Nghịch lý vàng Q2/2026: Lợi nhuận cao kỷ lục, định giá thấp nhất thập kỷ

Giá cổ phiếu và P/E nhìn về tương lai. Giá cổ phiếu của các công ty khai thác bắt đầu chiết khấu sự sụt giảm mạnh của giá giao ngay ngay lập tức. Vào thời điểm kết quả Q2 được công bố vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8, giá vàng đã giao dịch quanh mức 4.000-4.100 USD . Thị trường định giá thu nhập tương lai thấp hơn, khiến hệ số P/E của toàn ngành bị nén lại.

Kết quả kinh doanh của từng công ty khẳng định xu hướng

Tổng cộng, các nhà sản xuất hàng đầu này đã tạo ra quý tốt thứ hai trong lịch sử ngành, mặc dù Q1/2026 mạnh hơn vì giá vàng trung bình thậm chí còn cao hơn – trung bình 4.873 USD/oz theo dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới .

Tại sao hệ số P/E giảm xuống mức thấp nhất thập kỷ?

Bất chấp dòng tiền kỷ lục, tỷ lệ giá trên thu nhập (P/E) của ngành đã giảm xuống còn khoảng 16,5 lần, với các mã cổ phiếu riêng lẻ giao dịch ở mức thấp hơn nhiều .

• Newmont: P/E 12,25 lần
• AngloGold Ashanti: P/E 11,2 lần, PEG chỉ 0,1
• OceanaGold: P/E 7,98 lần
• Agnico Eagle: P/E khoảng 16,2 lần

Thị trường đã kết luận rằng những khoản lợi nhuận này là đỉnh của chu kỳ và không thể duy trì ở mức giá vàng hiện tại. Với giá vàng giao ngay giảm 14,1% chỉ riêng trong Q2 – quý tồi tệ nhất trong 13 năm – và giảm 26,3% so với mức đỉnh mọi thời đại 5.595 USD vào tháng 1, ước tính thu nhập tương lai đã bị cắt giảm mạnh . Hệ số P/E trông có vẻ 'rẻ' chỉ vì mẫu số (thu nhập) chưa kịp phản ánh hết sự sụt giảm.

Trong bối cảnh thị trường giá lên, các công ty khai thác vàng thường được giao dịch ở mức P/E 20-25 lần. Mức nén hiện tại xuống 12-16 lần ngụ ý rằng thị trường đang định giá cho một cuộc suy thoái về giá vàng chưa thực sự xảy ra .

Lượng tiền mặt kỷ lục: Một tín hiệu hai mặt

Các công ty khai thác nắm giữ tổng cộng 41,3 tỷ USD tiền mặt, tăng 73% so với cùng kỳ năm ngoái, được tích lũy từ dòng tiền tự do kỷ lục trong đợt tăng giá vàng . Riêng Newmont đã tạo ra dòng tiền tự do kỷ lục 2,2 tỷ USD trong Q2 . Lượng tiền mặt này mang lại:

• Một vùng đệm lớn chống lại giá vàng thấp hơn
• Nguồn lực để chi trả cổ tức, mua lại cổ phiếu và M&A
• Nhưng cũng cho thấy ban lãnh đạo nhìn thấy ít cơ hội tái đầu tư hấp dẫn ở mức giá vàng hiện tại – đây là một tín hiệu giảm giá đối với thị trường

Nhiều nhà sản xuất hàng đầu trong ngành đang tạo ra dòng tiền tự do kỷ lục, củng cố bảng cân đối kế toán, trả lại tiền cho cổ đông và tiếp tục đầu tư vào các dự án dài hạn . Tuy nhiên, quy mô của lượng tiền mặt tích lũy cũng cho thấy ban lãnh đạo đang thận trọng trong việc triển khai vốn ở mức giá hiện tại.

Tại sao ngân hàng trung ương mua vàng kỷ lục trong lúc giá giảm?

Đây có lẽ là dữ liệu quan trọng nhất trong toàn bộ bức tranh. Các ngân hàng trung ương đã mua kỷ lục 288,9 đến 289 tấn vàng trong Q2/2026 – gấp 5 lần tổng số 57 tấn đã điều chỉnh của Q1 và tăng 62-74% so với cùng kỳ năm ngoái – theo dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới .

Đợt mua này mang tính chất phản chu kỳ rõ rệt. Các ngân hàng trung ương đã mua lượng vàng nhiều nhất trong bất kỳ Q2 nào từ trước đến nay trong khi giá giảm 16% .

