Khoản đầu tư 900 triệu đô của Alphabet vào SpaceX: Từ bước đi liều lĩnh đến tài sản 94 tỷ đô

Dưới đây là bức tranh toàn cảnh dựa trên các hồ sơ pháp lý và dữ liệu thị trường mới nhất.

Làm thế nào 900 triệu đô của Alphabet trở thành ~94 tỷ đô

Canh bạc ban đầu (tháng 1/2015). Google (thông qua công ty mẹ mới thành lập là Alphabet) đã đầu tư khoảng 900 triệu USD vào SpaceX, cùng với Fidelity cũng tham gia trong một vòng gọi vốn tổng cộng 1 tỷ USD . Vào thời điểm đó, SpaceX được định giá khoảng 12 tỷ USD, và khoản đầu tư của Google giúp họ sở hữu khoảng 7,5% cổ phần .

Pha loãng theo thời gian. Trong 11 năm sau đó, SpaceX đã huy động thêm nhiều vòng tài trợ khác. Điều này làm pha loãng tỷ lệ sở hữu 7,5% ban đầu của Alphabet, nhưng công ty vẫn giữ một vị thế rất lớn. Tính đến cuối năm 2025, Bloomberg đưa tin rằng Google LLC vẫn sở hữu 6,11% cổ phần .

Cú hích IPO (tháng 6/2026). SpaceX đã lên sàn trong một đợt IPO lớn nhất lịch sử vào ngày 12/6/2026, phát hành 555 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu, huy động được 75 tỷ USD và định giá công ty ở mức 1,77 nghìn tỷ USD . Cổ phiếu mở cửa ở mức 150 USD, kết thúc phiên đầu tiên ở mức ~161 USD (tăng 19%), và có thời điểm tăng vọt 28%, đưa vốn hóa thị trường vượt 2 nghìn tỷ USD .

Khối tài sản giấy ~94 tỷ USD được tiết lộ. Trong báo cáo 13F quý II/2026 (công bố vào giữa tháng 8/2026), Alphabet chính thức tiết lộ số cổ phiếu nắm giữ lần đầu tiên. Tính đến ngày 30/6/2026, Alphabet nắm giữ 551,2 triệu cổ phiếu phổ thông Loại A của SpaceX, trị giá khoảng 94,2 tỷ USD dựa trên giá cổ phiếu ngày hôm đó là ~170,86 USD . Con số này đại diện cho mức sinh lời gấp 100 lần so với khoản đầu tư ban đầu 900 triệu USD . Khoản đầu tư này chiếm khoảng 95% toàn bộ danh mục đầu tư đại chúng của Alphabet . Đáng chú ý, Alphabet hiện đang trong giai đoạn bị khóa và chưa thể bán bất kỳ cổ phiếu nào trong số này .

---

Cơ cấu sở hữu tổ chức sau IPO

Alphabet là cổ đông tổ chức lớn nhất. Alphabet nổi lên là cổ đông tổ chức duy nhất lớn nhất của SpaceX, với 551,2 triệu cổ phiếu .

Các vị thế tổ chức lớn khác được tiết lộ trong hồ sơ 13F quý II/2026:

• BlackRock — tiết lộ 51 triệu cổ phiếu Loại A (trị giá hơn 6,7 tỷ USD tính đến đầu tháng 8) .
• Fidelity Contrafund — nắm giữ số cổ phiếu trị giá 8,1 tỷ USD .
• Baron Partners Fund — nắm giữ 3,9 tỷ USD .
• Fidelity Blue Chip Growth Fund — nắm giữ một lượng cổ phiếu đáng kể .

Tổng cộng, có 1.255 nhà quản lý tổ chức đã nộp báo cáo 13F cho quý II/2026, và 206 trong số đó báo cáo nắm giữ cổ phiếu SpaceX với tổng giá trị 1,24 tỷ USD (có thể không bao gồm khoản nắm giữ khổng lồ của Alphabet, được báo cáo riêng) .

Quyền kiểm soát của Elon Musk. Theo bản cáo bạch của SpaceX tại EU, Musk nắm giữ 12,2% cổ phiếu phổ thông Loại A và 93,3% cổ phiếu phổ thông Loại B, giúp ông có 84,3% quyền biểu quyết — điều đó có nghĩa là ông vẫn giữ quyền kiểm soát tuyệt đối đối với công ty mặc dù đã niêm yết .

