Chiến lược này được cho là hoạt động trên ít nhất hai mặt trận chính: thử nghiệm cam kết phòng thủ tập thể của NATO và gây bất ổn Moldova, một quốc gia nằm ở vị trí chiến lược giữa Ukraine và thành viên NATO là Romania.

Moldova: Ưu tiên cao thứ hai của Nga sau Ukraine

Moldova giữ một vai trò trung tâm và ngày càng leo thang trong các kế hoạch rộng lớn hơn của Điện Kremlin. Theo báo cáo của NYT và các quan chức tình báo phương Tây, hệ thống thứ tự ưu tiên hiện tại của Điện Kremlin xác định hai nhiệm vụ chính: chinh phục Ukraine là nhiệm vụ đầu tiên, và giành quyền kiểm soát Moldova là nhiệm vụ thứ hai.

Moldova mang giá trị chiến lược quan trọng. Nó được xem như một bàn đạp để gây thêm áp lực lên Kiev và châu Âu. Điện Kremlin cũng được cho là chưa từ bỏ tham vọng tạo ra một hành lang trên bộ xuyên qua miền nam Ukraine đến khu vực ly khai Transnistria, nơi quân đội Nga đã đóng sẵn.

Bên trong chiến dịch ngầm gây bất ổn Moldova

Cuộc điều tra mô tả chi tiết một chiến dịch đa tầng của Điện Kremlin được thiết kế nhằm phá hoại chính phủ thân châu Âu của Moldova do Tổng thống Maia Sandu lãnh đạo. Chiến dịch kết hợp nhiều chiến thuật riêng biệt:

• Các trại huấn luyện ở Serbia, Bosnia và Nga: GRU (Tình báo quân đội Nga) đã tổ chức huấn luyện cho những người trẻ Moldova tại Serbia, Bosnia và khu vực Moscow. Những người tham gia được trả khoảng 400 euro để được hướng dẫn sử dụng vũ khí, chiến đấu đường phố và chống lại lực lượng thực thi pháp luật.
• Kế hoạch mua chuộc cử tri quy mô lớn: Chiến dịch này do Sergey Kiriyenko, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Nga, dàn xếp. Ông đã sử dụng trùm tài phiệt lưu vong Ilan Shor - người đã bị kết án 15 năm tù tại Moldova vì vụ lừa đảo ngân hàng 1 tỷ đô la - làm trung gian chủ chốt. Trong giai đoạn hiện tại, kế hoạch liên quan đến việc trả tiền cho hơn 150.000 công dân Moldova để bỏ phiếu cho các ứng cử viên thân Nga và chống lại hội nhập châu Âu. Điều này dựa trên các kế hoạch tương tự trước đó: năm 2024, cảnh sát Moldova đã phát hiện vụ chuyển 39 triệu đô la qua ngân hàng Nga Promsvyazbank để mua phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống và trưng cầu dân ý về EU. Một báo cáo năm 2025 của SIS (Cơ quan Tình báo và An ninh Moldova) đã xác nhận sự can thiệp sâu rộng của Nga vào cuộc trưng cầu dân ý đó.
• Gây ảnh hưởng qua các linh mục được trả tiền, tấn công mạng và tuyên truyền: Chiến dịch cũng bao gồm việc trả tiền cho các giáo sĩ Chính thống giáo để truyền bá các câu chuyện thân Nga và phối hợp các cuộc tấn công mạng cũng như mạng lưới thông tin sai lệch trong xã hội dân sự. Mục tiêu rộng lớn hơn là tuyển dụng các chính trị gia, nhà báo và chuyên gia để lan truyền các luận điệu của Điện Kremlin và đào sâu các chia rẽ nội bộ trong nước.

Cơ sở hạ tầng năng lượng như một vũ khí: Các cuộc tấn công vào Ukraine và Moldova

Cuộc điều tra kết nối cuộc chiến năng lượng rộng lớn hơn của Nga nhằm vào Ukraine trực tiếp với việc gây bất ổn Moldova. Chiến lược này bao gồm các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine có tác động lan tỏa trực tiếp và tàn khốc đến Moldova.

