GDP Nga Q2/2026 tăng 1,3%, nhưng chi tiêu chiến tranh đang che giấu một nền kinh tế gần như đình trệ

Điều gì thúc đẩy sự phục hồi?

• Chi tiêu tài khóa từ chiến tranh. Sản xuất công nghiệp quốc phòng vẫn là động cơ chính, với các nguồn lực nhà nước đổ vào sản xuất vũ khí và các lĩnh vực liên quan . Hoạt động do quốc phòng thúc đẩy này đã nâng đỡ con số tăng trưởng chung.
• Nhu cầu tiêu dùng. Tiêu dùng hộ gia đình đóng góp vào tăng trưởng của quý, được hỗ trợ bởi tăng lương trong thị trường lao động thắt chặt và các khoản chuyển nhượng của chính phủ. Doanh thu bán lẻ tăng 7,2% so với cùng kỳ năm ngoái .
• Hiệu ứng nền thấp. So sánh với quý II/2025 yếu hơn khiến mức tăng so với cùng kỳ dễ đạt được hơn .

Những điểm yếu cơ cấu tiềm ẩn

Sự thu hẹp của ngành công nghiệp dân sự. Các lĩnh vực phi quân sự tiếp tục suy giảm. Theo dữ liệu của Rosstat trong sáu tháng đầu năm 2026, các ngành khai thác, luyện kim và sản xuất vật liệu xây dựng giảm mạnh, do nhu cầu đầu tư thấp và các nguồn lực bị chuyển hướng sang tổ hợp công nghiệp quân sự . The Guardian và các tờ báo khác mô tả nền kinh tế dân sự đang "thua trong cuộc chiến giành nguồn lực" trước lĩnh vực quốc phòng . Nhìn chung, sản lượng công nghiệp chỉ tăng 0,4% trong nửa đầu năm 2026, với mức tăng tổng thể chỉ nhờ vào sự tăng trưởng duy nhất của lĩnh vực quốc phòng .

Lọc dầu ở mức thấp nhất 24 năm. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu đã đẩy sản lượng chế biến dầu thô của Nga xuống mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ vào tháng 7 . Các nhà máy lọc dầu ước tính chỉ xử lý khoảng 3,6 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 7, thấp hơn khoảng một phần ba so với mức trung bình theo mùa . Tháng 6 ghi nhận mức độ tấn công cao nhất kể từ khi bắt đầu chiến tranh, với 13 cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu . Cuộc tấn công ngày 16 tháng 6 vào nhà máy lọc dầu Moscow của Gazprom Neft - nhà cung cấp nhiên liệu lớn nhất thủ đô - đã khiến nhà máy này ngừng hoạt động hoàn toàn . Thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng đường ống, bao gồm cả đường ống của Caspian Pipeline Consortium (CPC), cũng đã cắt giảm tới 1/5 sản lượng dầu vào tháng 7 . Tính đến tháng 8, Ukraine đã tấn công 24 trong số 34 nhà máy lọc dầu của Nga, tương đương với 81% tổng công suất lọc dầu của cả nước .

Lạm phát và thắt chặt tiền tệ. Ngân hàng Trung ương dự báo lạm phát ở mức 6-7% cho năm 2026, phần lớn do giá nhiên liệu tăng vọt từ sự gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu . Vào tháng 7, họ đã cắt giảm dự báo GDP cả năm xuống mức 0,0-1,0% .

Triển vọng: Nhiều rủi ro cho sự phục hồi

Dự báo của chính phủ cũng bị cắt giảm. Vào tháng 5, Bộ Kinh tế đã cắt giảm dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 1,3% xuống chỉ còn 0,4%, với lý do áp lực trừng phạt và sự đình trệ kinh tế do chiến tranh gây ra . IMF cũng đã điều chỉnh dự báo năm 2026 lên mức 1,1% vào tháng 4, nhưng đó là trước khi tác động đầy đủ của chiến dịch máy bay không người lái xuất hiện .

Chiến dịch máy bay không người lái leo thang. Làn sóng tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, đường ống và tàu chở dầu vẫn chưa có dấu hiệu suy yếu - các cuộc tấn công vẫn tiếp tục vào tháng 8, bao gồm cả nhà máy lọc dầu Yaroslavl . Phân tích vệ tinh của Meduza cho thấy một số cuộc tấn công có thể khiến hoạt động sản xuất bị đình trệ trong nhiều tháng .

Nguy cơ tái tổng động viên. Các nhà phân tích cảnh báo rằng một đợt tổng động viên mới sẽ thắt chặt tình trạng thiếu lao động vốn đã nghiêm trọng, bóp nghẹt thêm sản xuất dân sự và gây thêm áp lực lạm phát .

Các nhà kinh tế cảnh báo về sự đình trệ. Nhiều nhà kinh tế độc lập và các tổ chức tư vấn mô tả sự phục hồi này là mong manh và khó có thể kéo dài. The Moscow Times đưa tin rằng "sự phục hồi có thể đã đạt đỉnh" khi tăng trưởng của chính lĩnh vực quốc phòng cũng bắt đầu mất đà .

Kết luận

GDP quý II của Nga đã vượt qua những kỳ vọng thấp, nhưng hầu như hoàn toàn nhờ vào chi tiêu chiến tranh. Đằng sau những con số, ngành công nghiệp dân sự đang thu hẹp, lọc dầu giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, và lạm phát đang gia tăng. Dự báo cho cả năm của chính phủ chỉ là 0,4%, và nguy cơ tái tổng động viên hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng bị phá hủy thêm khiến triển vọng bị ảnh hưởng nặng nề .