Cuộc chiến năng lượng Trung Đông tháng 3/2026: Israel tập kích South Pars, Iran phá hủy Ras Laffan, châu Âu đối mặt mùa đông khắc nghiệt

Không có khả năng phục hồi nhanh chóng

• Giải pháp sửa chữa nhanh đã không thành hiện thực. Iran đã khôi phục một phần sản xuất khí đốt tại ba giàn khoan ngoài khơi South Pars vào cuối tháng 5, tuyên bố rằng chúng không bị hư hại về mặt cấu trúc . Tuy nhiên, các dây chuyền hóa lỏng trên bờ của Qatar bị hư hại nặng nề và Ras Laffan về cơ bản vẫn ngừng hoạt động nhiều tháng sau đó.
• Một báo cáo của TechTimes vào cuối tháng 7 đã xác nhận rằng hai dây chuyền bị phá hủy tại Ras Laffan vẫn ngừng hoạt động, với tiến độ sửa chữa dài hạn không thay đổi .

Thị trường khí đốt châu Âu bị tàn phá

• Kho dự trữ ở mức thấp lịch sử. Tính đến đầu tháng 8 năm 2026, kho dự trữ khí đốt của EU chỉ ở mức ~57–58% — mức thấp nhất trong thời điểm này trong năm kể từ năm 2011, và thấp hơn khoảng 12 đến 17 điểm phần trăm so với cả mức của năm ngoái và mức trung bình 5 năm . Wood Mackenzie đánh giá rằng lượng tồn kho đang ở mức "thấp bất thường" và nguồn cung cho mùa đông 2026/27 đang gặp rủi ro .

• Mục tiêu nạp đầy mùa đông gặp nguy hiểm. CEO của Equinor cho biết châu Âu khó có thể đạt được mục tiêu dự trữ 80%, dự đoán khu vực này sẽ chỉ đạt khoảng ~70% trước mùa sưởi ấm, khiến khu vực này đối mặt với nguy cơ cao về giá tăng đột biến và các đợt lạnh .

• Các lô hàng LNG bị chuyển hướng sang châu Á. Các nhà mua châu Á, đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung và nhu cầu tăng cao do El Niño, đang trả giá cao hơn châu Âu để mua các lô hàng LNG giao ngay, chuyển hướng các lô hàng của Mỹ khỏi các cảng châu Âu . Châu Âu đã mất vị thế là thị trường cao cấp cho LNG linh hoạt.

• Cảnh báo từ Commerzbank. Norman Liebke tại Commerzbank tuyên bố rằng ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại một cách bền vững, giá khí đốt châu Âu sẽ vẫn ở mức cao do cơ sở hạ tầng bị hư hại của Qatar, kho dự trữ châu Âu thấp và nhu cầu châu Á mạnh hơn. Ông cho rằng chỉ có thể giảm bớt về dài hạn .

• Lệnh cấm khí đốt Nga của EU làm trầm trọng thêm áp lực. Châu Âu hiện không có phần lớn khí đốt qua đường ống và LNG của Nga do các lệnh trừng phạt của EU, loại bỏ nguồn cung lớn nhất trong lịch sử của khu vực này. Sự cố mất điện ở Ras Laffan đã đồng thời đóng cửa một nhà cung cấp thay thế lớn khác .

Giá hàng hóa tăng vọt

• Dầu thô Brent tăng vọt hướng tới mức tăng ~6% trong tuần ngay sau các cuộc tấn công ngày 18 tháng 3, khi xung đột đe dọa cả sản lượng Vùng Vịnh và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz .
• Giá khí đốt tự nhiên tương lai châu Âu (TTF) tăng tới 35% vào ngày 19 tháng 3 và ổn định ở mức tăng khoảng ~10% trong tuần đầu tiên, với giá vẫn ở mức cao về cấu trúc cho đến tháng 8 .

Cổ phiếu xuất khẩu LNG của Mỹ tăng vọt

• Cổ phiếu Cheniere Energy (LNG) tăng ~36% từ đầu năm đến giữa tháng 8 năm 2026, với kỷ lục 670 lô hàng được vận chuyển trong năm 2025 khi người mua toàn cầu tranh giành nguồn cung ngoài Trung Đông .
• Venture Global (VG) tăng vọt ~130–132% từ đầu năm, với việc JPMorgan nâng hạng cổ phiếu lên thừa cân và nâng giá mục tiêu, với lý do thắt chặt cấu trúc kéo dài trên thị trường khí đốt toàn cầu .
• Các nhà sản xuất Mỹ khác cũng thu được lợi nhuận ngoài dự kiến; Fortune lưu ý rằng giá trị cổ phiếu dầu khí của Mỹ đã tăng 20–70% trên toàn ngành .

Cảnh báo rộng hơn của các nhà phân tích về rủi ro bị định giá thấp

• Nhiều nhà phân tích — bao gồm Commerzbank, Wood Mackenzie và JPMorgan — đã cảnh báo rằng thị trường tài chính vẫn đang định giá thấp rủi ro biến động địa chính trị . Sự mất mát đồng thời của cả khí đốt nội địa Iran và công suất xuất khẩu của Qatar, kết hợp với rủi ro đóng cửa eo biển Hormuz, tạo ra một cú sốc nguồn cung chưa có tiền lệ trong thời hiện đại.
• Wood Mackenzie cảnh báo rằng những gián đoạn mới ở eo biển Hormuz đã đẩy giá giao ngay lên hơn gấp đôi so với mức đáy tháng 6, và kho dự trữ châu Âu không thể được nạp đầy một cách đáng tin cậy trong những điều kiện này . Thị trường đã định giá một giải pháp nhanh chóng, nhưng thiệt hại ở Ras Laffan được tính bằng năm, không phải bằng tuần.

Tóm lại: Các cuộc tấn công ngày 18 tháng 3 năm 2026 của Israel vào South Pars và cuộc tấn công trả đũa của Iran phá hủy hai dây chuyền LNG Ras Laffan đã loại bỏ ~17% công suất xuất khẩu của Qatar (thời gian sửa chữa 3–5 năm), đẩy kho dự trữ châu Âu xuống mức thấp kỷ lục theo mùa (~57–58% so với mức trung bình 5 năm), chuyển hướng LNG của Mỹ sang châu Á, đẩy giá Brent tăng ~6% và TTF tăng ~35% trong ngày, đồng thời đẩy cổ phiếu Cheniere (+36% từ đầu năm) và Venture Global (+130% từ đầu năm) lên mức cao nhất trong nhiều năm. Các nhà phân tích tại Commerzbank, Equinor và Wood Mackenzie đều cảnh báo rằng thị trường vẫn chưa định giá đầy đủ thiệt hại cơ sở hạ tầng kéo dài nhiều năm và rủi ro địa chính trị đang tiếp diễn.