---

Hoạt động giao dịch của nhà đầu tư cá nhân

Phân bổ cổ phiếu IPO lớn bất thường cho nhà đầu tư cá nhân. Elon Musk đã phá vỡ kịch bản IPO thông thường khi phân bổ khoảng 30% cổ phiếu IPO của SpaceX cho các nhà đầu tư cá nhân — ít nhất gấp ba lần tỷ lệ 5–10% thông thường. Đây là một chiến lược có chủ đích để dựa vào lượng người hâm mộ cuồng nhiệt của mình nhằm giúp ổn định cổ phiếu sau khi ra mắt .

Hành vi của nhà đầu tư cá nhân sau IPO:

• Các nhà đầu tư cá nhân đã liên tục mua ròng trong những tuần ngay sau IPO, giúp bảo vệ cổ phiếu trước sự biến động ban đầu .
• Tình hình đã thay đổi vào thứ Sáu, ngày 7/8/2026, khi các nhà đầu tư cá nhân trở thành người bán ròng lần đầu tiên. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ đã bán ròng 4,5 triệu USD cổ phiếu SpaceX trong ngày hôm đó, theo dữ liệu từ Vanda Research .
• Các nhà phân tích cho rằng điều này là do chốt lời và đánh giá lại rủi ro sau khi cổ phiếu đã tăng vọt 67% so với giá IPO trước khi quay đầu giảm .

---

Hiệu suất thị trường gần đây

• Giá IPO: 135 USD/cổ phiếu (11/6/2026) .
• Giá đóng cửa phiên đầu tiên: ~161 USD (tăng 19%), định giá công ty ở mức ~2,1 nghìn tỷ USD .
• Đỉnh sau IPO: Cổ phiếu đã tăng tới 67% so với giá IPO trong những tuần sau khi niêm yết .
• Hết hạn khóa cổ phiếu (Lockup expiry - 6/8/2026): Hơn 900 triệu cổ phiếu được mở khóa, tăng gấp đôi lượng cổ phiếu đang lưu hành. Sự kiện này cho phép nhân viên và nhà đầu tư sớm bán cổ phiếu lần đầu tiên . Cổ phiếu ban đầu tăng ~6% sau tin tức này .
• Giá gần đây: Tính đến cuối tháng 7/đầu tháng 8, SPCX đã có lúc giao dịch gần hoặc dưới giá IPO 135 USD, và đã giảm khoảng 60% so với đỉnh sau IPO, theo một số báo cáo . Đến giữa tháng 8/2026, cổ phiếu đang giao dịch trong vùng thấp hơn nhiều so với các mức đỉnh, với định giá 94 tỷ USD cho khoản đầu tư của Alphabet dựa trên giá ngày 30/6 là ~170,86 USD — một con số có thể đã thay đổi kể từ đó .

Các yếu tố rủi ro chính đè nặng lên cổ phiếu:

• Việc hết hạn khóa cổ phiếu ồ ạt làm tràn ngập thị trường với cổ phiếu mới .
• Một đợt mở khóa nội bộ thứ hai được báo cáo sắp diễn ra, có thể tạo thêm áp lực bán .
• Các nhà đầu tư cá nhân lần đầu tiên chuyển sang bán ròng .
• Cổ phiếu giảm xuống dưới giá IPO sau đà tăng hưng phấn ban đầu .

---

Kết luận: Khoản đầu tư mạo hiểm năm 2015 của Alphabet đã tạo ra một trong những khoản đầu tư thành công nhất trong lịch sử doanh nghiệp — tỷ suất lợi nhuận giấy tờ gấp 100 lần. Nhưng với việc Alphabet bị khóa, Musk nắm quyền biểu quyết siêu hạng, hai đợt hết hạn khóa cổ phiếu làm xáo trộn lượng cổ phiếu trôi nổi, và các nhà giao dịch cá nhân bắt đầu thoát ra, hành trình sau IPO của cổ phiếu này thực sự là một chuyến tàu lượn siêu tốc đầy biến động.