• Các cuộc tấn công vào lưới điện Ukraine: Từ tháng 12 năm 2025 đến tháng 2 năm 2026, Nga đã thực hiện 15 cuộc tấn công lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine - gấp hơn ba lần tỷ lệ trung bình của các cuộc tấn công trong ba mùa đông trước đó. Một báo cáo tháng 6 năm 2026 của OHCHR xác nhận rằng các lực lượng vũ trang Nga đã nhắm mục tiêu có hệ thống vào các cơ sở sản xuất, truyền tải và phân phối năng lượng trong suốt mùa đông 2025-2026, thường sử dụng hàng trăm vũ khí trong các đợt phối hợp.
• Cuộc tấn công vào đường dây điện của Moldova: Vào tháng 3 năm 2026, các cuộc tấn công này đã chạm đến điểm nguy kịch cho Moldova. Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở miền nam Ukraine đã vô hiệu hóa đường dây cao thế Isaccea-Vulcănești, nơi cung cấp tới 70% điện năng cho Moldova bằng cách kết nối nước này với Romania. Quốc hội Moldova sau đó đã bỏ phiếu 72-101 để ban bố tình trạng khẩn cấp 60 ngày trong lĩnh vực năng lượng.
• Mối đe dọa môi trường: Đầu tháng 3 năm 2026, một cuộc tấn công bằng drone riêng rẽ vào nhà máy thủy điện Novodnestrovsk ở miền tây Ukraine đã gây ra một vụ tràn dầu lớn ra sông Dnister (Nistru), nguồn cung cấp 70% nước uống cho Moldova, thêm một cuộc khủng hoảng môi trường và sức khỏe cộng đồng vào tình trạng khẩn cấp về năng lượng.

Mối đe dọa rộng lớn hơn: Một cuộc tấn công tiềm tàng vào một nước thành viên NATO (2026–2029)

Cuộc điều tra về Moldova là một phần của hồi chuông cảnh báo lớn hơn từ tình báo phương Tây. Vào ngày 6 tháng 8 năm 2026, tờ Wall Street Journal đã đưa tin về các đánh giá tình báo mới của Mỹ cảnh báo rằng Putin có thể phát động một cuộc tấn công hạn chế vào một nước thành viên NATO - một động thái được thiết kế để thử nghiệm Điều 5 và làm tan rã liên minh.

Mốc thời gian cho một cuộc tấn công như vậy được xác định trong khoảng từ mùa thu năm 2026 đến năm 2029. Các kịch bản đang được xem xét bao gồm từ các cuộc tấn công mạng và phá hoại ngầm đến một cuộc xâm nhập nhỏ trên bộ vào một quốc gia ở sườn phía đông của NATO, chẳng hạn như các nước Baltic hoặc Ba Lan.

Các mối đe dọa lai ghép và nỗi lo về tấn công cờ giả ở sườn phía đông NATO

Cùng với mối đe dọa thăm dò quân sự trực tiếp, còn có một chiến dịch leo thang các hoạt động lai ghép (hybrid). Một nỗi lo chính là một cuộc tấn công cờ giả của Nga.

• Cảnh báo tấn công cờ giả: Vào ngày 6 tháng 8 năm 2026, Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas tuyên bố rằng Nga có thể sử dụng các máy bay không người lái do Ukraine sản xuất bị thu giữ để thực hiện một chiến dịch cờ giả chống lại các nước Baltic. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cũng đưa ra cảnh báo tương tự vào ngày 21/7.
• Các vụ vi phạm không phận gia tăng: Xu hướng chung về các vụ máy bay, drone và tên lửa Nga vi phạm không phận NATO đã tăng mạnh. Các vụ việc được theo dõi đã tăng từ chỉ 4 vụ vào năm 2022 lên 18 vụ vào năm 2025. Tình hình leo thang đáng kể trong nửa cuối năm 2025: 30 vụ xâm phạm bị nghi ngờ hoặc được xác nhận đã được ghi nhận chỉ riêng trong khoảng thời gian từ tháng 9 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026.

Cửa sổ leo thang: 'Ngay từ mùa thu năm 2026'

Các quan chức Ba Lan và Baltic đã cảnh báo rằng Putin có thể cố gắng gây ra một cuộc khủng hoảng ngay từ mùa thu năm 2026. Điều này phù hợp với các đánh giá trước đó. Vào tháng 6 năm 2025, Tổng tham mưu trưởng quốc phòng Đức, Tướng Carsten Breuer, đã cảnh báo BBC rằng một cuộc tấn công của Nga vào NATO trong vòng bốn năm là một kịch bản thực tế, với lý do Nga đang tăng cường sản xuất xe tăng ồ ạt.

Sự không chắc chắn và nguồn tin chính: Cuộc điều tra ban đầu của NYT dựa trên các quan chức giấu tên từ hai quốc gia. Điện Kremlin đã phủ nhận các cáo buộc. Tuy nhiên, bài báo được củng cố bởi các đánh giá tình báo Mỹ và châu Âu xác nhận, dữ liệu nguồn mở về các cuộc tấn công năng lượng và vi phạm không phận, cũng như các báo cáo điều tra độc lập về các cuộc bầu cử ở Moldova.

