Greenpeace đối đầu 'hạm đội bóng ma' Nga: Sơn khẩu hiệu lên tàu dầu Kairos bỏ hoang, tố rò rỉ dầu thải

Bằng chứng về ô nhiễm dầu

Greenpeace đã đưa ra hai lớp bằng chứng:

• Phân tích hình ảnh vệ tinh: Greenpeace Bulgaria xác định hàng chục vệt dầu loang được ghi nhận gần tàu Kairos từ cuối tháng 4 đến cuối tháng 7/2026, cho rằng chúng tạo thành một mô hình ô nhiễm lặp đi lặp lại có liên quan đến tàu chở dầu bị hư hại .
• Ghi nhận rò rỉ trên mặt nước: Nhóm tàu Arctic Sunrise đã ghi lại một vết rò rỉ có thể nhìn thấy từ tàu Kairos vài ngày trước cuộc biểu tình sơn thân tàu .

Các báo cáo độc lập cũng ghi nhận ô nhiễm dầu nhiên liệu xuất hiện trên các bãi biển Bulgaria ở Biển Đen giữa Rezovo, Sinemorets, Lozenets, Arkutino và Kamchia vào tháng 6/2026, mặc dù chính quyền cho rằng đó là do các mỏ dầu cũ bị khuấy động bởi biển động chứ không phải từ tàu Kairos .

Phản ứng của chính quyền Bulgaria

Phản ứng của Bulgaria có sự trái chiều và một phần bị tranh cãi:

• Phủ nhận ban đầu (27/7/2026): Các quan chức phủ nhận rằng có một vệt dầu loang dai dẳng đến từ tàu Kairos, bác bỏ các phát hiện từ vệ tinh của Greenpeace .
• Lệnh kiểm tra (Cuối tháng 7/2026): Sau khi người dân phàn nàn về ô nhiễm biển có thể xảy ra gần Pomorie và Burgas, Cục Hàng hải Bulgaria đã ra lệnh kiểm tra vùng nước xung quanh tàu Kairos và cử tàu tuần tra đến điều tra .
• Điều tra chính thức: Bộ Giao thông Vận tải đã yêu cầu các đội điều tra xem xét khả năng rò rỉ từ tàu chở dầu bị trừng phạt .
• Yêu cầu bồi hoàn chi phí (Tháng 1/2026): Cục Hàng hải Bulgaria đã gửi hóa đơn cho các chủ sở hữu có liên quan đến Trung Quốc của tàu Kairos, yêu cầu bồi hoàn chi phí cho chiến dịch cứu hộ sau khi tàu mắc cạn gần Ahtopol vào tháng 12/2025 .

Bối cảnh của tàu Kairos

Tình trạng trừng phạt

Kairos là một tàu chở dầu treo cờ Gambia, bị xác định là một phần của "hạm đội bóng ma" của Nga — các tàu được sử dụng để lách trần giá dầu G7 và lệnh cấm vận dầu thô của EU/Anh . Tàu này đã bị EU và Anh trừng phạt, đồng nghĩa với việc bị cấm vào các cảng EU và từ chối một loạt các dịch vụ hàng hải . Hồ sơ OpenSanctions cho thấy tàu chở dầu này đã tham gia xuất khẩu dầu Nga sang các nước thứ ba từ tháng 11/2023, vi phạm lệnh cấm vận .

Cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào tháng 11/2025

Vào ngày 28 tháng 11 năm 2025, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã tấn công hai tàu chở dầu của hạm đội bóng ma Nga — Kairos và Virat — bằng UAV hải quân Sea Baby trên Biển Đen, cách bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 28 hải lý . Tàu Kairos đang rỗng (chạy dằn ballast) tại thời điểm bị tấn công nhưng bị hư hại đáng kể. Ukraine mô tả chiến dịch này là một phần trong chiến dịch phá hoại doanh thu dầu mỏ của Nga .

Mắc cạn và di dời

• Ngày 5 tháng 12 năm 2025: Sau cuộc tấn công bằng UAV, một tàu kéo của Thổ Nhĩ Kỳ đang lai dắt tàu Kairos bị nạn thì dây lai bị đứt trong thời tiết xấu. Tàu chở dầu trôi dạt và mắc cạn gần thị trấn ven biển Ahtopol của Bulgaria .
• Ngày 6-8 tháng 12 năm 2025: Chính quyền hàng hải Bulgaria, cảnh sát biển và hải quân đã tiến hành một chiến dịch cứu hộ. Thủy thủ đoàn đã được sơ tán bằng trực thăng .
• Giữa tháng 12 năm 2025: Bulgaria đã lai dắt thành công tàu Kairos ra khỏi bờ biển và di dời nó đến Vịnh Burgas, nơi nó đã được thả neo (về cơ bản là bị bỏ hoang) trong hơn sáu tháng .

Quyền sở hữu

Tàu Kairos được cho là thuộc sở hữu của Trung Quốc, mặc dù được vận hành như một phần của hạm đội bóng ma Nga . Bulgaria đã yêu cầu các chủ sở hữu bồi hoàn chi phí cứu hộ.

Bối cảnh rộng hơn

Các mối đe dọa an ninh hàng hải Biển Đen

Sự cố tàu Kairos là một phần của một mô hình lớn hơn nhiều:

• Chiến dịch UAV của Ukraine: Ukraine đã nhắm mục tiêu có hệ thống vào các tàu của hạm đội bóng ma Nga. Vào tháng 11/2025, họ tấn công tàu Kairos và Virat bằng UAV Sea Baby và cũng tấn công nhà ga của Caspian Pipeline Consortium tại Novorossiysk .
• Chiến dịch MoLoChKa (khởi động ngày 6/7/2026): Ukraine đã leo thang với một chiến dịch quân sự chuyên dụng sử dụng UAV hải quân và trên không chống lại các tàu chở dầu của hạm đội bóng ma Nga ở Biển Azov và Biển Đen, tuyên bố đã đánh trúng 218 tàu tính đến giữa tháng 7/2026 .
• Sự can thiệp của phương Tây: Anh đã bắt giữ tàu chở dầu Smyrtos của hạm đội bóng ma ở eo biển Manche vào tháng 8/2026, khiến Putin đe dọa trả đũa các tàu thương mại phương Tây . Mỹ bắt đầu chiến dịch tịch thu các tàu của hạm đội bóng ma có liên quan đến Nga vào ngày 7/1/2026 .

Các hoạt động vận tải dầu Bắc Cực của Nga

Song song đó, Nga đã mở rộng đáng kể việc sử dụng Tuyến đường Biển Bắc (NSR) để vượt qua sự can thiệp của phương Tây:

• Vào tháng 8 năm 2026, Nga đã tập hợp một đoàn tàu chưa từng có gồm tám tàu chở dầu của hạm đội bóng ma bị trừng phạt để vận chuyển qua Tuyến đường Biển Bắc — một quy mô chưa từng có tiền lệ .
• Một đội tàu gồm khoảng 12 đến 15 tàu chở dầu đang chở gần 8 triệu thùng dầu thô xuyên qua Bắc Cực đến các thị trường châu Á, chiếm khoảng 60% tổng lượng dầu được vận chuyển qua NSR trong toàn bộ mùa điều hướng hè-thu .
• Tuyến đường Bắc Cực này cho phép Nga tránh eo biển Manche, các điểm thắt cổ chai ở Địa Trung Hải và Biển Đen — tất cả các khu vực mà việc đánh chặn và thực thi trừng phạt đều tập trung.