• Ba Lan dẫn đầu, mua thêm 51 tấn, nâng tổng dự trữ lên 632 tấn, với mục tiêu tự đặt ra là 700 tấn
• Trung Quốc kéo dài đà mua sang tháng thứ 18 liên tiếp, tăng tốc lên 33 tấn trong Q2 – mức tăng hàng quý lớn nhất kể từ Q4/2023 – nâng tổng dự trữ của Trung Quốc lên 2.346 tấn
• Ấn Độ, Uzbekistan, Kazakhstan và các ngân hàng trung ương của các thị trường mới nổi khác cũng là những người mua tích cực

Đây là luận điểm tăng giá mang tính cấu trúc: nhu cầu từ khu vực chính thức hiện được thúc đẩy bởi đa dạng hóa dự trữ địa chính trị (phi đô la hóa), chứ không phải đà tăng giá. Các ngân hàng trung ương đang mua vàng như một hàng rào chiến lược, không phải một giao dịch chiến thuật.

Triển vọng: Đau đớn ngắn hạn và cơ hội cấu trúc dài hạn

Luận điểm giảm giá trong ngắn hạn bao gồm một số yếu tố:

• Chiến tranh Iran đã đẩy chi phí năng lượng tăng cao, bóp nghẹt biên lợi nhuận của các công ty khai thác trong Q2
• Một Cục Dự trữ Liên bang (Fed) diều hâu hơn do lạm phát từ xung đột có thể đẩy lãi suất lên cao, gây áp lực thêm lên vàng
• Thanh lý vàng giấy và chu kỳ thanh toán đòn bẩy cao đã thúc đẩy phần lớn sự sụp đổ trong Q2
• Goldman Sachs, HSBC và Bank of America đều điều chỉnh mục tiêu vàng thấp hơn khi đợt bán tháo sâu hơn
• Triển vọng giữa năm của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy vàng có thể giao dịch cộng trừ 5% quanh mức 4.100 USD/oz trong nửa cuối năm nếu các điều kiện hiện tại không thay đổi đáng kể

Luận điểm tăng giá mang tính cấu trúc dựa trên một số yếu tố dài hạn:

• Việc mua vào ở mức kỷ lục của các ngân hàng trung ương tạo ra một nền tảng nhu cầu vật chất
• Việc Trung Quốc siết chặt giao dịch vàng giấy có thể làm giảm nguồn cung tổng hợp và thúc đẩy phí bảo hiểm vàng vật chất
• Chi phí duy trì tất cả bao gồm (AISC) của các công ty khai thác vẫn ở mức thấp hơn nhiều so với 4.100-4.200 USD, nghĩa là giá hiện tại vẫn tạo ra biên lợi nhuận tốt – chỉ không phải là biên lợi nhuận đỉnh chu kỳ
• Việc nén P/E của ngành xuống 12-16 lần và PEG gần 0,1-0,16 ngụ ý thị trường đang định giá cho một cuộc suy thoái về giá vàng chưa thực sự xảy ra
• Nhiều bài phân tích mô tả ngành này đang bị định giá thấp khi thị trường bỏ qua tiềm năng tăng trưởng

Những điểm chính cần nhớ

Kết quả Q2/2026 là một bức ảnh chụp nhanh nhìn về quá khứ về khả năng sinh lời đỉnh chu kỳ từ giá vàng của Q1. Thị trường đồng thời định giá một thực tế hướng tới tương lai với giá vàng khoảng 4.100 USD, biên lợi nhuận bị nén và những cơn gió ngược kinh tế vĩ mô từ xung đột Iran và khả năng Fed thắt chặt chính sách tiền tệ.

Kết quả là một thiết lập đầy nghịch lý: lợi nhuận kỷ lục, tiền mặt kỷ lục, định giá thấp nhất thập kỷ và giá vàng trải qua quý giảm tồi tệ nhất trong 13 năm – tất cả cùng tồn tại. Đợt mua vàng ồ ạt của ngân hàng trung ương trong đợt giá giảm là bằng chứng mạnh mẽ nhất cho thấy đây là một sự định giá lại mang tính cấu trúc trong một thị trường giá lên dài hạn, chứ không phải là sự kết thúc của nó. Tuy nhiên, con đường ngắn hạn phụ thuộc vào chi phí năng lượng, chính sách của Fed và liệu nhu cầu vàng vật chất có thể hấp thụ các đợt thanh lý tiếp theo hay không.

Đối với các nhà đầu tư, câu hỏi chính là liệu thị trường đang định giá chính xác một cuộc suy thoái kéo dài hay đang tạo ra một cơ hội mua vào hiếm có trong một thế hệ ở một ngành tiếp tục tạo ra dòng tiền đặc biệt ở mức định giá thấp.