Vượt biên trái phép vào EU giảm mạnh, nhưng làn sóng Ceuta làm bùng lên căng thẳng chính trị

Dữ liệu Tổng quan

Theo dữ liệu sơ bộ do Frontex (Cơ quan Biên phòng và Bờ biển châu Âu) công bố ngày 14/8/2026, số vụ vượt biên trái phép vào Liên minh châu Âu (EU) trong 7 tháng đầu năm 2026 đã giảm 37% so với cùng kỳ năm 2025, với khoảng 61.000 vụ được ghi nhận tại các biên giới bên ngoài của khối . Hai tuyến đường Địa Trung Hải phía Đông và Trung tâm chiếm khoảng 60% tổng số vụ .

Phân tích theo từng tuyến đường

Dựa trên dữ liệu Frontex, sự thay đổi trên từng tuyến đường như sau:

• Địa Trung Hải phía Đông – Tuyến đường nhộn nhịp nhất, với khoảng 16.600 vụ trong riêng nửa đầu năm, giảm 20% .
• Địa Trung Hải Trung tâm – Khoảng 14.300 vụ trong nửa đầu năm, giảm 52–55% so với cùng kỳ năm ngoái .
• Tây Địa Trung Hải – Tuyến đường chính duy nhất ghi nhận sự gia tăng . Số vụ vượt biên qua eo biển Gibraltar tăng 37% trong 7 tháng đầu năm, đạt 11.217 vụ .
• Tuyến Tây Phi – Mức giảm mạnh nhất, giảm 67% trong nửa đầu năm , chủ yếu nhờ các biện pháp ngăn chặn của Mauritania, Senegal và Gambia phối hợp với Tây Ban Nha và EU .
• Các tuyến đường bộ – Cũng giảm mạnh, nhưng số liệu cụ thể cho 7 tháng không được công bố chi tiết.

Ngoại lệ Tây Địa Trung Hải và Cuộc khủng hoảng Ceuta

Sự gia tăng ở tuyến Tây Địa Trung Hải có liên quan trực tiếp đến cuộc khủng hoảng Ceuta vào ngày 30–31 tháng 7 năm 2026. Ước tính có từ 50.000 đến 80.000 người di cư, chủ yếu là nam thanh niên, đã vượt biên từ Ma-rốc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha bằng đường bộ và đường biển trong hai ngày . Ít nhất 57 người đã thiệt mạng trong làn sóng này . Chính quyền Tây Ban Nha cho biết hầu hết trong số ước tính 60.000 người nhập cảnh đã được đưa trở lại Ma-rốc trong vòng 48 giờ .

Làn sóng này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố. Chính phủ Tây Ban Nha tuyên bố rằng các mạng lưới buôn người đã lợi dụng một phán quyết của tòa án vào tháng 7 và lan truyền tin đồn trên mạng xã hội phóng đại việc dễ dàng nhập cảnh, tạo ra hiệu ứng "vỡ đê" . Khó khăn kinh tế ở Ma-rốc và các nước láng giềng cũng là một yếu tố thúc đẩy .

Frontex lưu ý rằng Tây Địa Trung Hải là tuyến đường duy nhất ghi nhận sự gia tăng , và làn sóng Ceuta rõ ràng đã đẩy tổng số vụ việc của tuyến đường này trong 7 tháng đầu năm lên 11.217 vụ, tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái .

Căng thẳng Chính trị: Xu hướng giảm và Phản ứng dữ dội của phe cực hữu

Sự sụt giảm mạnh về tổng thể số vụ vượt biên trái phép – mức thấp nhất kể từ năm 2021 – đối lập hoàn toàn với hậu quả chính trị từ Ceuta.

• Các đảng cực hữu và cánh hữu trên khắp châu Âu đã chớp lấy hình ảnh từ Ceuta để kêu gọi các chính sách biên giới cứng rắn hơn .
• Chính phủ cánh hữu của Ý đã áp đặt kiểm soát biên giới đối với du khách đến từ Tây Ban Nha, gây ra một cuộc cãi vã ngoại giao với Madrid .
• Lãnh đạo Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) trung hữu, ông Manfred Weber, yêu cầu thành lập các trung tâm hồi hương người di cư ở châu Phi, lặp lại các đề xuất của Ủy viên Di cư EU Magnus Brunner .
• Các nhân vật cực hữu châu Âu đổ lỗi cho cuộc khủng hoảng là do chính sách hợp pháp hóa người di cư của Tây Ban Nha, mà các đảng cánh tả gọi là cơ hội chính trị .
• Các quốc gia EU đã công khai cố gắng hạ thấp sự chia rẽ chính trị sau vụ việc Ceuta, nhưng các nhà phân tích lưu ý rằng các cuộc bầu cử sắp tới ở một số quốc gia đang khiến vấn đề di cư trở nên căng thẳng hơn về mặt chính trị .

Vì vậy, trong khi số lượng vụ vượt biên trái phép thực tế giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, thì sự kiện Ceuta đã mang lại cho các đảng cánh hữu một biểu tượng mạnh mẽ, có tác động cao để yêu cầu thực thi biên giới chặt chẽ hơn và một hệ thống tị nạn kém cởi mở hơn.

Phản ứng của EU đối với thông tin sai lệch do mạng lưới buôn người lan truyền

Chính quyền Tây Ban Nha và EU đã trực tiếp đề cập đến vai trò của thông tin sai lệch trong làn sóng Ceuta. Chính phủ Tây Ban Nha cho biết những kẻ buôn người cố tình lan truyền những tin đồn sai lệch trên mạng – bao gồm cả tuyên bố rằng một phán quyết của tòa án Tây Ban Nha đã mở cửa biên giới – để kích hoạt cuộc vượt biên hàng loạt . EU đã phản ứng trên một số mặt trận:

• Frontex tiếp tục vai trò giám sát và phân tích rủi ro, sử dụng Bộ phận Phân tích và Nhận thức Tình huống để theo dõi các câu chuyện về di cư và buôn lậu .
• Các cơ quan EU đang làm việc với chính quyền Tây Ban Nha để chống lại tuyên truyền của mạng lưới buôn người bằng cách vạch trần những tuyên bố sai sự thật về quyền tiếp cận biên giới và quy trình tị nạn, mặc dù các chi tiết hoạt động cụ thể chưa được công bố đầy đủ.
• Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của EU, có hiệu lực từ tháng 6 năm 2026, bao gồm các điều khoản về chia sẻ thông tin tốt hơn và các cơ chế ứng phó khủng hoảng để giải quyết các làn sóng được dàn dựng như vậy .
• Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã đổ lỗi trực tiếp cho các băng đảng buôn người về vụ việc Ceuta, gọi đó là "sự vi phạm toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha" .