Dưới đây là phân tích các diễn biến chính, dựa trên thông tin từ Reuters, Associated Press, Focus Taiwan và các nguồn khác.
Ngày 14 tháng 8, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ông Trần Hề, đã đưa ra tuyên bố chính thức đầu tiên của Bắc Kinh về cuộc tập trận kéo dài 10 ngày. Trong một lời chỉ trích gay gắt, ông Trần gọi cuộc tập trận Hán Quang là một "trò hề lãng phí, chỉ để phô trương" lãng phí nguồn lực và nhân lực . Ông cáo buộc đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) cầm quyền của Đài Loan đã "thổi bùng tâm lý hoảng sợ chiến tranh" và đẩy nhanh nỗ lực "biến các thành phố thành chiến trường và dân thường thành những người tham gia tiền tuyến" . Ông Trần cảnh báo rằng Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) "vẫn trong tình trạng báo động cao" để bảo vệ chủ quyền quốc gia . Tuyên bố này đã được truyền thông quốc tế đưa tin rộng rãi, đánh dấu một trong những lời chỉ trích công khai trực tiếp nhất đối với cuộc tập trận của Bắc Kinh trong thời gian diễn ra .
Cuộc tập trận năm 2026 đặt trọng tâm chưa từng có vào việc chuẩn bị cho dân thường, lồng ghép người dân vào các kịch bản thời chiến.
Lần đầu tiên, chính phủ cố tình làm chậm tốc độ dữ liệu di động để mô phỏng sự khan hiếm thông tin liên lạc thời chiến. Trong hai khung thời gian riêng biệt kéo dài 30 phút, dữ liệu di động 4G và 5G đã bị giảm xuống còn khoảng 1% công suất bình thường — khoảng 256 Kbps, chỉ cho phép các dịch vụ văn bản và thoại cơ bản .
Các cơ sở hạ tầng quan trọng như máy ATM, tín hiệu giao thông, điện thoại cố định và dịch vụ internet cố định không bị ảnh hưởng, cho phép cuộc thử nghiệm tập trung cụ thể vào khả năng phục hồi của mạng di động .
Trong một cuộc diễn tập trực tiếp mang tên "Wan Chun", Tổng thống Lại Thanh Đức mặc áo chống đạn và thực hiện một cuộc chạy đua vào đêm khuya trên xe bọc thép chở quân từ văn phòng tổng thống đến một trung tâm chỉ huy ngầm gần Bộ Quốc phòng . Đây là lần đầu tiên một tổng thống đương nhiệm của Đài Loan tham gia vào một cuộc diễn tập sơ tán được thiết kế để mô phỏng sự sống sót sau một cuộc tấn công chặt đầu — một chiến dịch nhằm loại bỏ giới lãnh đạo hòn đảo . Cuộc diễn tập này là phản ứng trực tiếp trước các kịch bản mà đối thủ sẽ cố gắng làm tê liệt hệ thống chỉ huy và kiểm soát bằng cách loại bỏ các quan chức cấp cao .
Các cuộc tập trận đã kiểm tra việc di dời các dây chuyền sản xuất vũ khí từ Nhà máy 202 của Cục Quân bị và các nhà thầu quốc phòng tư nhân. Mục tiêu là đảm bảo ngành sản xuất vũ khí có thể tiếp tục hoạt động ngay cả khi các trung tâm sản xuất chính bị tấn công. Kịch bản giả định Trung Quốc sẽ sử dụng các cuộc tập trận quân sự thông thường để che giấu việc chuẩn bị cho một cuộc xâm lược toàn diện .
Các cuộc tập trận Hán Quang năm 2026 đánh dấu sự phá vỡ có chủ ý khỏi truyền thống diễn tập theo kịch bản kéo dài bốn thập kỷ. Lần đầu tiên, các chỉ huy không được cung cấp các kế hoạch kịch bản được phát trước. Thay vào đó, họ phải đối mặt với các tình huống bất ngờ được thiết kế để kiểm tra khả năng ra quyết định theo thời gian thực, một sự chuyển dịch sang sự linh hoạt trong "chỉ huy nhiệm vụ" kiểu Mỹ .
Các cuộc diễn tập quân sự chính bao gồm:
Các nhà phân tích nhận thấy cấu trúc cuộc tập trận cho thấy "sự liên kết sâu sắc hơn với quân đội Mỹ", nhấn mạnh vào tính linh hoạt và khả năng phục hồi hơn là chỉ trưng bày vũ khí tiên tiến . Các phương pháp diễn tập kiểu Mỹ, bao gồm báo cáo xác nhận (backbriefs), cũng được tích hợp lần đầu tiên .
Trong suốt các cuộc tập trận, hoạt động quân sự của Trung Quốc xung quanh Đài Loan vẫn ở mức cao. Trong một khoảng thời gian 24 giờ (ngày 6-7 tháng 8), Bộ Quốc phòng Đài Loan đã phát hiện 10 máy bay PLA, 6 tàu hải quân và 3 tàu chính phủ hoạt động xung quanh hòn đảo. Sáu trong số những máy bay đó đã vượt qua đường trung tuyến eo biển Đài Loan tiến vào Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) miền Trung và Tây Nam của Đài Loan . Hãng tin Associated Press lưu ý rằng các cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh "áp lực quân sự ngày càng leo thang của Trung Quốc" . Trung Quốc đã tăng đều đặn tần suất các phi vụ trên không và trên biển gần Đài Loan trong những năm và tháng trước các cuộc tập trận năm 2026 .
