Mùa hè 2026 châu Âu: Thảm họa nắng nóng tàn phá nông nghiệp Pháp và Anh

Mùa hè năm 2026 tại châu Âu được định hình bởi những đợt nắng nóng gay gắt và hạn hán trên diện rộng – điều kiện mà các nhà khoa học cho là do biến đổi khí hậu do con người gây ra, kết hợp với hiện tượng El Niño. Hậu quả là một thảm họa đối với nông nghiệp ở Pháp và Anh, với những vụ mùa thất bát chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ, giá rau củ tăng vọt, và vụ thu hoạch Champagne diễn ra sớm hơn bao giờ hết.

Pháp: Vụ thu hoạch ngô nhỏ nhất kể từ thập niên 1970

Pháp, nhà sản xuất ngũ cốc lớn nhất châu Âu, bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Sản lượng ngô dự kiến giảm từ 35% đến 50%, có thể xuống dưới 8 triệu tấn lần đầu tiên kể từ đợt hạn hán lịch sử năm 1976 . Dự báo giữa tháng 8 từ Bộ Nông nghiệp Pháp đưa ra sản lượng thu hoạch khoảng 9,0 triệu tấn – giảm 35% so với năm 2025 và là mức thấp nhất kể từ năm 1980 . Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ dự báo sản lượng ngô của Pháp cho niên vụ 2026/27 là 10,0 triệu tấn, giảm 26% so với năm trước và là mức thấp nhất kể từ niên vụ 1990/91 .

Thiệt hại không chỉ dừng lại ở ngô. Trung tâm Nghiên cứu chung của Ủy ban châu Âu báo cáo rằng các đợt nắng nóng liên tiếp đã rút ngắn giai đoạn làm hạt của cây vụ đông và đẩy nhanh vụ thu hoạch, khiến dự báo năng suất ngũ cốc của EU bị điều chỉnh giảm 1–4% . Diện tích trồng ngô ở Pháp đã giảm 21% khi nông dân chuyển sang trồng hướng dương hoặc bỏ đất hoang . Một số nông dân đã phải chặt bỏ những cây ngô héo úa để làm thức ăn chăn nuôi .

Anh: Vụ thu hoạch ngũ cốc tồi tệ nhất trong bốn thập kỷ

Vụ thu hoạch ngũ cốc năm 2026 của Anh được dự báo là tồi tệ nhất kể từ khi các số liệu so sánh được bắt đầu ghi nhận vào năm 1984 . Đơn vị Tình báo Năng lượng và Khí hậu (ECIU) ước tính nắng nóng và hạn hán đã làm giảm sản lượng ngũ cốc và hạt có dầu đi 2,5 triệu tấn, khiến nông dân thiệt hại khoảng 390 triệu bảng Anh . Năng suất lúa mì chỉ đạt trung bình 6,8 tấn/ha, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 7,9 tấn của 10 năm qua .

Hiệp hội Nông dân Quốc gia (NFU) đã cảnh báo về tình trạng thiếu lương thực tiềm ẩn, mô tả năng suất lúa mì và yến mạch là "rất, rất kém" và lưu ý rằng những người chăn nuôi gia súc đã phải sử dụng khẩu phần thức ăn đông vì họ không thể trồng đủ cỏ . Tình trạng này diễn ra sau tháng 6 nóng nhất được ghi nhận ở Anh và tháng 7 khô hạn nhất được ghi nhận ở cả Anh và xứ Wales .

Giá rau củ tăng vọt trên diện rộng

Người tiêu dùng đang cảm nhận rõ tác động tại quầy thanh toán. Tại Pháp, giá bí xanh tăng 32% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 7, cà chua tăng 31% và đậu xanh tăng 24%, theo nhóm người tiêu dùng Familles Rurales .

Tại Anh, mức tăng giá thậm chí còn mạnh hơn. Giá bán buôn dưa chuột đã tăng hơn gấp đôi – từ 0,99 bảng Anh/kg trước đợt nắng nóng đầu tiên lên 2,09 bảng Anh/kg vào cuối tháng 7 . Giá bán buôn cà chua tăng hơn 60%, xà lách băng tăng 90% và khoai tây tăng hơn 40% . Một nghiên cứu của Anh cho thấy giá bán buôn trái cây và rau quả tăng 10% có thể chuyển thành mức tăng 1–2% tại các cửa hàng bán lẻ . Triển vọng giá lương thực nói chung cũng rất đáng lo ngại: Oxford Economics dự báo lạm phát lương thực khu vực đồng euro sẽ tăng từ 1,5% vào tháng 6 năm 2026 lên khoảng 3% vào năm 2027 .

Đợt nắng nóng tháng 6 thiệt hại 2 tỷ Euro

Riêng đợt nắng nóng tháng 6 năm 2026 được ước tính đã khiến nông dân trồng ngũ cốc châu Âu thiệt hại khoảng 2 tỷ euro (1,7 tỷ bảng Anh) do mất doanh thu, phá hủy ước tính 9 triệu tấn cây trồng – lúa mì, lúa mạch, ngô và yến mạch – trên khắp EU và Anh . Pháp và Hungary bị ảnh hưởng nặng nề nhất, và mức giảm ròng 9 triệu tấn này lớn hơn tổng sản lượng ngũ cốc dự báo của Áo, Ireland và Hà Lan cộng lại .

Champagne: Vụ thu hoạch sớm nhất và năng suất thấp nhất kể từ đại dịch

Champagne đã trải qua một trong những mùa vụ khắc nghiệt nhất trong lịch sử hiện đại. Việc hái nho bắt đầu sớm nhất vào ngày 8 tháng 8 ở một số khu vực – vụ thu hoạch sớm nhất từ trước đến nay – do quá trình chín được đẩy nhanh bởi các đợt nắng nóng liên tiếp sau một đợt sương giá mùa xuân đã phá hủy ước tính 40% chồi non .

Ủy ban Champagne đã giới hạn sản lượng thương mại năm 2026 ở mức 8.800 kg/ha, tương đương khoảng 250 triệu chai – mức năng suất thương mại thấp nhất trong lịch sử vùng này, ngoại trừ vụ thu hoạch năm 2020 bị ảnh hưởng bởi COVID . Đây là năm thứ tư liên tiếp sản lượng bị cắt giảm, giảm từ mức 12.000 kg/ha vào năm 2022 .

Bối cảnh khí hậu

Ước tính 38% lãnh thổ EU hiện đang bị ảnh hưởng bởi hạn hán . Các nhà khoa học và quan chức cho rằng nhiệt độ bất thường này là do biến đổi khí hậu do con người gây ra, kết hợp với hiện tượng El Niño, cùng nhau tạo ra nhiệt độ kỷ lục vào tháng 6 và một mùa hè mà nông dân mô tả là "hoàn toàn tàn khốc" trên khắp Tây Âu . Với hơn 70% diện tích nước Anh hiện đang trong tình trạng hạn hán chính thức và mực nước hồ chứa giảm xuống còn 69% – thấp hơn 11,6% so với mức trung bình lịch sử – cuộc khủng hoảng vẫn còn lâu mới kết thúc .