Ukraine tập kích tổng lực căn cứ hải quân Novorossiysk: Tàu chiến Nga hư hại, xuất khẩu ngũ cốc tê liệt

Đêm 11 rạng sáng 12/8/2026, Ukraine đã phát động cuộc tập kích phối hợp quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào căn cứ hải quân Novorossiysk của Nga - nơi trú ẩn chính cuối cùng của Hạm đội Biển Đen, sử dụng hơn 15 hệ thống vũ khí khác nhau trong một chiến dịch mà Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi là "chiến dịch độc nhất vô nhị" . Cuộc tấn công đồng thời làm hư hại bốn tàu chiến Nga, vô hiệu hóa ba nhà ga xuất khẩu ngũ cốc lớn và đánh trúng cơ sở hạ tầng dầu mỏ, gây ra những tác động tức thì đối với thị trường ngũ cốc toàn cầu và cán cân chiến lược trên Biển Đen.

Chi tiết chính về cuộc tấn công

• Vũ khí sử dụng: Ukraine kết hợp máy bay không người lái phản lực Palianytsia, tên lửa hành trình chống hạm Neptune, xuồng không người lái (UAV hải quân) và các UAV khác trong một loạt đòn tấn công đa lĩnh vực . Đây là lần đầu tiên Ukraine phối hợp hơn 15 hệ thống vũ khí khác nhau trong một chiến dịch duy nhất .
• Mục tiêu hải quân trúng đòn: Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận bốn tàu chiến Nga bị hư hại - các tàu frigate Đô đốc Makarov và Đô đốc Essen (cả hai đều là tàu mang tên lửa hành trình Kalibr), cùng hai tàu khác . Phân tích ảnh vệ tinh của Defense Express cho thấy thiệt hại nghiêm trọng đối với tàu Đô đốc Makarov và Đô đốc Essen .
• Cơ sở hạ tầng ngũ cốc và dầu mỏ: Ba nhà ga xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất của Nga tại Novorossiysk bị trúng đòn và buộc phải ngừng hoạt động . Nhà ga xuất khẩu dầu Sheshkharis và Tổ hợp Sản phẩm Bánh mì Novorossiysk (NKHPC) cũng bị tấn công .
• Thương vong: Ba người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em tám tuổi, và 24 người bị thương .

Tác động đến hải quân và cơ sở hạ tầng ngũ cốc Biển Đen

• Hải quân: Nga đã di dời Hạm đội Biển Đen khỏi Crimea bị chiếm đóng đến Novorossiysk để giữ an toàn sau các cuộc tấn công trước đó của Ukraine. Cuộc tấn công này cho thấy ngay cả nơi trú ẩn đó cũng nằm trong tầm với của Ukraine . Thiệt hại đối với hai tàu frigate mang tên lửa Kalibr làm giảm khả năng phóng tên lửa hành trình nhằm vào cơ sở hạ tầng của Ukraine của Nga.
• Xuất khẩu ngũ cốc: Các chuyến hàng ngũ cốc từ Novorossiysk được mô tả là "hiện không thể thực hiện được" do thiệt hại nghiêm trọng đối với cơ sở hạ tầng nhà ga . Nga cảnh báo về "hỗn loạn" trên thị trường lương thực toàn cầu, và giá lúa mì đã tăng vọt để phản ứng .

Lời kêu gọi đồng thời của Zelensky về tên lửa đánh chặn Patriot

Cũng trong khoảng thời gian này (12-13/8/2026), Zelensky đã trả lời phỏng vấn với CNN và các hãng truyền thông khác, cầu xin Mỹ bán cho Ukraine 5% đến 10% kho tên lửa Patriot của họ . Những điểm chính:

• Ukraine chỉ có khoảng 10% số tên lửa đánh chặn mà nước này khẩn cấp cần .
• Năm nay Ukraine có số lượng tên lửa đánh chặn ít hơn 2,5 lần so với năm 2025, trong khi Nga đã tăng gấp đôi sản xuất tên lửa đạn đạo .
• Zelensky đặc biệt yêu cầu Tổng thống Trump cung cấp một "gói mùa đông" khẩn cấp các tên lửa Patriot .
• Vào ngày 8/8, Zelensky thông báo một thỏa thuận với Mỹ về việc giao hàng Patriot hàng tháng, nhưng cảnh báo số lượng là không đủ - ít hơn so với năm 2025 - và ông đang tìm kiếm thêm nguồn cung từ các đồng minh châu Âu .

Sự trả đũa của Nga

• Cùng đêm xảy ra cuộc tấn công Novorossiysk, lực lượng Nga đã bắn phá một trung tâm thương mại ở Zaporizhzhia, theo Cơ quan Tình trạng Khẩn cấp Nhà nước Ukraine . Điều này phù hợp với mô hình Nga trả đũa cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine sau các cuộc tấn công lớn của Ukraine.
• Bộ Ngoại giao và truyền thông nhà nước Nga cảnh báo rằng cuộc tấn công vào các nhà ga ngũ cốc sẽ gây ra "hỗn loạn" trên thị trường lương thực toàn cầu, đổ lỗi cho Ukraine về sự gián đoạn .

Ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn

• Sự kết thúc của nơi trú ẩn Biển Đen: Cuộc tấn công đã phá vỡ giả định rằng việc di dời hạm đội khỏi Crimea đến Novorossiysk sẽ giữ chúng an toàn. Ukraine giờ đây có thể phóng lực lượng dọc theo toàn bộ bờ biển Biển Đen .
• Chiến tranh kinh tế: Bằng cách ngăn chặn trung tâm xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất của Nga, Ukraine đã đánh trúng một nguồn doanh thu quan trọng cho nỗ lực chiến tranh của Moscow và cho thấy nước này có thể phá vỡ xuất khẩu hàng hóa của Nga giống như Nga đã phá vỡ hành lang ngũ cốc của Ukraine.
• Động thái leo thang: Cuộc tấn công diễn ra cùng lúc với tình trạng thiếu hụt phòng không nghiêm trọng nhất của Ukraine kể từ đầu chiến tranh, khi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga gia tăng. Lời kêu gọi Patriot đồng thời của Zelensky làm nổi bật tình thế tiến thoái lưỡng nan: Ukraine có thể tấn công sâu vào Nga nhưng thiếu tên lửa đánh chặn để bảo vệ các thành phố của mình khỏi sự trả đũa .
• An ninh lương thực toàn cầu: Novorossiysk xử lý một phần đáng kể xuất khẩu ngũ cốc của Nga. Sự gián đoạn kéo dài có thể thắt chặt nguồn cung ngũ cốc toàn cầu và đẩy giá lên cao, đặc biệt ảnh hưởng đến các nước phụ thuộc nhập khẩu ở châu Phi và Trung Đông .