Bế tắc Eo biển Hormuz: Phong tỏa của Mỹ, đòi hỏi của Iran và cú sốc dầu mỏ toàn cầu

Yêu sách của Iran: Kiểm soát, Phí và Điều kiện tiên quyết

Iran kịch liệt phủ nhận các tuyên bố của Mỹ về việc kiểm soát eo biển và khẳng định rằng tuyến đường thủy này sẽ không được mở lại trừ khi Washington đáp ứng một loạt yêu cầu: chấm dứt các hành động quân sự, dỡ bỏ trừng phạt, bồi thường thiệt hại chiến tranh và "điều chỉnh hành vi của mình" .

Quốc hội Iran đang tích cực xem xét một dự luật có thể:

• Cấm mọi tàu thuyền liên quan đến Mỹ, Israel và "các quốc gia thù địch" khác qua eo biển
• Áp phí lên tới 7% giá trị hàng hóa đối với tàu thương mại được phép đi qua
• Phạt tới 20% giá trị hàng hóa đối với các tàu vi phạm

Iran và Oman được cho là đang trong "giai đoạn cuối" của một thỏa thuận xác định các tuyến hàng hải mới, nhưng Tehran nhấn mạnh rằng thỏa thuận này không đảm bảo việc mở lại eo biển — Mỹ vẫn phải đáp ứng các điều kiện tiên quyết của họ . Theo các điều khoản được báo cáo của thỏa thuận Iran-Oman, tàu thuyền của Mỹ và Israel sẽ bị cấm hoàn toàn .

Lưu lượng tàu thuyền: Sụp đổ 97%

Quy mô của sự gián đoạn là rất lớn. Dữ liệu vệ tinh và AIS cho thấy lưu lượng tàu thuyền qua eo biển đã giảm tới 97% trong những tuần ngay sau khi xảy ra các hành động thù địch .

• Vào ngày 11 tháng 8 năm 2026, số lượng tàu hàng hóa thương mại qua lại mỗi ngày chỉ còn 6 chiếc, giảm so với mức trung bình 10 ngày là khoảng 11 chiếc
• Vào ngày 17 tháng 7, chỉ có 3 tàu đi qua — mức thấp nhất kể từ tháng Năm
• Lloyd's List Intelligence báo cáo 78 lần quá cảnh trong tuần từ ngày 3 đến 9 tháng 8, giảm so với 95 của tuần trước đó
• Đến ngày 12 tháng 8, mức trung bình 5 ngày là khoảng 13 tàu, gần mức thấp nhất trong ba tháng

Trong những ngày trước chiến tranh, khoảng 130 đến 140 tàu thường qua lại eo biển mỗi ngày .

Bế tắc ngoại giao

Các cuộc đàm phán Mỹ-Iran vẫn bị đình trệ. Mỹ tuyên bố "kiểm soát hoàn toàn" eo biển; Iran tức giận phủ nhận và nói rằng tuyến đường thủy này sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi các điều kiện của họ được đáp ứng . Lệnh ngừng bắn ngày 7 tháng 4 chỉ tạm dừng các cuộc giao tranh lớn trong thời gian ngắn, và các cuộc không kích Mỹ-Iran mới vào tháng 5 và tháng 7 đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn . Hiện không có khuôn khổ thỏa thuận hòa bình nào đang được nhìn thấy .

Cú sốc dầu mỏ toàn cầu: IEA cảnh báo nguồn cung giảm 4%

Hậu quả kinh tế rất nghiêm trọng và ngày càng gia tăng.

• Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nguồn cung dầu toàn cầu sẽ giảm 4,3 triệu thùng/ngày (khoảng 4%) trong năm 2026 do sự gián đoạn
• Nhu cầu dầu dự kiến sẽ giảm 1,6 triệu thùng/ngày
• Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) trước đây đã giả định rằng eo biển sẽ vẫn đóng cửa hiệu quả cho đến ít nhất là cuối tháng Năm; triển vọng hiện nay đã trở nên tồi tệ hơn
• Giá dầu thô Brent đã tăng khi các yêu cầu mới của Iran làm giảm hy vọng về việc mở cửa trở lại

Các nhà phân tích tại Brookings Institution lưu ý rằng eo biển đang ở tình trạng "gần như ngừng hoạt động" ngoại trừ một số ít tàu trả phí cầu đường cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), và ngay cả sau khi mở cửa trở lại, thị trường sẽ mất nhiều tháng để ổn định . Bloomberg tính toán rằng việc đóng cửa đang làm giảm dòng chảy dầu toàn cầu khoảng 11 triệu thùng mỗi ngày .

Điều gì tiếp theo?

Khi cả hai bên đều đã cố thủ — Hải quân Mỹ luân chuyển tàu chiến cho một lệnh phong tỏa vô thời hạn, và Iran khăng khăng đòi nhượng bộ tối đa trước khi cho phép bất kỳ lưu thông nào tiếp diễn — không có lối thoát rõ ràng. Thỏa thuận Iran-Oman, ngay cả khi được hoàn tất, cũng không đảm bảo việc quay trở lại vận chuyển bình thường. Huyết mạch dầu mỏ quan trọng nhất thế giới vẫn đang đóng cửa hiệu quả, và thị trường toàn cầu đang chuẩn bị cho một cuộc khủng hoảng kéo dài.