Đòn tập kích cảng Izmail: Ukraine và Nga lao vào vòng xoáy ‘trả đũa’ hạ tầng xuất khẩu ngũ cốc

Mối liên hệ với cuộc tấn công của Ukraine vào Novorossiysk ngày 12/8

• Ngày 12/8, Ukraine đã phát động một đợt tấn công hỗn hợp 'độc nhất vô nhị' trong đêm, sử dụng drone tự hành trên biển, drone phản lực và tên lửa Neptune nhằm vào căn cứ hải quân Novorossiysk, nhà ga dầu Sheskharis và các nhà ga ngũ cốc của Nga . Ba người thiệt mạng, trong đó có một bé gái 8 tuổi .
• Hai nhà ga ngũ cốc lớn nhất của Nga – Nhà ga Ngũ cốc Novorossiysk và nhà ga của Demetra Holding – đã phải tạm ngừng hoạt động sau khi bị hư hại . Các nguồn tin trong ngành cho biết hoạt động bị đình chỉ để đánh giá thiệt hại .
• Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc và phân bón, gây áp lực lên các quốc gia Nam Bán cầu, và có thể đẩy giá lương thực toàn cầu tăng cao .
• Cuộc tập kích Izmail ngay đêm hôm sau được giới phân tích coi là hành động trả đũa trực tiếp của Nga, tạo thành một vòng xoáy tấn công qua lại vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu ngũ cốc.

Vai trò của cảng Izmail trong xuất khẩu ngũ cốc Ukraine

• Izmail là cảng sông Danube lớn nhất của Ukraine, nằm gần biên giới Romania ở phía nam tỉnh Odesa . Đây là đầu mối xuất khẩu ngũ cốc và các mặt hàng khác .
• Kể từ khi Nga phong tỏa các cảng nước sâu trên Biển Đen của Ukraine sau cuộc xâm lược toàn diện, tuyến đường sông Danube – chủ yếu qua Izmail, Reni và Kiliya – đã trở thành hành lang xuất khẩu thay thế chính của Ukraine .
• Trong quý 1/2026, tuyến đường sông Danube đã xử lý kỷ lục 12% tổng lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine, tăng từ mức 4% vào năm 2022 . Hàng hóa được vận chuyển bằng sà lan và tàu trọng tải nhỏ đến cảng Constanta của Romania để trung chuyển đi khắp thế giới .
• Hành lang sông Danube là tuyến đường dự phòng chủ chốt của Ukraine mỗi khi các cảng Biển Đen bị phong tỏa, kết nối với Constanta – nơi được ví như 'van an toàn' cho ngũ cốc Ukraine kể từ năm 2022 .

Sự cố không phận Romania

• Izmail nằm ngay sát biên giới Romania. Các drone Nga nhắm vào cảng này đã nhiều lần bay lạc vào không phận Romania trong các cuộc tấn công, gây ra báo động cho NATO .
• Romania đã ghi nhận ít nhất 33 vụ vi phạm không phận được xác nhận bởi drone Nga tính đến tháng 8/2026, với hơn 50 vụ vi phạm tiềm năng . Các máy bay tiêm kích F-16 của Romania đã bắn hạ ít nhất 3 drone Nga trong năm 2026 .
• Ngày 26/7/2026, một phi công F-16 Romania đã bắn hạ một drone Nga trên Biển Đen, hành động mà Tổng thống Nicusor Dan gọi là 'không thể chấp nhận và không thể dung thứ' . Một sự cố riêng biệt vào tháng 5 chứng kiến một drone Nga lao vào một chung cư ở thị trấn Galați, Romania, khiến hai người bị thương .
• Ngày 12/8, NATO đã bày tỏ tình đoàn kết với Romania và liên quan đến các vụ vi phạm không phận gần đây của Nga . Moscow đã bác bỏ các khiếu nại của Romania là 'vô căn cứ' .

Hàm ý rộng hơn đối với thương mại hàng hóa Biển Đen

• Siết chặt xuất khẩu ngũ cốc lẫn nhau: Nga đang phá hủy hành lang xuất khẩu đường sông Danube của Ukraine (Izmail) trong khi Ukraine vô hiệu hóa trung tâm xuất khẩu ngũ cốc Biển Đen chính của Nga (Novorossiysk). Cả hai bên đang lần lượt phá hủy khả năng vận chuyển ngũ cốc của nhau.
• Vận tải biển gần như tê liệt: Kể từ đầu tháng 7/2026, Nga tiến hành chiến dịch tập kích bằng tên lửa và drone liên tục vào các cảng Biển Đen và sông Danube của Ukraine, khiến vận tải thương mại gần như đình trệ – ước tính lượng tàu qua lại giảm tới 90% .
• Nguy cơ giá lương thực toàn cầu tăng: Các nhà ga ngũ cốc của Nga chiếm thị phần lớn trong xuất khẩu lúa mì và phân bón toàn cầu, trong khi Ukraine là một trong 5 nước xuất khẩu ngũ cốc hàng đầu thế giới. Zakharova cảnh báo rõ ràng rằng các cuộc tấn công này 'có thể đẩy giá lương thực toàn cầu lên cao', đặc biệt ảnh hưởng đến các nước Nam Bán cầu . Kho chứa ngũ cốc của Ukraine cũng đang đầy dần, hướng tới một 'cuộc khủng hoảng tháng 11' khi cả hai tuyến đường biển và sông Danube đều gặp khó .
• Điểm nóng NATO: Mỗi cuộc tấn công Izmail đều tiềm ẩn nguy cơ drone Nga bay vào không phận Romania (NATO). Romania đã leo thang từ hộ tống sang bắn hạ drone. Một vụ drone lạc vào lãnh thổ Romania – như vụ Galați hồi tháng 5 – có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng trực tiếp giữa NATO và Nga .
• Không lối thoát: Cả hai bên giờ đây công khai nhắm vào thứ từng được coi là cơ sở hạ tầng ngũ cốc dân sự, với lý do nó liên quan đến quân sự. Vòng xoáy leo thang này không có cơ chế hạ nhiệt rõ ràng và đang tăng tốc khi mùa thu hoạch hè năm 2026 bước vào giai đoạn cao điểm.