Ukraine thiếu trầm trọng tên lửa Patriot: Thỏa thuận hàng tháng với Mỹ có thực sự thay đổi được cục diện?

Ukraine đang trải qua cuộc khủng hoảng phòng không cấp tính nhất kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu. Nguồn cung tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 đã giảm mạnh xuống chỉ còn khoảng một phần ba so với năm ngoái, trong khi Nga đã đẩy mạnh chiến dịch tên lửa đạn đạo lên mức kỷ lục. Vào ngày 8 tháng 8 năm 2026, Tổng thống Zelensky thông báo rằng Mỹ đã đồng ý giao tên lửa Patriot hàng tháng, nhưng ông nhấn mạnh rõ ràng rằng số lượng này vẫn chưa đủ.

Dưới đây là bức tranh toàn cảnh về sự thiếu hụt, sự leo thang của Nga, thỏa thuận cung cấp mới và tất cả những gì nó mang lại.

Sự thiếu hụt tên lửa Patriot: Nhìn qua những con số

Các đồng minh đã cung cấp cho Ukraine số lượng tên lửa đánh chặn phòng không trong nửa đầu năm 2026 chỉ bằng khoảng một phần ba so với cùng kỳ năm 2025. Tổng thống Zelensky tuyên bố vào ngày 5 tháng 8 rằng lượng giao hàng đã giảm xuống còn khoảng một phần ba mức của năm trước, khiến Ukraine thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa Patriot PAC-3 - vũ khí duy nhất có thể đánh chặn đáng tin cậy tên lửa đạn đạo của Nga .

Hệ thống Patriot là những tổ hợp phòng không duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo. Theo Bộ Chỉ huy Không quân Ukraine, hiệu quả đang giảm dần, với nhiều tên lửa xuyên thủng hàng rào phòng không và bay tới mục tiêu hơn . Sự thiếu hụt nghiêm trọng đến mức Ukraine đã nhiều lần không thể đánh chặn các tên lửa đạn đạo tới .

Một báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính rằng bản thân Mỹ cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 nghiêm trọng, khi phải cạnh tranh cùng một năng lực sản xuất công nghiệp với Ukraine .

Chiến dịch tên lửa đạn đạo phá kỷ lục của Nga

Nga đã leo thang mạnh mẽ cả về số lượng và tần suất các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Trong tháng 7 năm 2026, Moscow đã phóng tới 126 tên lửa đạn đạo vào Ukraine - một kỷ lục hàng tháng mới kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu .

Các cuộc tấn công then chốt cho thấy mức độ nghiêm trọng của áp lực:

• Đêm ngày 29-30 tháng 7, Nga đã bắn tổng cộng 74 tên lửa, bao gồm tên lửa chống hạm Zircon/Onyx và tên lửa đạn đạo Iskander, trong một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm khai thác sự thiếu hụt tên lửa đánh chặn của Ukraine .
• Trong một cuộc tấn công vào Kyiv từ ngày 31 tháng 7 đến 1 tháng 8, Ukraine chỉ đánh chặn được 1 trong số 27 tên lửa đạn đạo tới .
• Vào ngày 4 tháng 8, Nga lại tấn công Kyiv bằng hàng chục tên lửa đạn đạo, giết chết ít nhất 17 người và phá hủy các nhà kho .

Nga đang "bắn nhiều tên lửa hơn bất kỳ tháng nào trong nhiều năm", chuyển từ các loạt bắn lớn nhưng ít thường xuyên hơn sang một mức nền cao hơn của các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo liên tục . Động lực cốt lõi là Nga đang sản xuất hàng loạt tên lửa Iskander và các loại tên lửa đạn đạo khác, áp đảo các khẩu đội Patriot đã cạn kiệt của Ukraine. Khi một khẩu đội Patriot vắng mặt, không đúng vị trí hoặc hết đạn, hầu hết các hệ thống phòng không khác của Ukraine không thể thay thế được .

Thỏa thuận giao hàng hàng tháng: Những gì đã được thống nhất

Vào ngày 8 tháng 8 năm 2026, Zelensky xác nhận rằng Ukraine đã đạt được thỏa thuận với Mỹ về việc giao hàng hàng tháng tên lửa đánh chặn Patriot. Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Belgrade, ông nói: "Liệu họ có phân bổ tên lửa cho chúng tôi hàng tháng không – có, chúng tôi đã có thỏa thuận" .

