Đại sứ Mỹ gọi người định cư Israel là 'khủng bố' sau vụ vây hãm làng Qusra: Dấu hiệu của một sự đổ vỡ chưa từng có

Vào đầu tháng 8 năm 2026, một cuộc bao vây kéo dài 5 ngày tại một ngôi làng nhỏ ở Bờ Tây (West Bank) đã gây ra một vết rạn nứt công khai chưa từng có giữa Mỹ và Israel – điều dường như khó tưởng tượng chỉ vài năm trước đó. Cuộc khủng hoảng, diễn ra tại ngôi làng Qusra của người Palestine gần thành phố Nablus, chứng kiến Đại sứ Mỹ tại Israel, một người từ lâu ủng hộ các khu định cư của Israel, gọi những người định cư Do Thái là "những kẻ khủng bố Israel" và hành động của họ là "một hành động khủng bố kinh hoàng" .

Dưới đây là những gì đã xảy ra, cách mỗi bên phản ứng, và sự kiện này tiết lộ điều gì về sự hội tụ giữa chính trị bầu cử Israel, sự xói mòn đồng thuận chính sách Mỹ-Israel, và sự thay đổi lịch sử trong dư luận Mỹ.

Chuyện gì đã xảy ra ở Qusra?

Vào Chủ nhật, ngày 9 tháng 8 năm 2026, hàng chục người định cư Israel đã bao vây ba ngôi nhà của người Palestine ở ngoại ô Qusra. Họ chặn các gia đình bên trong, cắt nguồn nước và điện, và ngăn không cho bất kỳ ai ra vào . Trong số những người bị mắc kẹt có một gia đình người Mỹ gốc Palestine, điều này đã mang lại cho Mỹ quyền can thiệp lãnh sự trực tiếp . Đến ngày thứ năm, Liên Hợp Quốc báo cáo có 15 người Palestine đang sống trong "tình trạng khủng bố" khi lương thực và nước uống đang cạn kiệt .

Nguyên nhân trực tiếp là một nỗ lực chiếm đất: những người định cư nhằm mục đích buộc các gia đình phải rời bỏ tài sản của họ . Nhưng chất xúc tác sâu xa hơn là lịch trình chính trị của Israel. Cuộc bầu cử quốc gia dự kiến diễn ra vào tháng 10 năm 2026, và các đảng cực hữu — đặc biệt là phe Phục quốc Tôn giáo (Religious Zionism) của Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich — đang chạy đua để củng cố việc mở rộng khu định cư trước khi có sự thay đổi tiềm tàng trong cán cân quyền lực . Bản thân Smotrich cũng đang phải đối mặt với một cuộc chiến sinh tồn chính trị, với các cuộc thăm dò cho thấy đảng của ông có nguy cơ không đạt được ngưỡng phiếu bầu tối thiểu trừ khi sáp nhập với một phe phái khác . Trong bối cảnh đó, bạo lực của người định cư ở Bờ Tây đã gia tăng lên mức kỷ lục vào giữa năm 2026 .

Mỹ phản ứng thế nào?

Phản ứng của Mỹ đặc biệt mạnh mẽ. Đại sứ Mike Huckabee — người trước đây từng ủng hộ các khu định cư, gọi vụ bao vây là một "hành động khủng bố kinh hoàng" và gắn mác cho những người định cư là "những kẻ khủng bố Israel" . Điều này đánh dấu một sự thay đổi đột ngột và mạnh mẽ từ Huckabee . Hậu trường, Washington đã gửi những thông điệp ngoại giao "giận dữ" yêu cầu giải trình ngay lập tức từ Tel Aviv, với các quan chức cấp cao đặt câu hỏi liệu chính quyền Israel có đang mất kiểm soát đối với lực lượng an ninh ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng hay không . Chính quyền Biden cũng công khai gây áp lực buộc Israel khôi phục trật tự, lập luận rằng một Bờ Tây ổn định là điều cần thiết cho an ninh của chính Israel .