Dưới đây là phân tích các diễn biến chính, dựa trên thông tin từ Reuters, Associated Press, Focus Taiwan và các nguồn khác.
Ngày 14 tháng 8, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ông Trần Hề, đã đưa ra tuyên bố chính thức đầu tiên của Bắc Kinh về cuộc tập trận kéo dài 10 ngày. Trong một lời chỉ trích gay gắt, ông Trần gọi cuộc tập trận Hán Quang là một "trò hề lãng phí, chỉ để phô trương" lãng phí nguồn lực và nhân lực . Ông cáo buộc đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) cầm quyền của Đài Loan đã "thổi bùng tâm lý hoảng sợ chiến tranh" và đẩy nhanh nỗ lực "biến các thành phố thành chiến trường và dân thường thành những người tham gia tiền tuyến" . Ông Trần cảnh báo rằng Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) "vẫn trong tình trạng báo động cao" để bảo vệ chủ quyền quốc gia . Tuyên bố này đã được truyền thông quốc tế đưa tin rộng rãi, đánh dấu một trong những lời chỉ trích công khai trực tiếp nhất đối với cuộc tập trận của Bắc Kinh trong thời gian diễn ra .
Cuộc tập trận năm 2026 đặt trọng tâm chưa từng có vào việc chuẩn bị cho dân thường, lồng ghép người dân vào các kịch bản thời chiến.
Lần đầu tiên, chính phủ cố tình làm chậm tốc độ dữ liệu di động để mô phỏng sự khan hiếm thông tin liên lạc thời chiến. Trong hai khung thời gian riêng biệt kéo dài 30 phút, dữ liệu di động 4G và 5G đã bị giảm xuống còn khoảng 1% công suất bình thường — khoảng 256 Kbps, chỉ cho phép các dịch vụ văn bản và thoại cơ bản .
Các cơ sở hạ tầng quan trọng như máy ATM, tín hiệu giao thông, điện thoại cố định và dịch vụ internet cố định không bị ảnh hưởng, cho phép cuộc thử nghiệm tập trung cụ thể vào khả năng phục hồi của mạng di động .
Trong một cuộc diễn tập trực tiếp mang tên "Wan Chun", Tổng thống Lại Thanh Đức mặc áo chống đạn và thực hiện một cuộc chạy đua vào đêm khuya trên xe bọc thép chở quân từ văn phòng tổng thống đến một trung tâm chỉ huy ngầm gần Bộ Quốc phòng . Đây là lần đầu tiên một tổng thống đương nhiệm của Đài Loan tham gia vào một cuộc diễn tập sơ tán được thiết kế để mô phỏng sự sống sót sau một cuộc tấn công chặt đầu — một chiến dịch nhằm loại bỏ giới lãnh đạo hòn đảo . Cuộc diễn tập này là phản ứng trực tiếp trước các kịch bản mà đối thủ sẽ cố gắng làm tê liệt hệ thống chỉ huy và kiểm soát bằng cách loại bỏ các quan chức cấp cao .
Các cuộc tập trận đã kiểm tra việc di dời các dây chuyền sản xuất vũ khí từ Nhà máy 202 của Cục Quân bị và các nhà thầu quốc phòng tư nhân. Mục tiêu là đảm bảo ngành sản xuất vũ khí có thể tiếp tục hoạt động ngay cả khi các trung tâm sản xuất chính bị tấn công. Kịch bản giả định Trung Quốc sẽ sử dụng các cuộc tập trận quân sự thông thường để che giấu việc chuẩn bị cho một cuộc xâm lược toàn diện .
Các cuộc tập trận Hán Quang năm 2026 đánh dấu sự phá vỡ có chủ ý khỏi truyền thống diễn tập theo kịch bản kéo dài bốn thập kỷ. Lần đầu tiên, các chỉ huy không được cung cấp các kế hoạch kịch bản được phát trước. Thay vào đó, họ phải đối mặt với các tình huống bất ngờ được thiết kế để kiểm tra khả năng ra quyết định theo thời gian thực, một sự chuyển dịch sang sự linh hoạt trong "chỉ huy nhiệm vụ" kiểu Mỹ .
Các cuộc diễn tập quân sự chính bao gồm:
Các nhà phân tích nhận thấy cấu trúc cuộc tập trận cho thấy "sự liên kết sâu sắc hơn với quân đội Mỹ", nhấn mạnh vào tính linh hoạt và khả năng phục hồi hơn là chỉ trưng bày vũ khí tiên tiến . Các phương pháp diễn tập kiểu Mỹ, bao gồm báo cáo xác nhận (backbriefs), cũng được tích hợp lần đầu tiên .
Trong suốt các cuộc tập trận, hoạt động quân sự của Trung Quốc xung quanh Đài Loan vẫn ở mức cao. Trong một khoảng thời gian 24 giờ (ngày 6-7 tháng 8), Bộ Quốc phòng Đài Loan đã phát hiện 10 máy bay PLA, 6 tàu hải quân và 3 tàu chính phủ hoạt động xung quanh hòn đảo. Sáu trong số những máy bay đó đã vượt qua đường trung tuyến eo biển Đài Loan tiến vào Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) miền Trung và Tây Nam của Đài Loan . Hãng tin Associated Press lưu ý rằng các cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh "áp lực quân sự ngày càng leo thang của Trung Quốc" . Trung Quốc đã tăng đều đặn tần suất các phi vụ trên không và trên biển gần Đài Loan trong những năm và tháng trước các cuộc tập trận năm 2026 .