Cơn địa chấn AI: Làn sóng rút vốn và rủi ro vỡ nợ trong thị trường tín dụng tư nhân trị giá 500 tỷ USD

Mức độ phơi nhiễm của thị trường tín dụng tư nhân với phần mềm là bao nhiêu?

Các ước tính khác nhau tùy theo định nghĩa về 'phần mềm', nhưng con số là rất lớn:

• Dư nợ cho vay đối với các công ty SaaS đã tăng từ ~8 tỷ USD năm 2015 lên hơn 500 tỷ USD vào cuối năm 2025, chiếm ~19% tổng dư nợ cho vay trực tiếp . Khoảng 1/3 tổng số quỹ tín dụng tư nhân đã từng cho vay trong lĩnh vực này .
• Phơi nhiễm cụ thể trong BDC: Các công ty phát triển kinh doanh (BDC) - phân khúc minh bạch nhất của thị trường tín dụng tư nhân - đã cho vay khoảng 115 tỷ USD cho các công ty phần mềm, chiếm khoảng 1/5 tổng dư nợ cho vay của họ . Các khoản vay này chiếm hơn 1/4 tổng số công ty đang chịu áp lực tín dụng trong danh mục của BDC .
• UBS ước tính 25–35% danh mục đầu tư tín dụng tư nhân phải đối mặt với rủi ro đứt gãy từ AI ở mức cao .
• Toàn bộ thị trường tín dụng tư nhân toàn cầu đạt quy mô khoảng 2,3–3 nghìn tỷ USD tài sản quản lý (AUM) tính đến năm 2025-2026 .

Lưu ý: KBRA chỉ ra rằng các khoản vay SaaS thuần túy chỉ chiếm khoảng 8% các khoản vay tín dụng tư nhân mới phát sinh trong năm 2025, cho thấy con số '500+ tỷ USD' có thể bao gồm các dịch vụ liên quan đến phần mềm hoặc dịch vụ hỗ trợ công nghệ .

Dấu hiệu của sự rút lui

• Người quản lý CLO (nợ được thế chấp bằng khoản vay) đang bán tháo các khoản vay phần mềm: Họ bán với giá chiết khấu để giảm phơi nhiễm . Làn sóng bán tháo nợ phần mềm trên thị trường nợ vay (leveraged loans), trái phiếu rác (junk bonds) và CLO đã tăng tốc mạnh trong năm 2026 .
• Làn sóng yêu cầu rút vốn và hạn chế rút vốn (gating): Các yêu cầu rút vốn từ các quỹ BDC bán thanh khoản tăng vọt từ cuối 2025 và kéo dài sang đầu 2026 . Blue Owl buộc phải hạn chế rút vốn tại một quỹ tín dụng; 5/6 quỹ tín dụng tư nhân lớn nhất đã chặn rút vốn trong quý 1/2026 - làn sóng lớn nhất kể từ năm 2022 .
• Thu hẹp quy mô gây quỹ: Ares Management buộc phải thu hẹp quy mô một quỹ đang được lên kế hoạch, dòng vốn chảy vào thị trường tín dụng tư nhân đang chậm lại .
• Các quỹ chuyển hướng khỏi phần mềm: PitchBook ghi nhận các tổ chức cho vay đang chuyển hướng vốn sang các ngành được cho là ít bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi công nghệ nhanh .
• Dấu hiệu khó khăn gia tăng: Đến tháng 3/2026, 10,6% công ty trong danh mục BDC có dấu hiệu chịu áp lực tín dụng và phần mềm chiếm tỷ trọng lớn nhất . Các khoản vay thị trường trung bình thấp (lower-middle-market) có 13% giao dịch dưới 90 cents/USD - một dấu hiệu khó khăn 'đáng báo động' .

Rủi ro tái cấp vốn phía trước

• Bức tường đáo hạn đang đến gần: Lượng lớn các khoản vay dành cho phần mềm từ giai đoạn 2019-2022 đang đến hạn. Các công ty vay vốn ở mức định giá đỉnh cao với giả định tăng trưởng cao phải tái cấp vốn trong bối cảnh AI khiến mô hình kinh doanh của họ kém chắc chắn và các tổ chức cho vay đã rút lui .
• Kỳ vọng phục hồi thấp: Voya Investment Management cảnh báo rằng ngay cả khi các khoản vay phần mềm được dán nhãn 'có bảo đảm cao cấp', tỷ lệ thu hồi (recovery rate) trong kịch bản bị đứt gãy rất thấp vì tài sản thế chấp chính - dòng doanh thu định kỳ - có thể suy giảm nhanh chóng .
• Tỷ lệ vỡ nợ dự báo: Các kịch bản căng thẳng (stress scenarios) của Moody's dự báo tỷ lệ vỡ nợ 8-13% đối với các khoản vay tín dụng tư nhân tiếp xúc với AI . Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo rằng các khoản lỗ tập trung trong lĩnh vực phần mềm có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong hệ sinh thái tín dụng tư nhân nếu áp lực rút vốn buộc phải bán tài sản vào thị trường kém thanh khoản .
• Thủ thuật 'gia hạn-nới lỏng' che giấu khó khăn thực sự: Nhiều tổ chức cho vay đã gia hạn kỳ hạn mà không ghi nhận khoản vay theo giá trị thị trường, đẩy vấn đề tái cấp vốn vào các năm tới và tạo ra gánh nặng nợ xấu ngầm .
• Rủi ro thị trường hai mặt (bifurcated market): Mảng cho vay trực tiếp của tổ chức (institutional direct lending) vẫn hoạt động, nhưng các quỹ BDC bán lẻ bán thanh khoản lại đang đối mặt với khủng hoảng niềm tin cấu trúc, khiến các công ty phần mềm nhỏ khó tái cấp vốn hơn .