Zelensky gửi đề xuất hòa bình mới tới Mỹ: 'Không nhượng bộ lãnh thổ' và yêu cầu bảo đảm an ninh kiểu NATO

Đề xuất hòa bình mới được gửi tới Mỹ

Vào ngày 12 tháng 8 năm 2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố rằng Kyiv đã chính thức đệ trình các đề xuất hòa bình mới lên các nhà đàm phán của Washington . Trong bài phát biểu qua video hàng đêm, ông kêu gọi Mỹ tăng cường hỗ trợ phòng không và gây áp lực mạnh mẽ hơn lên Nga để buộc Moscow chuẩn bị cho việc chấm dứt chiến tranh thay vì kéo dài xung đột . Tuy nhiên, nội dung cụ thể của các đề xuất mới nhất vẫn chưa được công bố .

Điều kiện về lãnh thổ và bảo đảm an ninh

• Không nhượng bộ lãnh thổ: Zelensky kiên quyết bác bỏ việc rút quân Ukraine khỏi các vùng đất bị chiếm đóng hoặc đóng băng xung đột theo các điều khoản của Nga. Ông cảnh báo rằng nhượng bộ lãnh thổ sẽ chỉ cho Tổng thống Putin thêm thời gian để chuẩn bị một cuộc xâm lược mới .
• Kế hoạch 20 điểm trước đó (tháng 12/2025): Trước đó, Zelensky từng công bố một kế hoạch hòa bình 20 điểm được soạn thảo cùng với các quan chức Mỹ. Kế hoạch này bao gồm một thỏa thuận không xâm lược giữa Nga và Ukraine, 'bảo đảm an ninh kiểu Điều 5' từ Mỹ, NATO và các nước châu Âu — nghĩa là nếu Ukraine bị tấn công, một phản ứng quân sự phối hợp sẽ được kích hoạt — cùng với khuôn khổ để Ukraine giữ quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ hiện đang quản lý .
• Không đòi hỏi gia nhập NATO: Đề xuất tháng 12/2025 đánh dấu sự thay đổi so với các lập trường trước đó vốn yêu cầu Ukraine phải từ bỏ lãnh thổ và từ bỏ tham vọng gia nhập NATO. Kế hoạch sửa đổi mang tính thực tế hơn: Ukraine tìm kiếm các bảo đảm an ninh ràng buộc pháp lý từ phương Tây để thay thế cho việc kết nạp NATO ngay lập tức .

Vị thế quân sự được cải thiện giúp tăng cường sức mạnh đàm phán

• Giải phóng 745 km² trong năm 2026: Theo thông báo của Zelensky, các lực lượng Ukraine đã giải phóng 745 km² lãnh thổ bị Nga chiếm đóng kể từ tháng 1 năm 2026, cùng với 26 ngôi làng, trải dài khắp mặt trận đông nam tại các tỉnh Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia và Donetsk . Ông mô tả chiến dịch được thực hiện "với độ chính xác — đúng như kế hoạch" .
• Đà tiến quân của Nga sụp đổ: Các nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington cho biết tốc độ giành lãnh thổ hàng ngày của Nga đã giảm từ 13,2 km²/ngày trong năm 2025 xuống chỉ còn 2,9 km²/ngày trong những tháng đầu năm 2026 . Lực lượng Nga chỉ giành được khoảng 2.190 km² trong nửa đầu năm 2026, so với 4.700 km² trong suốt năm 2025, do các cuộc phản công và tấn công tầm xa của Ukraine đã làm chệch hướng đà tiến của Moscow .
• Tấn công tầm xa vào Nga: Ukraine đã mở rộng chiến dịch tấn công tầm trung, bắn phá các mục tiêu quân sự sâu hơn bên trong lãnh thổ Nga, bao gồm cả tỉnh Kursk và xa hơn nữa. Điều này buộc Nga phải điều chuyển nguồn lực để bảo vệ lãnh thổ của chính mình, làm giảm năng lực tấn công .
• Đòn bẩy chiến lược: Zelensky cho rằng Ukraine muốn thúc đẩy một thỏa thuận ngay bây giờ vì vị thế chiến trường được cải thiện — khả năng giành lại lãnh thổ và tấn công các khu vực hậu phương của Nga — mang lại cho Kyiv đòn bẩy mạnh mẽ hơn trên bàn đàm phán so với sau mùa đông, khi Nga có thể giành lại thế chủ động .

