Khủng hoảng khí đốt châu Âu 2026: Kho dự trữ xuống mức thấp nhất 18 năm và mùa đông đang đến gần

Cuộc khủng hoảng khí đốt ở châu Âu năm 2026 là một bài toán hóc búa, khi các kho dự trữ của EU đã giảm xuống mức theo mùa thấp nhất trong vòng 15 năm qua. Nguyên nhân đến từ một loạt các cú sốc địa chính trị về nguồn cung, tín hiệu giá cả thị trường bị bóp méo và sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Dưới đây là những gì đang xảy ra, tại sao nó lại quan trọng và những gì châu Âu có thể mong đợi trong mùa đông này.

Tình hình tích trữ khí đốt nghiêm trọng đến mức nào?

Kho khí đốt tự nhiên của EU đứng ở mức khoảng 57–58% công suất vào đầu tháng 8 năm 2026 — thấp hơn khoảng 12 điểm phần trăm so với mức trung bình theo mùa trong 5 năm và là mức thấp nhất kể từ năm 2011 . Khối này bắt đầu mùa bơm tích trữ (thường từ tháng 4 đến tháng 10) với chỉ 31 bcm (tỷ mét khối) trong kho, thấp nhất kể từ năm 2018 và cần phải bơm ròng thêm khoảng 68 bcm để đạt được mục tiêu phi chính thức 90% vào tháng 11 — một tốc độ khó có thể đạt được .

Đức, nền kinh tế lớn và là nước tiêu thụ khí đốt lớn nhất châu Âu, thậm chí còn ở trong tình trạng tồi tệ hơn. Kho dự trữ của nước này chỉ đạt 47% công suất quốc gia vào tháng 8, mức thấp kỷ lục kể từ khi bắt đầu ghi nhận dữ liệu .

Nguyên nhân cốt lõi: Eo biển Hormuz bị đóng cửa

Cuộc khủng hoảng bắt nguồn trực tiếp từ chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu từ cuối tháng 2 năm 2026. Đáp trả, các lực lượng Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, làm ngừng hoạt động vận chuyển của khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 20–25% khí LNG của thế giới . Điều này đã loại bỏ một khối lượng LNG quan trọng khỏi thị trường toàn cầu, thắt chặt nguồn cung ở mọi nơi và đẩy giá giao ngay tăng vọt .

Châu Âu nhận khoảng 12–14% LNG từ Qatar, quốc gia phải vận chuyển qua eo biển này . Và nguồn cung đó đã bị cắt đứt.

Tại sao các thương nhân không chịu bơm đầy kho dự trữ: Tín hiệu giá "backwardation"

Mặc dù giá khí đốt giao ngay đang ở mức cao, nhưng việc bơm đầy kho đã bị đình trệ. Lý do là một hiện tượng có tên gọi là "backwardation" trên đường cong giá TTF.

Trong hầu hết năm 2026, giá khí đốt giao ngay (mùa hè) đã giao dịch ở mức cao hơn giá tương lai cho mùa đông — ngược lại với mô hình thông thường . Thông thường, giá mùa đông phải cao hơn giá mùa hè đủ để bù đắp chi phí bơm và lưu trữ nhằm khuyến khích việc dự trữ. Với mức chênh lệch theo mùa trung bình âm 1,2 euro/MWh kể từ đầu tháng 5 và giá tương lai tháng 12 được giao dịch thấp hơn giá giao ngay, động lực thương mại để bơm khí vào kho gần như đã biến mất .

Đây là một sự phá vỡ cấu trúc so với các mô hình thông thường và là một lý do chính khiến việc tích trữ bị đình trệ bất chấp giá giao ngay cao .

Động lực xuất khẩu LNG của Mỹ: Không đủ để lấp đầy khoảng trống

Mỹ đã trở thành nhà cung cấp LNG cận biên chính cho châu Âu kể từ khi mất nguồn khí đốt từ đường ống của Nga. Tuy nhiên, việc đóng cửa Hormuz đã khiến thị trường LNG toàn cầu trở nên vô cùng khan hiếm, và các lô hàng của Mỹ đang bị hút về phía người trả giá cao nhất — thường là châu Á, nơi cạnh tranh tìm mua các lô hàng giao ngay ngày càng gay gắt . Ngay cả khi công suất xuất khẩu của Mỹ đang hoạt động rất cao, khối lượng có sẵn cho việc tích trữ của châu Âu vẫn bị hạn chế vì thị trường toàn cầu đang thiếu hụt do mất đi nguồn LNG vận chuyển qua Hormuz .

Cơ quan Hợp tác Cơ quan Quản lý Năng lượng Liên minh châu Âu (ACER) đã cảnh báo rằng Liên minh sẽ cần "nhập khẩu LNG cao hơn đáng kể" so với mức hiện tại .

Các yếu tố phức tạp hóa vấn đề: Thủy điện và tắc nghẽn đường sông

Hạm đội điện hạt nhân của Pháp, lớn nhất châu Âu, đã phải đối mặt với các vấn đề về bảo trì và sản lượng trong những năm gần đây, làm giảm sản lượng điện các-bon thấp, buộc phải tăng cường sử dụng điện từ khí đốt — gây thêm áp lực nhu cầu lên hệ thống khí đốt trong mùa tích trữ. Mực nước sông Rhine thấp trong lịch sử từng làm gián đoạn việc vận chuyển than và dầu sưởi bằng sà lan trong mùa hè khô hạn ở châu Âu, buộc phải chạy nhiều điện khí hơn, làm tăng nhu cầu vào thời điểm mà việc tích trữ là cần thiết nhất, mặc dù các báo cáo chính năm 2026 chưa chỉ ra đây là yếu tố chính.

Dòng khí đốt còn lại từ đường ống Nga qua Ukraine và TurkStream vẫn tiếp tục nhưng với khối lượng giảm và không chắc chắn về mặt chính trị. Cuộc chiến Iran đã thắt chặt thị trường đến mức ngay cả những dòng chảy cận biên này cũng trở nên quan trọng hơn trong một thị trường mất cân bằng .

Dự báo cho mùa đông

Wood Mackenzie dự báo lượng khí dự trữ có thể kết thúc mùa bơm tích trữ ở mức dưới 70% công suất ; Rapidan ước tính chỉ khoảng 65% vào tháng 11 . Mục tiêu 90% của EU gần như không thể chạm tới, và ngay cả mục tiêu nới lỏng hơn là 80% cũng đòi hỏi tốc độ bơm tích trữ nhanh hơn đáng kể so với điều kiện thị trường hiện tại .

Kết quả có thể xảy ra không phải là thiếu hụt về mặt vật lý ngay lập tức, mà là giá mùa đông sẽ cao hơn nhiều và nguy cơ giá tăng vọt nếu xảy ra một đợt rét đậm . Giá khí đốt châu Âu vào cuối tháng 7 năm 2026 đã cao hơn 50% so với mức thấp nhất của tháng 6 .