Eo biển Hormuz 'đóng băng': Ngành hàng không vùng Vịnh và thế giới chịu cú sốc chưa từng có

Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 khi Iran đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này, đã gây ra những xáo trộn nghiêm trọng cho ngành hàng không vùng Vịnh. Các tác động bao gồm cảnh báo không phận, giá nhiên liệu bay tăng vọt, hủy bỏ đường bay và thay đổi chính sách của các hãng hàng không. Dưới đây là phân tích chi tiết về những ảnh hưởng chính.

Các cuộc tấn công vào tàu của ADNOC

UAE đã xác nhận rằng tên lửa và máy bay không người lái (drone) của Iran đã liên tục tấn công các tàu của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khi chúng đi qua eo biển Hormuz. Tính đến ngày 14 tháng 8 năm 2026, đã có 16 tàu của ADNOC bị tấn công kể từ khi xung đột bắt đầu, trong đó có hai tàu bị trúng đạn vào tối ngày 13 tháng 8 . UAE chính thức cáo buộc Iran về các cuộc tấn công này, gọi đó là "hành vi cướp biển" . Các cuộc tấn công đã khiến một thành viên phi hành đoàn thiệt mạng và ít nhất 20 người khác bị thương .

Hủy chuyến bay của các hãng hàng không vùng Vịnh

• Etihad Airways đã hủy sáu chuyến bay giữa Abu Dhabi và Bahrain (EY641, EY642, EY645, EY646, EY647, EY648), trong khi hai chuyến bay khác đến Bahrain (EY643, EY644) vẫn hoạt động theo lịch trình tính đến ngày 14 tháng 8 .
• Nhìn chung, các hãng hàng không vùng Vịnh vẫn tiếp tục hoạt động nhưng đã cắt giảm công suất tổng thể. Đến đầu tháng 4 năm 2026, các hãng bay đã hủy hàng nghìn chuyến bay và tăng giá vé mạnh. Năng lực vận tải hàng không toàn cầu giảm khoảng 7% và giá vé tăng 24% .
• IATA báo cáo vào tháng 6 rằng việc đóng cửa eo biển đã "giáng một đòn nặng nề" vào ngành hàng không toàn cầu, buộc các hãng phải bay đường vòng dài hơn, tăng thêm điểm dừng tiếp nhiên liệu và giảm tần suất bay .

Phản ứng chính sách của Emirates

Emirates đã có một lập trường kiên quyết, tập trung vào tăng trưởng bất chấp khủng hoảng:

• Chủ tịch Tim Clark nói với Reuters vào tháng 6 rằng hãng không có ý định cắt giảm các chuyến bay và đang triển khai các ưu đãi cho hành khách tập trung vào độ tin cậy và hỗ trợ khách hàng thay vì giảm giá vé .
• Tính đến tháng 7 năm 2026, Emirates bay đến 137 điểm đến (96% mạng lưới trước chiến tranh) nhưng chỉ với 75% công suất trước chiến tranh (khoảng 1.300 chuyến bay mỗi tuần), nghĩa là tần suất trên nhiều đường bay đã bị cắt giảm ngay cả khi các điểm đến vẫn được duy trì .
• Hãng đã điều chỉnh chính sách về nhiên liệu — hành khách đặt vé sau ngày 2 tháng 4 được đổi ngày một lần miễn phí, phản ánh tình hình lịch trình bay liên tục biến động .

Tạm ngừng hoạt động của các hãng hàng không quốc tế

Các hãng hàng không quốc tế lớn đã tạm ngừng hoặc cắt giảm mạnh các dịch vụ đến UAE và các điểm đến khác ở vùng Vịnh:

• Một số hãng hàng không quốc tế lớn (không được nêu tên) đã gia hạn tạm ngừng các dịch vụ đến UAE và các điểm đến Trung Đông khác vào giữa tháng 8 .
• Các hãng bay châu Âu và châu Á bị ảnh hưởng nặng nề nhất, vì họ phải đối mặt với cả các hạn chế về không phận xung quanh Iran, Iraq và vùng Vịnh, cũng như chi phí cao cho các hành trình thay thế dài .
• Cuộc khủng hoảng buộc các hãng bay phải thêm các điểm dừng tiếp nhiên liệu và mang thêm nhiên liệu trên các đường bay đường dài, khiến chi phí tiếp tục tăng .

Cảnh báo an toàn hàng không của EU (EASA)

Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) đã liên tục mở rộng và siết chặt các Thông cáo Thông tin Vùng Xung đột (CZIB) của mình:

• Thông cáo ban đầu (28 tháng 2): Được ban hành khi xung đột bắt đầu, bao gồm không phận Trung Đông và Vịnh Ba Tư .
• Gia hạn ngày 24 tháng 6: Sau thỏa thuận khung Mỹ-Iran, EASA yêu cầu các hãng hàng không tiếp tục tránh không phận Iran, Iraq và Lebanon do nguy cơ vi phạm vẫn còn dai dẳng .
• Khôi phục và mở rộng ngày 14 tháng 7: Khi giao tranh bùng phát trở lại, EASA khôi phục và siết chặt cảnh báo của mình, yêu cầu các hãng bay tránh không phận của Bahrain, Kuwait, Qatar, UAE và trên vịnh Oman do rủi ro từ tên lửa, máy bay không người lái và phòng không .
• Tình trạng hiện tại (14 tháng 8): CZIB đề cập đến Vịnh Ba Tư và vịnh Oman (CZIB-2026-07R1) có hiệu lực đến ngày 31 tháng 8 năm 2026, không có thay đổi về nội dung – bao gồm tất cả các độ cao và cao độ bay trên các vùng không phận này . Ủy ban châu Âu riêng biệt tuyên bố vào ngày 8 tháng 5 rằng không có tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay nào được báo cáo trên toàn EU .

Tác động rộng hơn đến ngành

• Giá nhiên liệu máy bay đã tăng gần gấp đôi, và cuộc khủng hoảng buộc các hãng hàng không phải tăng giá vé, cắt giảm chuyến bay, thêm điểm dừng tiếp nhiên liệu và mang thêm nhiên liệu .
• IATA cảnh báo vào tháng 4 rằng nguồn cung nhiên liệu máy bay có thể mất nhiều tháng để phục hồi ngay cả sau khi eo biển được mở cửa trở lại .
• UAE đã công bố kế hoạch cắt giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz xuống "bằng không" thông qua các đường ống dẫn dầu thay thế và các cảng ở bờ biển phía đông .

Lưu ý chính: Trong khi các cuộc tấn công vào tàu ADNOC làm gia tăng lo ngại về an ninh, các tác động trực tiếp nhất đến hàng không — các cảnh báo không phận, chi phí nhiên liệu tăng đột biến và việc hủy bỏ đường bay — đã xảy ra trước các cuộc tấn công tàu gần đây nhất và được thúc đẩy bởi cuộc xung đột quân sự rộng lớn hơn giữa Mỹ và Iran vốn đã đóng cửa eo biển vào cuối tháng 2 năm 2026.