Đề xuất hòa bình tháng 8/2026 của Ukraine: Những điểm mấu chốt, phản ứng của Nga và vai trò Mỹ mà ông Zelensky mong đợi

Vào ngày 11 tháng 8 năm 2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Kiev đã đệ trình các đề xuất hòa bình mới cho các nhà đàm phán Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh với Nga, mặc dù các điều khoản cụ thể của những đề xuất này chưa được công bố công khai . Động thái này nhằm phá vỡ thế bế tắc ngoại giao kéo dài nhiều tháng, khi các cuộc đàm phán hòa bình phần lớn bị đình trệ kể từ khi cuộc xung đột Mỹ-Iran bùng nổ . Dưới đây là phân tích về những gì đã biết, Moscow phản ứng ra sao, Kiev muốn Washington đóng vai trò gì và những vấn đề cơ bản đang ngăn cản một thỏa thuận.

Đề xuất của Ukraine với Mỹ

Ông Zelensky phát biểu trong bài phát biểu qua video hàng đêm: "Chúng tôi đã chuyển các đề xuất của mình cho phía Mỹ" . Các đề xuất này đã được trao cho nhóm đàm phán Mỹ như một phần của nỗ lực khởi động lại tiến trình hòa bình. Ông Zelensky cũng cảnh báo rằng Nga có thể sử dụng cuộc bầu cử quốc hội tháng 9 năm 2026 của mình như một cái cớ để tuyên bố một đợt động viên mới . Trong khi các chi tiết đầy đủ vẫn chưa được tiết lộ, các báo cáo từ giữa tháng 8 cho thấy khuôn khổ được đề xuất sẽ tạm dừng giao tranh dọc theo chiến tuyến hiện tại mà không yêu cầu Ukraine chính thức công nhận chủ quyền của Nga đối với các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng .

Phản ứng của Nga

Phản ứng của Moscow mang tính bác bỏ và phần lớn không thay đổi so với lập trường cứng rắn của họ:

• Phủ nhận đã nhận được đề xuất trực tiếp. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố vào ngày 13 tháng 8 rằng Moscow chưa nhận được bất kỳ thông tin nào về các đề xuất mới từ Mỹ .
• Giữ nguyên các yêu sách tối đa. Điện Kremlin nhắc lại rằng lập trường của họ về các điều khoản hòa bình không thay đổi kể từ các yêu sách của Putin năm 2024 — yêu cầu Ukraine phải nhượng toàn bộ bốn tỉnh (Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia, Kherson) và Crimea, từ bỏ tham vọng gia nhập NATO và chấp nhận phi quân sự hóa .
• Không còn sẵn sàng trả lại lãnh thổ bị chiếm đóng. Bloomberg đưa tin vào tháng 7 năm 2026, trích dẫn các nguồn tin thân cận với Điện Kremlin, rằng Nga không còn ý định trả lại bất kỳ vùng đất Ukraine nào đã chiếm được như một phần của thỏa thuận; Putin được cho là muốn giữ lại các phần đã chiếm được của Sumy và Kharkiv làm "vùng đệm" .
• Bác bỏ lệnh ngừng bắn một phần. Vào ngày 14 tháng 8, Bộ Ngoại giao Nga đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn ở Biển Đen do Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất, nói rằng họ "không thấy cơ sở" cho một lệnh ngừng bắn như vậy .
• Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh vào ngày 14 tháng 8 rằng Nga không sẵn sàng chấp nhận một lệnh ngừng bắn đóng băng chiến tuyến hiện tại và nhắc lại cam kết của Nga trong việc tiếp tục chiến tranh cho đến khi đạt được một thỏa thuận "lâu dài, đáng tin cậy và bền vững" theo các điều khoản của riêng mình .

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đánh giá vào ngày 14 tháng 8 rằng "Các quan chức Điện Kremlin tiếp tục nhắc lại việc Nga không sẵn sàng tham gia vào bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình có ý nghĩa nào không đáp ứng được yêu cầu của Nga về việc Ukraine đầu hàng hoàn toàn" .

Vai trò ông Zelensky kỳ vọng từ Mỹ

Ông Zelensky muốn Mỹ đóng vai trò trung tâm, tích cực với tư cách vừa là người trung gian vừa là người bảo lãnh. Cụ thể, ông đã kêu gọi Washington:

• Tăng cường phòng không cho Ukraine như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ giải pháp đàm phán nào .
• Gây áp lực nhiều hơn lên Moscow thông qua các biện pháp ngoại giao và cưỡng chế để đưa Nga vào bàn đàm phán .
• Tổ chức các cuộc đàm phán cấp cao. Ukraine đang chờ đợi sự xuất hiện của một phái đoàn Mỹ — được cho là bao gồm các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner — để thúc đẩy các cuộc đàm phán .
• Tái tham gia sau cuộc xung đột Mỹ-Iran. Các cuộc đàm phán hòa bình đã bị đình trệ đáng kể khi sự chú ý của Mỹ chuyển sang cuộc xung đột với Iran, và Kiev muốn Washington tập trung trở lại vào việc kết thúc cuộc chiến Nga-Ukraine .

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha xác nhận vào đầu tháng 8 rằng tiến trình đàm phán hòa bình có sự tham gia của Mỹ hiện đang "bị tạm dừng" và Kiev đang chờ phái đoàn Mỹ tới .

Những điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán bế tắc

Bảng dưới đây tóm tắt những bất đồng cốt lõi đã ngăn cản bất kỳ tiến triển thực chất nào:

Vấn đề	Lập trường của Ukraine	Lập trường của Nga
Lãnh thổ	Không nhượng bộ lãnh thổ; khôi phục toàn bộ biên giới năm 1991	Yêu cầu nhượng toàn bộ Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia, Kherson và Crimea; hiện từ chối trả lại bất kỳ vùng đất nào bị chiếm đóng
Tư cách thành viên NATO	Tìm kiếm các đảm bảo an ninh, bao gồm cả việc gia nhập NATO hoặc liên minh tương đương trong tương lai	Yêu cầu Ukraine phải trung lập vĩnh viễn và không bao giờ gia nhập NATO
Điều khoản ngừng bắn	Ủng hộ các lệnh ngừng bắn trên không/trên Biển Đen có đi có lại như các biện pháp xây dựng lòng tin	Bác bỏ các thỏa thuận ngừng bắn một phần; yêu cầu Ukraine đầu hàng hoàn toàn trước
Hình thức đàm phán	Đàm phán song phương do Mỹ làm trung gian hoặc đa phương (bao gồm các đối tác châu Âu)	Muốn xem xét các đề xuất từ "chỉ một phía" (các điều khoản của Moscow), chứ không phải của Ukraine
Lo ngại về động viên	Lo ngại Nga sẽ sử dụng cuộc bầu cử tháng 9/2026 để nhập ngũ thêm binh lính	Không có dấu hiệu giảm leo thang; Điện Kremlin tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu trong khi chờ đợi các đề xuất của Mỹ

Với cả hai bên cố thủ trong lập trường của mình và Moscow không có dấu hiệu sẵn sàng thỏa hiệp, triển vọng cho một bước đột phá ngoại giao trong ngắn hạn vẫn còn ảm đạm. Sự xuất hiện sắp tới của các đặc phái viên Mỹ tại Ukraine và Nga sẽ là phép thử xem Washington có thể thay đổi cục diện hay không.