Israel phản ứng thế nào?

Phản ứng của Israel diễn ra chậm chạp và đầy mâu thuẫn. Vào thứ Tư, ngày 12 tháng 8, quân đội Israel cố gắng giải tán những người định cư, xảy ra xô xát với họ, và sau đó rút lui sau khi thất bại trong việc dẹp bỏ tiền đồn . Vào thứ Năm, ngày 13 tháng 8 — chỉ sau khi Mỹ leo thang chỉ trích — Israel mới điều quân trở lại Qusra để chiếm các vị trí bên trong nhà của người Palestine, và quân đội đã hành động chống lại những người định cư nổi loạn . Tuy nhiên, ngay cả khi làm như vậy, Israel đồng thời mở cửa lại một khu định cư mang tính biểu tượng ở một nơi khác trên Bờ Tây, báo hiệu không có sự thay đổi nào trong chính sách tổng thể . Các đối tác trong liên minh cực hữu của chính phủ vẫn công khai ủng hộ việc mở rộng khu định cư, và nội các của Thủ tướng Netanyahu đã không công khai chỉ trích những người định cư .

Sự kiện này đã phơi bày khoảng cách giữa năng lực tác chiến của quân đội và ý chí chính trị của giới lãnh đạo trong việc hành động chống lại những người định cư. Khi các đảng cực hữu cạnh tranh để tỏ ra diều hâu nhất về các khu định cư trước thềm bầu cử tháng 10, chính phủ đã nhắm mắt làm ngơ hoặc chỉ can thiệp một cách nửa vời .

Điều này tiết lộ gì về quan hệ Mỹ-Israel?

Cuộc bao vây Qusra không chỉ là một vụ việc đơn lẻ mà là biểu hiện mới nhất trong một chuỗi các xung đột. Nó đưa lên bề mặt sự thất vọng sâu sắc hơn của Mỹ về việc Israel không có khả năng — hoặc không muốn — kiềm chế bạo lực của người định cư, và đối với một chính phủ mà Washington tin rằng đang tiếp tay cho "tình trạng vô chính phủ" ở Bờ Tây . Việc chính Huckabee sử dụng từ "khủng bố" đã nhấn mạnh mối quan hệ này đã thay đổi xa đến mức nào so với sự ủng hộ gần như tự động của Mỹ đối với các chính quyền tiền nhiệm.

Sự thay đổi lịch sử trong dư luận Mỹ

Nền tảng cho căng thẳng ngoại giao là sự thay đổi mạnh mẽ trong cách người Mỹ nhìn nhận về cuộc xung đột. Đến tháng 2 năm 2026, Gallup phát hiện ra rằng lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, nhiều người Mỹ đồng cảm với người Palestine (41%) hơn là với người Israel (36%), một sự đảo ngược so với tỷ lệ 54% -31% nghiêng về Israel chỉ vài năm trước đó . Các cuộc thăm dò của Pew xác nhận rằng quan điểm về chính phủ Israel đã trở nên "ngày càng tiêu cực", đặc biệt là trong số các cử tri Đảng Dân chủ . Một cuộc thăm dò của AP-NORC vào tháng 7 năm 2026 cho thấy 40% người Mỹ nói rằng Mỹ "ủng hộ Israel quá mức" .

Sự thay đổi trong dư luận này mang lại cho chính quyền Biden nhiều không gian chính trị hơn để công khai chỉ trích Israel — và gây áp lực buộc họ phải làm như vậy khi các sự cố như Qusra xảy ra.

Kết luận

Cuộc bao vây Qusra là một thời điểm mà ba xu hướng phát triển lâu dài — sự cực đoan hóa của chính trị định cư Israel, sự xói mòn của sự đồng thuận chính sách Mỹ-Israel, và sự sụp đổ của sự ủng hộ vô điều kiện của công chúng Mỹ dành cho Israel — hội tụ lại thành một cuộc khủng hoảng duy nhất, có tầm nhìn cao.