuất dầu cọ đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về việc liệu những sự đánh đổi này có xứng đáng hay không. Cho đến khi dữ liệu vòng đời độc lập được công bố và một khuôn khổ khai thác bền vững được chứng minh, tuyên bố rằng chất làm mát dầu cọ là "xanh hơn" so với các giải pháp thay thế khác vẫn chưa được kiểm chứng.