Nắng nóng châu Âu 2026: Sứa xâm lấn, hạn hán khiến sản lượng điện hạt nhân Pháp giảm 20%, giá điện Hungary tăng gấp đôi

Đợt nắng nóng tháng 8/2026 tại châu Âu, cùng với hạn hán, mực nước sông xuống thấp kỷ lục và nạn sứa xâm lấn, đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng đối với sản xuất điện hạt nhân tại Pháp và Hungary. Hậu quả là giá bán buôn điện tại Nam và Trung Âu đã tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Nắng nóng và hạn hán buộc Pháp phải cắt giảm điện hạt nhân

Đội tàu điện hạt nhân sử dụng nước sông làm mát của Pháp đã phải hứng chịu một số lượng kỷ lục các vụ ngừng hoạt động do nắng nóng trong mùa hè năm nay. Tập đoàn EDF bị ràng buộc về mặt pháp lý phải giảm hoặc ngừng sản xuất khi nhiệt độ nước sông vượt quá giới hạn môi trường . Vào ngày 13/7, sản lượng đã bị cắt giảm 6,3 GW trên tám lò phản ứng, tương đương khoảng 14% tổng nhu cầu điện . Đến giữa tháng 7, nắng nóng đã làm giảm 4,9 GW công suất hạt nhân và thêm 2,5 GW tại nhà máy Chooz phải ngừng hoạt động do mực nước sông Meuse xuống thấp .

Vào ngày 30/7, lò phản ứng Golfech-2 ở miền nam nước Pháp đã bị đóng cửa khi nhiệt độ lên tới gần 40°C, một phần trong "số lượng kỷ lục" các vụ ngừng hoạt động do nắng nóng trong mùa hè năm đó . Đến đầu tháng 8, ít nhất mười lò phản ứng hạt nhân trên khắp châu Âu đã bị đóng cửa hoặc cắt giảm công suất do nắng nóng và thiếu nước, phần lớn trong số đó là ở Pháp .

Sứa tấn công nhà máy Gravelines

Vào ngày 11/8, một đàn sứa khổng lồ đã làm tắc nghẽn máy bơm nước biển làm mát tại nhà máy điện hạt nhân Gravelines của Pháp - nhà máy lớn nhất nước này - buộc ba lò phản ứng phải ngừng hoạt động và giảm một nửa công suất ở lò thứ tư, khiến khoảng 3,2 GW bị mất khỏi lưới điện . Đến ngày 12/8, các yếu tố môi trường kết hợp này (hạn hán, nắng nóng cực đoan và sứa) đã khiến khoảng 20,4% công suất điện hạt nhân của Pháp bị mất khỏi lưới . Tính đến ngày 13/8, đợt nắng nóng thứ năm trong mùa hè được dự báo sẽ loại bỏ khoảng 15% công suất đội tàu hạt nhân của Pháp trong ngày, với sáu lò phản ứng ngừng hoạt động hoàn toàn, mức sẵn có của điện hạt nhân thấp nhất kể từ tháng 8/2023 .

Nhà máy Paks của Hungary bên bờ vực

Mực nước sông Danube xuống thấp kỷ lục đã buộc nhà máy điện hạt nhân Paks, nhà máy hạt nhân duy nhất của Hungary, phải cắt giảm sản lượng vào cuối tháng 7 . Vào ngày 2/8, Thủ tướng Péter Magyar cảnh báo về những ngày "nguy kịch" sắp tới, nói rằng sông Danube khô cạn có thể buộc Paks phải đóng cửa hoàn toàn lần đầu tiên trong hơn 40 năm . Vào ngày 4/8, Hungary suýt phải đóng cửa nhà máy trong đêm; mực nước đã ngừng giảm chỉ cách điểm cắt vài milimet . Các vụ ngừng hoạt động tại Paks đã loại bỏ tới 2,4 GW công suất khỏi lưới điện khu vực , và Hungary đã áp đặt các biện pháp hạn chế sử dụng điện để giảm bớt căng thẳng cho lưới điện .

Giá bán buôn điện tăng vọt trên khắp Nam và Trung Âu

Đợt nắng nóng "chưa từng có" đã đẩy giá điện mùa hè lên mức thường chỉ thấy trong các tháng cao điểm mùa đông . Giá điện giao ngay ngày hôm sau của Pháp đã tăng vọt 21,8% lên 142,5 EUR/MWh vào ngày 11/8 khi đợt nắng nóng thứ năm thắt chặt nguồn cung, trong khi giá của Đức cũng tăng theo do tốc độ gió thấp làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt điện hạt nhân . Trong tháng 7, giá bán buôn hàng tháng của Pháp tăng 45,8% so với tháng trước lên 96,61 EUR/MWh, Tây Ban Nha tăng 50,6% lên 104,79 EUR/MWh và Italy tăng 18,5% lên 156,77 EUR/MWh .

Giá điện giao ngay ngày hôm sau của Hungary đã tăng gần gấp đôi trong tuần tính đến ngày 3/8, đạt mức cao nhất trong 3,5 năm, do mất tới 2,4 GW sản lượng điện hạt nhân và mực nước sông Danube xuống thấp kỷ lục . Giá điện giao ngay ngày hôm sau của Italy đã leo lên mức cao nhất trong 3,5 năm vào ngày 4/8 . Tại Slovenia, giá điện giao ngay từng phần giờ trong ngày đã đạt 717,75 EUR/MWh vào tối ngày 7/8 . Giá điện trên khắp Nam và Trung Âu đã tăng vọt lên 500 EUR/MWh hoặc hơn ở một số thị trường do hạn hán và các vụ ngừng hoạt động hạt nhân cộng hưởng .

Các cuộc khủng hoảng điện đồng thời trên khắp Italy, Hungary và Pháp đã tạo ra một cơn sốt nguồn cung trong khu vực, buộc các quốc gia phải phụ thuộc nhiều hơn vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và năng lượng tái tạo không ổn định, càng gây thêm áp lực tăng giá .