Chiến lược này được cho là hoạt động trên ít nhất hai mặt trận chính: thử nghiệm cam kết phòng thủ tập thể của NATO và gây bất ổn Moldova, một quốc gia nằm ở vị trí chiến lược giữa Ukraine và thành viên NATO là Romania.

Moldova: Ưu tiên cao thứ hai của Nga sau Ukraine

Moldova giữ một vai trò trung tâm và ngày càng leo thang trong các kế hoạch rộng lớn hơn của Điện Kremlin. Theo báo cáo của NYT và các quan chức tình báo phương Tây, hệ thống thứ tự ưu tiên hiện tại của Điện Kremlin xác định hai nhiệm vụ chính: chinh phục Ukraine là nhiệm vụ đầu tiên, và giành quyền kiểm soát Moldova là nhiệm vụ thứ hai.

Moldova mang giá trị chiến lược quan trọng. Nó được xem như một bàn đạp để gây thêm áp lực lên Kiev và châu Âu. Điện Kremlin cũng được cho là chưa từ bỏ tham vọng tạo ra một hành lang trên bộ xuyên qua miền nam Ukraine đến khu vực ly khai Transnistria, nơi quân đội Nga đã đóng sẵn.

Bên trong chiến dịch ngầm gây bất ổn Moldova

Cuộc điều tra mô tả chi tiết một chiến dịch đa tầng của Điện Kremlin được thiết kế nhằm phá hoại chính phủ thân châu Âu của Moldova do Tổng thống Maia Sandu lãnh đạo. Chiến dịch kết hợp nhiều chiến thuật riêng biệt:

• Các trại huấn luyện ở Serbia, Bosnia và Nga: GRU (Tình báo quân đội Nga) đã tổ chức huấn luyện cho những người trẻ Moldova tại Serbia, Bosnia và khu vực Moscow. Những người tham gia được trả khoảng 400 euro để được hướng dẫn sử dụng vũ khí, chiến đấu đường phố và chống lại lực lượng thực thi pháp luật.
• Kế hoạch mua chuộc cử tri quy mô lớn: Chiến dịch này do Sergey Kiriyenko, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Nga, dàn xếp. Ông đã sử dụng trùm tài phiệt lưu vong Ilan Shor - người đã bị kết án 15 năm tù tại Moldova vì vụ lừa đảo ngân hàng 1 tỷ đô la - làm trung gian chủ chốt. Trong giai đoạn hiện tại, kế hoạch liên quan đến việc trả tiền cho hơn 150.000 công dân Moldova để bỏ phiếu cho các ứng cử viên thân Nga và chống lại hội nhập châu Âu. Điều này dựa trên các kế hoạch tương tự trước đó: năm 2024, cảnh sát Moldova đã phát hiện vụ chuyển 39 triệu đô la qua ngân hàng Nga Promsvyazbank để mua phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống và trưng cầu dân ý về EU. Một báo cáo năm 2025 của SIS (Cơ quan Tình báo và An ninh Moldova) đã xác nhận sự can thiệp sâu rộng của Nga vào cuộc trưng cầu dân ý đó.
• Gây ảnh hưởng qua các linh mục được trả tiền, tấn công mạng và tuyên truyền: Chiến dịch cũng bao gồm việc trả tiền cho các giáo sĩ Chính thống giáo để truyền bá các câu chuyện thân Nga và phối hợp các cuộc tấn công mạng cũng như mạng lưới thông tin sai lệch trong xã hội dân sự. Mục tiêu rộng lớn hơn là tuyển dụng các chính trị gia, nhà báo và chuyên gia để lan truyền các luận điệu của Điện Kremlin và đào sâu các chia rẽ nội bộ trong nước.

Cơ sở hạ tầng năng lượng như một vũ khí: Các cuộc tấn công vào Ukraine và Moldova

Cuộc điều tra kết nối cuộc chiến năng lượng rộng lớn hơn của Nga nhằm vào Ukraine trực tiếp với việc gây bất ổn Moldova. Chiến lược này bao gồm các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine có tác động lan tỏa trực tiếp và tàn khốc đến Moldova.

