Hải quân Mỹ bắn tên lửa Hellfire vào tàu hàng mang cờ Panama tại Vịnh Oman: Chiếc thứ ba bị vô hiệu hóa dưới lệnh phong tỏa Iran

CENTCOM cho biết một trực thăng MH-60 của Hải quân Mỹ đã bắn hai tên lửa Hellfire vào phòng máy của tàu Vela Nova sau khi thủy thủ đoàn dân sự của tàu không tuân thủ các cảnh báo từ lực lượng Mỹ . Con tàu chở hàng mang cờ Panama, dài khoảng 475 feet và rộng 75 feet, đang cố gắng băng qua Vịnh Oman để tiến về một cảng của Iran, vi phạm lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ . Các tên lửa đã nhắm vào hệ thống lái và động cơ đẩy của tàu trong một cuộc đánh chặn chính xác, được các nhà phân tích mô tả nhằm hạn chế thiệt hại so với hỏa lực hải quân hạng nặng hơn . Con tàu hiện không còn di chuyển hướng tới Iran nữa .

Thống kê thực thi phong tỏa

Tính đến ngày 12/8/2026, các số liệu từ CENTCOM cho thấy kết quả sau đây từ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran, được tái áp đặt vào ngày 14/7/2026 :

• 59 tàu bị chuyển hướng — buộc phải đổi hướng khỏi các cảng của Iran
• 3 tàu bị vô hiệu hóa — bao gồm cả Vela Nova, sau khi bị tấn công bởi hỏa lực Mỹ
• 2 tàu bị lực lượng Mỹ lục soát

Các cột mốc trước đó cho thấy sự leo thang ổn định: 24 tàu bị chuyển hướng và 2 tàu bị vô hiệu hóa tính đến ngày 30/7 , 35 tàu bị chuyển hướng vào ngày 2/8 , 44 tàu vào ngày 3/8 , 51 tàu vào ngày 7/8 , và 55 tàu vào ngày 9/8 . Vela Nova là con tàu thứ ba bị vô hiệu hóa kể từ khi lệnh phong tỏa được nối lại .

Đây không phải lần đầu tiên lực lượng Mỹ nổ súng vào một tàu không tuân thủ. Vào ngày 15/7/2026, một máy bay Mỹ đã vô hiệu hóa tàu chở dầu M/T Belma mang cờ Curacao bằng cách bắn một tên lửa Hellfire vào ống khói của nó sau khi tàu này phớt lờ cảnh báo trong khi hướng tới đảo Kharg .

Ngoại giao bế tắc: Không đàm phán trực tiếp, không tiến triển qua trung gian

Các nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran hoàn toàn rơi vào bế tắc.

Iran nhắc lại vào ngày 9/8 rằng nước này không tổ chức đàm phán trực tiếp với Hoa Kỳ và sẽ không nối lại đàm phán cho đến khi Washington đáp ứng các điều kiện nhất định và ngừng vi phạm Bản Ghi nhớ Islamabad, như Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi đã tuyên bố . Iran cũng cho biết vào ngày 13/8 rằng các nỗ lực hòa giải nhằm khôi phục thỏa thuận tạm thời tháng 6/2026 đã không đạt được tiến triển nào .

Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social vào ngày 12/8 rằng "Hoa Kỳ kiểm soát hoàn toàn Eo biển Hormuz", gọi lệnh phong tỏa là một "bức tường thép" . Ông lặp lại tuyên bố này vào ngày 13/8 . Tehran ngay lập tức bác bỏ khẳng định này, với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran cho biết Eo biển vẫn đóng cửa cho đến khi Mỹ chấp nhận các điều kiện của Iran và Washington không kiểm soát tuyến đường thủy này . Lưu lượng qua Eo biển đã giảm xuống mức thấp nhất trong một tuần vào khoảng thời gian Trump đưa ra tuyên bố .

Một thỏa thuận đề xuất giữa Iran và Oman về quản lý giao thông Eo biển Hormuz đã được báo cáo vào ngày 5/8, theo đó Tehran sẽ kiểm soát các tàu đi vào Vịnh qua Eo biển trong khi Mỹ không có vai trò chính thức . Nhưng Iran sau đó nói rằng thỏa thuận đó sẽ không đủ để mở lại tuyến đường thủy trừ khi Mỹ đồng ý với một danh sách các yêu cầu . Bộ Ngoại giao Qatar cho biết vào ngày 12/8 rằng các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về Eo biển Hormuz đang ở "thời điểm quan trọng" .