Tuy nhiên, Zelensky đã nói rõ rằng số lượng này không đủ để đáp ứng nhu cầu phòng không của Ukraine và Ukraine sẽ nhận được tổng số tên lửa đánh chặn ít hơn trong năm 2026 so với năm 2025 . Ông từ chối đưa ra con số cụ thể để tránh tiết lộ thông tin cho Nga .

Zelensky lưu ý rằng Ukraine đang theo đuổi các nỗ lực song song để đảm bảo tên lửa đánh chặn từ châu Âu, Trung Đông và các khu vực khác, khi các lô hàng của Mỹ đã thưa thớt hơn trong năm nay .

Sản xuất trong nước: Đã ký giấy phép, nhưng còn nhiều năm nữa mới có thể sản xuất

Vào ngày 28 tháng 7, Zelensky đã hoàn tất một nỗ lực công nghiệp tại Washington, đảm bảo các cuộc đàm phán sản xuất chung với cả hai công ty Mỹ sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot, và giấy phép đã được ký kết .

Tuy nhiên, các báo cáo tương tự cũng cảnh báo rằng có "một ràng buộc kỹ thuật cứng nhắc mà không có thỏa thuận chính trị nào có thể nén lại" – chuỗi cung ứng linh kiện cho một tên lửa đánh chặn Tăng cường Phân đoạn Tên lửa (MSE) PAC-3 mất từ 24 đến 30 tháng để hoàn thành, nghĩa là bất kỳ giấy phép nào được ký vào năm 2026 sẽ không thể tạo ra một tên lửa đánh chặn nào do Ukraine sản xuất trước cuối năm 2028 .

Một cách riêng biệt, công ty quốc phòng trong nước của Ukraine là Fire Point đang phát triển tên lửa đánh chặn FP-7.x, một tên lửa nội địa rẻ hơn được thiết kế để xử lý các mối đe dọa ít nguy hiểm hơn và bảo tồn các tên lửa Patriot PAC-3 khan hiếm cho các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nguy hiểm nhất của Nga . Chương trình này đang trở nên quan trọng hơn nhưng vẫn đang ở giai đoạn đầu .

Lập trường của Zelensky về hòa bình, lãnh thổ và rủi ro đối với NATO

Về đàm phán hòa bình và Trump: Quan hệ giữa Zelensky và Trump đã căng thẳng. Vào tháng 1 năm 2026, Trump công khai đổ lỗi cho Zelensky (chứ không phải Putin) về việc cản trở một thỏa thuận hòa bình . Đến tháng 2, Ukraine cho biết Mỹ đang "gia tăng áp lực" để đạt được thỏa thuận, và Zelensky bày tỏ sự thất vọng rằng Washington đang thúc ép Kyiv mạnh mẽ hơn Moscow để nhượng bộ . Vào cuối tháng 7 năm 2026, Zelensky đã kêu gọi Trump "hãy đứng về phía chúng tôi" . Các cuộc đàm phán hòa bình đã đột ngột kết thúc vào tháng 8 với việc cả hai bên bế tắc về các đảm bảo an ninh và vấn đề lãnh thổ .

Về nhượng bộ lãnh thổ: Zelensky đã kiên quyết bác bỏ việc nhượng bộ lãnh thổ chính thức. Ông tuyên bố vào tháng 12 năm 2025 rằng ông không có thẩm quyền nhượng đất theo luật pháp Ukraine và luật pháp quốc tế, và bất kỳ quyết định nào như vậy sẽ phải đưa ra trưng cầu dân ý . Vào tháng 3 năm 2026, ông tiết lộ rằng chính quyền Trump đang đặt điều kiện về các đảm bảo an ninh phụ thuộc vào việc Ukraine từ bỏ một phần Donbas vẫn do lực lượng Ukraine kiểm soát – một yêu cầu mà ông đã phản đối .

Về rủi ro đối với NATO: Zelensky đã nhiều lần cảnh báo rằng Nga sẽ không dừng lại ở Ukraine nếu thành công, và tham vọng của Putin mở rộng đến các quốc gia thành viên NATO. Ông đã coi sự thiếu hụt tên lửa đánh chặn của Ukraine là một mối đe dọa trực tiếp đến an ninh NATO, lập luận rằng Ukraine là "lá chắn" ngăn chặn một quân đội Nga mà nếu không sẽ đối đầu trực tiếp với liên minh này .