• Các cuộc tấn công vào lưới điện Ukraine: Từ tháng 12 năm 2025 đến tháng 2 năm 2026, Nga đã thực hiện 15 cuộc tấn công lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine - gấp hơn ba lần tỷ lệ trung bình của các cuộc tấn công trong ba mùa đông trước đó. Một báo cáo tháng 6 năm 2026 của OHCHR xác nhận rằng các lực lượng vũ trang Nga đã nhắm mục tiêu có hệ thống vào các cơ sở sản xuất, truyền tải và phân phối năng lượng trong suốt mùa đông 2025-2026, thường sử dụng hàng trăm vũ khí trong các đợt phối hợp.
• Cuộc tấn công vào đường dây điện của Moldova: Vào tháng 3 năm 2026, các cuộc tấn công này đã chạm đến điểm nguy kịch cho Moldova. Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở miền nam Ukraine đã vô hiệu hóa đường dây cao thế Isaccea-Vulcănești, nơi cung cấp tới 70% điện năng cho Moldova bằng cách kết nối nước này với Romania. Quốc hội Moldova sau đó đã bỏ phiếu 72-101 để ban bố tình trạng khẩn cấp 60 ngày trong lĩnh vực năng lượng.
• Mối đe dọa môi trường: Đầu tháng 3 năm 2026, một cuộc tấn công bằng drone riêng rẽ vào nhà máy thủy điện Novodnestrovsk ở miền tây Ukraine đã gây ra một vụ tràn dầu lớn ra sông Dnister (Nistru), nguồn cung cấp 70% nước uống cho Moldova, thêm một cuộc khủng hoảng môi trường và sức khỏe cộng đồng vào tình trạng khẩn cấp về năng lượng.

Mối đe dọa rộng lớn hơn: Một cuộc tấn công tiềm tàng vào một nước thành viên NATO (2026–2029)

Cuộc điều tra về Moldova là một phần của hồi chuông cảnh báo lớn hơn từ tình báo phương Tây. Vào ngày 6 tháng 8 năm 2026, tờ Wall Street Journal đã đưa tin về các đánh giá tình báo mới của Mỹ cảnh báo rằng Putin có thể phát động một cuộc tấn công hạn chế vào một nước thành viên NATO - một động thái được thiết kế để thử nghiệm Điều 5 và làm tan rã liên minh.

Mốc thời gian cho một cuộc tấn công như vậy được xác định trong khoảng từ mùa thu năm 2026 đến năm 2029. Các kịch bản đang được xem xét bao gồm từ các cuộc tấn công mạng và phá hoại ngầm đến một cuộc xâm nhập nhỏ trên bộ vào một quốc gia ở sườn phía đông của NATO, chẳng hạn như các nước Baltic hoặc Ba Lan.

Các mối đe dọa lai ghép và nỗi lo về tấn công cờ giả ở sườn phía đông NATO

Cùng với mối đe dọa thăm dò quân sự trực tiếp, còn có một chiến dịch leo thang các hoạt động lai ghép (hybrid). Một nỗi lo chính là một cuộc tấn công cờ giả của Nga.

• Cảnh báo tấn công cờ giả: Vào ngày 6 tháng 8 năm 2026, Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas tuyên bố rằng Nga có thể sử dụng các máy bay không người lái do Ukraine sản xuất bị thu giữ để thực hiện một chiến dịch cờ giả chống lại các nước Baltic. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cũng đưa ra cảnh báo tương tự vào ngày 21/7.
• Các vụ vi phạm không phận gia tăng: Xu hướng chung về các vụ máy bay, drone và tên lửa Nga vi phạm không phận NATO đã tăng mạnh. Các vụ việc được theo dõi đã tăng từ chỉ 4 vụ vào năm 2022 lên 18 vụ vào năm 2025. Tình hình leo thang đáng kể trong nửa cuối năm 2025: 30 vụ xâm phạm bị nghi ngờ hoặc được xác nhận đã được ghi nhận chỉ riêng trong khoảng thời gian từ tháng 9 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026.

Cửa sổ leo thang: 'Ngay từ mùa thu năm 2026'

Các quan chức Ba Lan và Baltic đã cảnh báo rằng Putin có thể cố gắng gây ra một cuộc khủng hoảng ngay từ mùa thu năm 2026. Điều này phù hợp với các đánh giá trước đó. Vào tháng 6 năm 2025, Tổng tham mưu trưởng quốc phòng Đức, Tướng Carsten Breuer, đã cảnh báo BBC rằng một cuộc tấn công của Nga vào NATO trong vòng bốn năm là một kịch bản thực tế, với lý do Nga đang tăng cường sản xuất xe tăng ồ ạt.

Sự không chắc chắn và nguồn tin chính: Cuộc điều tra ban đầu của NYT dựa trên các quan chức giấu tên từ hai quốc gia. Điện Kremlin đã phủ nhận các cáo buộc. Tuy nhiên, bài báo được củng cố bởi các đánh giá tình báo Mỹ và châu Âu xác nhận, dữ liệu nguồn mở về các cuộc tấn công năng lượng và vi phạm không phận, cũng như các báo cáo điều tra độc lập về các cuộc bầu cử ở Moldova.