Cuộc chiến nước ở Bờ Tây: Người định cư Israel chiếm đoạt suối nước của Palestine giai đoạn 2025–2026

Abed Al Ebayat, một cư dân Fasayil, nói với ABC News rằng những người định cư đã để một đống lớn thức ăn chăn nuôi ngay trước cửa nhà của gia đình Palestine cuối cùng trong khu vực, và mùi hôi thối của quả chà là thối rữa tràn ngập không khí vì dòng suối bị chiếm đoạt đã giết chết mùa màng .

Mô hình rộng lớn hơn: Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng nước năm 2025–2026

Các vụ việc được ghi nhận vượt xa Fasayil. Các trường hợp chính bao gồm:

Suối Ein Samiya (phía đông bắc Ramallah): Người định cư đã kiểm soát một dòng suối và cơ sở phân phối nước phục vụ khoảng 20 ngôi làng Palestine. Đến năm 2026, dòng suối đã được người định cư sử dụng để giải trí trong khi những người chăn gia súc Palestine không thể tiếp cận nó. Công ty cấp nước báo cáo rằng trạm này, nơi cung cấp nước cho ước tính 100.000 người Palestine, đã trở thành nạn nhân của các vụ phá hoại nhiều lần .

Ein al-Auja (phía bắc Jericho): Một dòng suối và thác nước từng dồi dào, ước tính chảy với lưu lượng hàng nghìn mét khối mỗi ngày, đã bị chuyển hướng. Cộng đồng người Bedouin mà nó hỗ trợ — hơn 100 gia đình — đã phần lớn phải di dời. Haitham Rashaidh là một trong những người cuối cùng rời đi khi mặt đất khô cằn .

Các giếng gần Jericho (tháng 8/2026): Lực lượng Israel đã phá hủy ba giếng nước chính phục vụ những người chăn gia súc Palestine ở một trong những khu vực khô hạn nhất Bờ Tây. Cư dân mô tả đây là sự leo thang tồi tệ nhất trong cuộc khủng hoảng nước kéo dài nhiều tháng .

Các hồ chứa cổ gần Bethlehem (tháng 7/2026): Bộ trưởng Tài chính cực hữu của Israel, Bezalel Smotrich, đe dọa sẽ chiếm đoạt các hồ chứa nước lịch sử của Solomon's Pools, một động thái mà các tổ chức nhân quyền mô tả là một sự leo thang đáng kể trong chiến dịch giành quyền kiểm soát đất đai và nguồn nước ở Bờ Tây .

Suối Ein Rawabi (phía đông bắc Jerusalem): Vào tháng 7/2026, những người định cư Israel đã chiếm quyền kiểm soát suối này sau khi phá hoại khu vực. Chính quyền Jerusalem cho biết suối này là nguồn nước duy nhất cho các cộng đồng người Bedouin trong khu vực .

Những con số đằng sau cuộc khủng hoảng

Quan điểm của các bên liên quan

Nông dân và cư dân Palestine

Trên khắp các cộng đồng bị ảnh hưởng, người Palestine cho biết mô hình chiếm đoạt nước và bạo lực được thiết kế có chủ đích để khiến cuộc sống trở nên bất khả thi và buộc họ phải rời bỏ đất đai của mình . Ở Qusra, phía nam Nablus, Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR) đưa tin vào tháng 8/2026 rằng ba gia đình Palestine — khoảng 15 người — đã bị giam cầm trong nhà của họ "trong tình trạng kinh hoàng" sau khi những người định cư cắt điện và nước của họ . Cuộc bao vây bắt đầu khi những người định cư chặn đường, dựng lều ở sân trước và không cho phép bất cứ ai ra vào .

Các quan chức Israel

Quân đội Israel thừa nhận đã nhận được nhiều báo cáo về việc thường dân Israel cố tình phá hoại cơ sở hạ tầng nước của Palestine. Họ đã ghi nhận 120 vụ "tội phạm dân tộc chủ nghĩa" trong năm 2025 — tăng khoảng 45% so với năm 2024 . Quân đội cho biết họ truy tố những kẻ phạm tội nhưng gặp khó khăn trong việc thu thập bằng chứng và bắt giữ; các tổ chức nhân quyền cho rằng việc thực thi luật pháp còn yếu kém . Trong một diễn biến đáng chú ý, 600 cựu quan chức an ninh Israel đã ký một lá thư vào tháng 7/2026 kêu gọi Tổng thống Mỹ Trump gây áp lực lên các nhà lãnh đạo Israel để chấm dứt cái mà họ gọi là "khủng bố định cư" ở Bờ Tây .

Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich, một thành viên liên minh cực hữu, đã đe dọa rõ ràng vào tháng 5/2026 sẽ "xóa sổ" ngôi làng Palestine al-Khader gần Bethlehem và chiếm đoạt các hồ chứa nước cổ, gọi chúng là một phần di sản của Israel . Các tổ chức nhân quyền coi những tuyên bố của ông là sự khuyến khích chính thức cho chiến dịch chiếm đoạt đất đai và nguồn nước.

Cơ quan Quản lý Dân sự, cơ quan quân sự Israel quản lý Bờ Tây, đã chấp nhận tuyên bố của những người định cư rằng khu vực Fasayil là một khu khảo cổ — một lý do mà người Palestine và các tổ chức nhân quyền cho là thường được sử dụng để chiếm đất .

Các tổ chức nhân quyền và cơ thể quốc tế

Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) (tháng 6/2026): Công bố một báo cáo quan trọng ghi nhận ít nhất 4.575 vụ tấn công của người định cư vào các cộng đồng Palestine từ tháng 1/2023 đến tháng 12/2025, bao gồm việc phá hủy các bể chứa nước, tấm pin mặt trời, giếng nước và cơ sở hạ tầng nông nghiệp. Tổ chức này mô tả chiến dịch này là "thanh lọc sắc tộc" đối với các cộng đồng Palestine ở Bờ Tây .

B'Tselem (tổ chức nhân quyền Israel): Đã ghi lại chi tiết việc rào chắn ở Fasayil, lưu ý rằng người định cư đã chặn con đường chính và ngăn 30 cư dân — bao gồm 16 trẻ vị thành niên — đến được đất nông nghiệp của họ .

Văn phòng Điều phối các vấn đề Nhân đạo của LHQ (OCHA): Đã ghi nhận và cảnh báo rằng các vụ phá dỡ và bạo lực đang "làm suy yếu hơn nữa khả năng tiếp cận đủ nước của các cộng đồng Palestine" . Tính đến tháng 8/2026, LHQ đã ghi nhận hơn 1.430 vụ việc liên quan đến người định cư Israel dẫn đến thương vong, thiệt hại tài sản hoặc cả hai chỉ trong năm 2026, ảnh hưởng đến khoảng 260 cộng đồng Palestine .

EU: Trong báo cáo năm 2025 về các khu định cư (được công bố vào tháng 8/2026), lưu ý rằng bạo lực của người định cư đã đạt đến mức kỷ lục và dân số định cư ở Bờ Tây hiện đã vượt quá 500.000 người .

Các chuyên gia LHQ (tháng 6/2026): Đã đưa ra một cảnh báo gay gắt, nói rằng "bạo lực được sử dụng như một công cụ tính toán, có mục tiêu để từ chối người Palestine tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, khu vực nông nghiệp và chăn thả, với mục đích cuối cùng là cắt đứt mối liên hệ của người dân với đất đai" .

Một chiến dịch có hệ thống

Các bằng chứng cho thấy một sự leo thang mạnh mẽ trong giai đoạn 2025–2026. Việc người định cư chiếm đoạt các dòng suối và phá hủy giếng nước đã trở thành một chiến thuật trọng tâm, thường đi kèm với các tuyên bố chính thức từ các bộ trưởng cực hữu Israel mà các tổ chức nhân quyền coi là sự cho phép. Quân đội Israel ghi nhận các vụ việc gia tăng nhưng không ngăn chặn được xu hướng này. Các báo cáo của LHQ, EU và Tổ chức Ân xá Quốc tế đều thống nhất mô tả đây là một chiến dịch có hệ thống nhằm tước đoạt tài sản của các cộng đồng Palestine và đẩy nhanh quá trình thôn tính trên thực tế.

Như một cư dân Fasayil đã nói với ABC News: "Mục đích của chúng là buộc chúng tôi phải ra đi... nhưng biết đi đâu bây giờ?"