Các chuyến thăm của đặc phái viên Mỹ

• Chuyến đi mới tới Kyiv: Đặc phái viên hòa bình của Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là sẽ sớm tới Kyiv, theo Quyền Bộ trưởng Ngoại giao Andrii Sybiha. Ông cho biết các cuộc đàm phán với các đối tác Mỹ hiện đang tạm dừng trong khi Kyiv chờ đợi chuyến thăm này . Một số nguồn tin dự đoán chuyến đi có thể diễn ra vào khoảng Ngày Độc lập của Ukraine (24/8) .
• Moscow cũng nằm trong kế hoạch: Witkoff và Kushner cũng dự kiến sẽ tới Moscow khi Washington tìm cách tái khởi động các nỗ lực hòa bình đang bị đình trệ . Hai đặc phái viên lần cuối tới Moscow là vào tháng 1 năm 2026 cho cuộc gặp thứ bảy của Witkoff với Putin, nhưng không cuộc gặp nào mang lại kết quả đáng kể .
• Rubio báo hiệu nỗ lực mới: Ngày 2 tháng 8, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo Washington sẽ tăng cường các nỗ lực ngoại giao trong những tuần tới để xác định liệu các cuộc đàm phán hòa bình có thể nối lại hay không, đồng thời thừa nhận rằng Moscow và Kyiv vẫn "chia rẽ sâu sắc về các vấn đề cốt lõi" .

Phản ứng của Nga

• Thù địch với việc đóng băng chiến tranh: Vào ngày 10 tháng 8, Nga công khai bác bỏ việc đóng băng xung đột, coi ý tưởng tạm dừng các cuộc không kích là không thể chấp nhận được .
• Bác bỏ kế hoạch 20 điểm: Khi kế hoạch tháng 12/2025 được đưa ra, Nga được dự đoán sẽ bác bỏ vì nó không công nhận các lợi ích lãnh thổ của Moscow và yêu cầu các bảo đảm an ninh phương Tây mà Nga coi là sự mở rộng NATO trên thực tế đến biên giới của mình .
• Tương tác ngoại giao tối thiểu: Các quan chức Điện Kremlin cho biết họ vẫn chưa nhận được một đề xuất hòa bình chính thức từ Mỹ ngay cả vào cuối năm 2025. Putin tiếp tục yêu cầu Ukraine rút toàn bộ quân khỏi Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson — những điều kiện mà Kyiv gọi là không thể thương lượng .

Tại sao Ukraine chạy đua để đạt được thỏa thuận trước mùa đông?

• Các cuộc tấn công năng lượng Nga được dự báo: Viện Nghiên cứu Chiến tranh dự báo rằng Nga sẽ phát động một chiến dịch tấn công lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong những tuần tới, nhằm phá vỡ hệ thống điện và sưởi ấm trong mùa đông 2026/2027 . Người đứng đầu ngành năng lượng Ukraine tin rằng các cuộc tấn công này sẽ mang tính 'quyết định' cho kết cục của cuộc chiến .
• Đà chiến thắng sẽ hết hạn trong thời tiết lạnh: Zelensky đã nói rằng ông muốn đạt được một khuôn khổ hòa bình trước mùa đông, bởi vì lợi thế chiến thuật hiện tại của Ukraine — lãnh thổ giành lại, đà tiến quân của Nga chậm lại và khả năng tấn công tầm xa — phụ thuộc một phần vào thời tiết. Mùa đông thường đóng băng các chiến tuyến và tạo lợi thế cho lối đánh tiêu hao của Nga .
• Mỹ từng đặt ra hạn chót tháng 6: Đầu năm 2026, Mỹ đã đưa ra hạn chót tháng 6 cho Ukraine và Nga để đạt được thỏa thuận hòa bình . Hạn chót đó đã trôi qua mà không có đột phá, và Kyiv hiện coi mùa thu năm 2026 là cơ hội cuối cùng để buộc Moscow tiến tới một thỏa thuận trước một chiến dịch mùa đông tàn khốc khác .