Phản ứng của thị trường dầu mỏ

Giá dầu giao dịch trái chiều vào ngày 12/8, một ngày sau vụ tấn công Vela Nova, khi các dự báo nhu cầu giảm giá từ OPEC và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) bù đắp cho những lo ngại về nguồn cung địa chính trị :

• Dầu Brent: giảm 0,25%, ở mức ~88,69 USD/thùng
• Dầu WTI: tăng 0,22%, ở mức ~83,44 USD/thùng

Đến ngày 13/8, giá giảm hơn 1 USD khi các triển vọng nhu cầu yếu tiếp tục gây áp lực lên thị trường .

Diễn biến giá trái chiều phản ánh một căng thẳng cơ bản: sự gián đoạn nguồn cung từ việc đóng cửa Eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa đẩy giá lên, trong khi các dự báo nhu cầu bị hạ cấp lại kéo giá xuống. Cuộc xung đột đã làm giảm nguồn cung dầu toàn cầu 4,3 triệu thùng/ngày (~4%) trong năm 2026, với IEA dự báo thâm hụt thị trường 1,8 triệu thùng/ngày trong quý 3 .

OPEC vs. IEA: Sự phân kỳ rộng nhất trong lịch sử

Các báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 8/2026 từ IEA và OPEC cho thấy sự khác biệt chưa từng có trong triển vọng về nhu cầu dầu toàn cầu :

Hai cơ quan hiện cách nhau hơn 2 triệu thùng/ngày về quỹ đạo nhu cầu năm 2026, một sự phân kỳ rộng nhất trong lịch sử . IEA cho rằng việc hạ cấp nhu cầu là do cuộc chiến Iran đang diễn ra, việc đóng cửa Eo biển Hormuz và suy thoái kinh tế ở Trung Đông và châu Á-Thái Bình Dương . Quan điểm lạc quan hơn của OPEC vẫn thể hiện sự cắt giảm đáng kể so với các dự báo trước đó .

IEA hiện dự kiến nhu cầu dầu toàn cầu sẽ giảm 1,6 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2026, giảm 510.000 thùng/ngày so với tháng Bảy. "Việc đóng cửa liên tục Eo biển Hormuz và giá nhiên liệu tăng cao tiếp tục đè nặng lên tiêu thụ dầu," IEA cho biết, cắt giảm dự báo nửa cuối năm khoảng 550.000 thùng/ngày .

Điều gì tiếp theo

Lệnh phong tỏa không có dấu hiệu nới lỏng. Với 59 tàu bị chuyển hướng và 3 tàu bị vô hiệu hóa trong vòng chưa đầy một tháng thực thi trở lại, CENTCOM đã chỉ ra rằng các lực lượng Mỹ "tiếp tục thực thi nghiêm ngặt lệnh phong tỏa" . Việc triển khai bao gồm hơn 20 tàu chiến Mỹ trong khu vực .

Về mặt ngoại giao, con đường phía trước vẫn còn mù mờ. Iran nhấn mạnh vào các nhượng bộ trực tiếp của Mỹ trước khi bất kỳ cuộc đàm phán nào có thể nối lại. Trump đã yêu cầu Iran bồi thường và tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát của Mỹ đối với Eo biển Hormuz . Khuôn khổ do Oman làm trung gian — trao cho Iran quyền kiểm soát các tàu đi vào qua Eo biển — thể hiện đề xuất cụ thể nhất hiện có, nhưng Tehran đã chỉ ra rằng nó không đủ nếu không có sự đồng ý rộng rãi hơn của Mỹ .

Đối với thị trường dầu mỏ, biến số chính là thời gian đóng cửa Eo biển Hormuz. IEA đã cảnh báo rằng sự gián đoạn càng kéo dài, sự suy giảm nhu cầu càng sâu khi giá tăng cao và nguồn cung giảm làm xói mòn hoạt động kinh tế toàn cầu .