Cơn sốt vay nợ 570 tỷ USD cho AI của Big Tech đang định hình lại thị trường tín dụng toàn cầu

Cơn khát vốn đầu tư cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) của các 'đại gia công nghệ' đang tạo ra một làn sóng vay nợ doanh nghiệp chưa từng có trên thị trường trái phiếu. Năm tập đoàn siêu quy mô (hyperscaler) lớn nhất – Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft và Oracle – đã phát hành tổng cộng 194 tỷ USD trái phiếu tính đến giữa năm 2026, tăng khoảng 79% so với tổng số của cả năm 2025 và gấp 13 lần so với cùng kỳ năm ngoái . Nhưng tác động không chỉ dừng lại ở lĩnh vực công nghệ.

Các chiến lược gia của BNP Paribas đã xác định một hiệu ứng dây chuyền rõ ràng: làn sóng cung trái phiếu khổng lồ từ các công ty AI đang làm gia tăng cạnh tranh dòng tiền ở phân khúc cao nhất của thị trường tín dụng, đẩy lãi suất hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) ngay cả đối với các doanh nghiệp hoàn toàn không liên quan tới AI. Dữ liệu tổng hợp cho thấy lãi suất CDS của tập đoàn xa xỉ LVMH, hãng dược phẩm Sanofi và nhà thầu quốc phòng BAE Systems đã tăng hơn 10% kể từ cuối năm 2025 .

Trong khi đó, khối lượng phát hành khổng lồ từ các công ty công nghệ đang làm giảm sự khác biệt về rủi ro giữa các doanh nghiệp. Mức chênh lệch lãi suất (credit spread) của từng công ty đang hội tụ về các chỉ số bình quân của thị trường khi nguồn cung trở nên dư thừa . Nợ của Big Tech hiện có ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của chỉ số trái phiếu hạng đầu tư hơn cả nợ của các ngân hàng Phố Wall lớn nhất .

Những con số đằng sau cơn bão nợ

Goldman Sachs Research ghi nhận gần 500 tỷ USD tổng nợ liên quan tới AI được phát hành trong năm 2026, trong đó các nhà siêu quy mô chiếm khoảng 40% . Morgan Stanley dự báo tổng nợ AI toàn cầu cả năm 2026 sẽ đạt khoảng 570 tỷ USD, gấp đôi so với năm trước . Citadel Securities dự đoán đến năm 2028, các công ty công nghệ Mỹ sẽ phát hành hơn 500 tỷ USD nợ tích lũy trên cả thị trường công và tư chỉ để tài trợ cho việc mua chip AI .

Tốc độ này là chóng mặt. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, lượng nợ liên quan tới AI được phát hành đã là gần 236 tỷ USD – gấp 4 lần so với cùng kỳ năm trước . Dữ liệu từ UBS cho thấy tổng chi tiêu vốn (capex) của các nhà siêu quy mô AI có thể lên tới 770 tỷ USD trong năm 2026, cao hơn 23% so với dự báo trước đây, đồng nghĩa với việc cần tăng thêm 40-50 tỷ USD nợ vay .

Lãi suất tăng và nhu cầu giảm nhẹ

Các nhà đầu tư đang trở nên thận trọng hơn. Tỷ lệ đặt mua (coverage ratio) cho các đợt phát hành trái phiếu mới của các 'ông lớn' đang giảm, và lãi suất trái phiếu tăng lên khi thị trường hấp thụ làn sóng cung dồn dập . Lãi suất CDS kỳ hạn 5 năm của Oracle đã chạm mức 75 điểm cơ bản (bps) – mức cao nhất trong 7 năm – và sau đó giao dịch quanh mức 200 bps; CDS của Nvidia và Meta cũng mở rộng đáng kể . Riêng trong năm 2026, CDS của Oracle đã tăng 70 bps, lên khoảng 215 bps – mức tăng lớn nhất trong số các công ty công nghệ lớn được theo dõi .

Dù vậy, hầu hết các nhà phân tích cho rằng một sự kiện rủi ro tín dụng mang tính hệ thống khó xảy ra trong ngắn hạn. Hãng tin Reuters nhận định sự bùng nổ của các hợp đồng phòng hộ CDS "phần lớn hiểu sai tín hiệu" – xác suất vỡ nợ thực tế của các nhà siêu quy mô vẫn còn thấp, và thị trường CDS cho lĩnh vực công nghệ vẫn còn tương đối nhỏ và thanh khoản . Dữ liệu từ DTCC cho thấy trong quý II/2026, 16 công ty công nghệ chỉ giao dịch trung bình 637,5 triệu USD CDS mỗi ngày, chỉ chiếm khoảng 4% trong tổng số 16 tỷ USD giao dịch hàng ngày trên toàn thị trường .

Nguy cơ định giá lại thị trường trái phiếu hạng đầu tư

Nhiều chuyên gia chiến lược cảnh báo nếu tốc độ này tiếp diễn, khối lượng phát hành khổng lồ có thể buộc thị trường trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư (investment-grade) phải tái định giá cấu trúc – ngay cả khi chênh lệch lãi suất tổng thể vẫn ở mức thấp lịch sử, gần với đáy sau khủng hoảng tài chính . Tính đến giữa năm 2026, mức chênh lệch của trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư toàn cầu là khoảng 80 bps, chỉ cao hơn 6 bps so với mức thấp nhất sau khủng hoảng đạt được hồi đầu năm .

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) và các nhà nghiên cứu của Đại học Oxford đã chỉ ra rủi ro tập trung trong thị trường phái sinh tín dụng mà các khuôn khổ quản lý hiện tại chưa được thiết kế để xử lý . Giai đoạn 2020-2024, trung bình mỗi năm 5 nhà siêu quy mô AI chỉ phát hành 28 tỷ USD trái phiếu doanh nghiệp Mỹ. Riêng năm 2025, con số đó đã lên tới 121 tỷ USD .

Điều này có ý nghĩa gì với nhà đầu tư?

Rủi ro ở đây thiên về sự chen lấn (crowding), định giá sai lệch và nới rộng chênh lệch lãi suất hơn là nguy cơ vỡ nợ sắp xảy ra. Goldman Sachs dự kiến khoảng một phần ba chi tiêu vốn của các nhà siêu quy mô sẽ được tài trợ bằng nợ trong năm 2026, và tỷ lệ này sẽ tăng thêm vào năm 2027 . Một mối lo ngại chính là việc chuyển dịch tài trợ sang các cấu trúc tín dụng tư nhân kém minh bạch hơn và các cấu trúc ngoại bảng, ước tính lên tới 800 tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu .

Đối với các nhà đầu tư trái phiếu – bao gồm các quỹ chỉ số và quỹ mục tiêu theo ngày trong các tài khoản 401(k) thông thường – cuộc xây dựng AI không còn chỉ là câu chuyện về cổ phiếu. Nó đang trở thành vị thế đơn lẻ lớn nhất trên thị trường tín dụng hạng đầu tư . Câu hỏi đặt ra không phải là liệu cơn sốt vay nợ này có gây ra một cuộc khủng hoảng vỡ nợ hay không, mà là liệu nó có vĩnh viễn thay đổi mức định giá và hồ sơ rủi ro của thị trường trái phiếu doanh nghiệp hay không.