Ukraine tập kích Nhà máy lọc dầu Moscow hai lần trong ba ngày: Thiệt hại nặng nề, phải ngừng hoạt động ít nhất 6 tháng

Dưới đây là tường thuật chi tiết về các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine vào Nhà máy lọc dầu Moscow, những thiệt hại gây ra, lý do chính trị và các cuộc tấn công trả đũa của Nga.

Cuộc tập kích ngày 16 tháng 6

Sáng sớm ngày 16/6, các drone của Ukraine đã tấn công Nhà máy lọc dầu Gazprom Neft Moscow tọa lạc tại quận Kapotnya, phía đông nam thủ đô Moscow, chỉ cách Điện Kremlin khoảng 15 km . Thị trưởng Moscow, ông Sergey Sobyanin, xác nhận ít nhất một drone đã gây hư hại cho cơ sở này và tổng cộng 25 drone đã bị "tiêu diệt" trên bầu trời thành phố . Vụ tấn công đã gây ra một đám cháy lớn tại nhà máy - nguồn cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho khu vực Moscow, chiếm khoảng một phần ba nhu cầu xăng dầu của thủ đô . Hai nguồn tin trong ngành công nghiệp dầu khí cho biết vụ tấn công đã buộc toàn bộ nhà máy phải ngừng hoạt động . Lệnh cấm bay đã được áp dụng trên cả bốn sân bay quốc tế của Moscow . Không có thương vong về người nào được báo cáo .

Phân tích từ dữ liệu nguồn mở (OSINT) của Defense Express cho thấy các drone Ukraine đã xuyên thủng ít nhất bốn lớp phòng không của Nga để tiếp cận mục tiêu .

Cuộc tập kích ngày 18 tháng 6

Hai ngày sau, Ukraine lại tấn công cùng một nhà máy lọc dầu trong một trong những cuộc tập kích drone lớn nhất vào Moscow kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu . Các quan chức Nga thông báo rằng có tới 194 drone đã bị đánh chặn trên đường tiến vào Moscow . Các video đã được xác thực cho thấy nhiều đám cháy tại nhà máy, với các nhà phân tích OSINT báo cáo về các đợt tấn công trúng nhiều đơn vị chế biến quan trọng . Cuộc tấn công cũng buộc phải sơ tán khỏi sân bay lớn nhất của Nga và làm gián đoạn các chuyến bay trên khắp các sân bay Moscow . Không có thương vong nào được báo cáo.

Đánh giá thiệt hại: Tổ hợp Euro+ ngừng hoạt động trong nhiều tháng

Tác động tổng hợp của hai cuộc tấn công là thảm họa đối với năng lực sản xuất của nhà máy.

• Cả hai đơn vị xử lý dầu thô chính đều bị vô hiệu hóa — cuộc tấn công ngày 16/6 đã phá hủy một đơn vị, và cuộc tấn công ngày 18/6 đã phá hủy đơn vị còn lại, khiến 100% công suất chế biến dầu thô của nhà máy bị dừng hoàn toàn .
• Vào ngày 24/6, Reuters đưa tin, trích dẫn hai nguồn tin trong ngành, rằng nhà máy sẽ cần ít nhất sáu tháng để sửa chữa và không có khả năng hoạt động trở lại trước năm 2027 . Tổ hợp xử lý dầu thô Euro+ được xác định là đã bị thiệt hại nghiêm trọng .
• Tính đến ngày 27 tháng 7 — hơn sáu tuần sau các cuộc tấn công — nhà máy lọc dầu vẫn ngừng hoạt động hoàn toàn và không có dấu hiệu khôi phục một phần nào. Một bản tổng hợp của Reuters vào ngày đó vẫn liệt kê nhà máy Moscow là "ngừng hoạt động" mà không có dấu hiệu của bất kỳ đơn vị nào được khởi động lại .

Nguồn cung cấp khoảng 40% nhiên liệu cho Moscow từ nhà máy này đã bị loại khỏi thị trường một cách hiệu quả .

Lời biện minh của Tổng thống Zelensky

Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận Ukraine đứng sau cả hai cuộc tấn công và coi đó là một phản ứng trực tiếp, chính đáng trước các cuộc oanh tạc của Nga vào các thành phố Ukraine .

• Vào ngày 16/6, ông nói rằng vụ tấn công "cho thấy tầm với của Ukraine" và những cuộc tấn công như vậy sẽ tiếp tục như một "biện pháp trừng phạt tầm xa" nhằm vào cỗ máy chiến tranh của Nga .
• Vào ngày 18/6, ông viết trên mạng xã hội: "Đây là một phản ứng hoàn toàn chính đáng trước các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố và cộng đồng của chúng tôi" . Kyiv đặc biệt viện dẫn một cuộc tấn công của Nga đã làm hư hại khu phức hợp Tu viện Pechersk Lavra gần 1.000 năm tuổi ở Kyiv hồi đầu tuần đó là nguyên nhân trực tiếp cho cuộc tấn công ngày 18/6 . Nga phủ nhận đã tấn công tu viện .

Zelensky mô tả toàn bộ chiến dịch là "các biện pháp trừng phạt tầm xa" nhằm buộc Moscow phải ngồi vào bàn đàm phán và tước đi nguồn thu nhập của Nga để tài trợ cho chiến tranh .

Phản ứng của Moscow

Nga lên án các cuộc tấn công và đe dọa sẽ leo thang. Điện Kremlin mô tả các cuộc tấn công là "hành động khủng bố" nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và cảnh báo rằng Ukraine sẽ phải đối mặt với hậu quả .

Chỉ vài giờ sau cuộc tấn công ngày 18/6, các quan chức Nga đã ra tín hiệu rằng các hành động trả đũa sắp xảy ra .

Các cuộc tấn công chính xác trả đũa của Nga vào Ukraine

Nga đã đáp trả bằng một đợt leo thang lớn các cuộc tấn công tầm xa của chính mình nhằm vào cơ sở hạ tầng quốc phòng và năng lượng của Ukraine.

• Vào đêm ngày 1-2/7, Nga đã phát động một cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn bằng drone và tên lửa vào Kyiv, khiến ít nhất 17 dân thường thiệt mạng và khiến nhiều người khác bị thương . Moscow mô tả đây là một hành động trả đũa cho các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở dầu mỏ, vốn đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và gây áp lực lên Tổng thống Putin .
• Trong suốt nhiều tuần sau các cuộc tấn công tháng 6, Nga đã tăng cường chiến dịch tấn công chính xác vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các cơ sở quốc phòng của Ukraine, nhắm mục tiêu vào lưới điện, các trạm biến áp và các khu công nghiệp quân sự trên khắp đất nước như một phần của mô hình trả đũa rộng lớn hơn .

Các cuộc tấn công vào Nhà máy lọc dầu Moscow đánh dấu một bước leo thang chiến lược trong chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine. Nó đã thành công trong việc vô hiệu hóa một tài sản cung cấp nhiên liệu lớn trong thời gian ít nhất 6 tháng đến một năm theo đánh giá của các nguồn tin trong ngành, đồng thời kéo theo một làn sóng trả đũa lớn của Nga nhắm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine.