Khi mặt trời biến mất giữa đợt nắng nóng: Lưới điện châu Âu đứng trước thử thách kép

Quy mô của thách thức

Tác động của nhật thực lên lưới điện châu Âu bị khuếch đại bởi nhiều yếu tố khác nhau cùng xảy ra cùng một lúc.

Sự sụt giảm nhanh, dốc của điện mặt trời. Mạng lưới các Đơn vị Vận hành Hệ thống Điện trong Liên minh châu Âu (ENTSO-E) dự báo sản lượng PV sẽ mất tới 9,7 GW trong vòng vài phút khi mặt trăng đi qua mặt trời và cần phải được bù đắp ngay lập tức . Riêng bán đảo Iberia có thể mất tới 5 GW — khoảng 13% nhu cầu cao điểm . Các đơn vị vận hành lưới điện của Đức dự báo sản lượng sẽ giảm khoảng 2 GW, trong khi Bồ Đào Nha dự kiến sản lượng điện mặt trời trong thời gian nhật thực sẽ giảm tới 45% .

Nắng nóng đang bóp nghẹt nguồn cung. Tại Pháp, Ý, Ba Lan, Hungary, Romania và Slovenia, các nhà máy điện đã buộc phải giảm hoặc ngừng sản xuất vì mực nước sông thấp hoặc nhiệt độ nước làm mát quá cao . Điều này làm giảm công suất nền dự phòng để bù đắp cho sự thiếu hụt do nhật thực gây ra .

Nhu cầu điện cao do nắng nóng. Việc sử dụng điều hòa không khí vẫn ở mức cao, giữ cho nhu cầu điện ở mức cao ngay cả khi nguồn cung thắt chặt .

Cảnh báo riêng cho Vương quốc Anh. Đơn vị Vận hành Hệ thống Điện Quốc gia Anh (National Energy System Operator) dự báo mức thâm hụt gần 1,8 GW và đã đưa ra thông báo về "biên độ thắt chặt", yêu cầu các nhà vận hành thị trường cung cấp công suất phát điện dự phòng . Anh dự kiến sản lượng điện mặt trời sẽ giảm chỉ hơn 1 GW khi mặt trăng che khuất 95% mặt trời vào khoảng 8 giờ tối .

Các đơn vị vận hành lưới điện đang làm gì?

Các đơn vị vận hành hệ thống truyền tải (TSO) trên khắp châu Âu đã chuẩn bị trong nhiều tuần, phối hợp thông qua ENTSO-E và các trung tâm điều độ quốc gia .

Điện dự phòng sẵn sàng. Các TSO đã huy động thêm các nhà máy điện khí, thủy điện và điện hạt nhân để tăng công suất khi sản lượng mặt trời giảm . Đơn vị vận hành lưới điện Bồ Đào Nha REN cho biết sẽ huy động thêm nguồn dự trữ từ thủy điện và nhiệt điện . Tại Hà Lan, TenneT tính toán rằng pin có thể giúp ích bằng cách đưa năng lượng đã lưu trữ vào lưới điện trong thời gian sụt giảm .

Phối hợp xuyên biên giới. Các TSO châu Âu đang phối hợp chặt chẽ thông qua ENTSO-E để chia sẻ điện năng xuyên biên giới theo thời gian thực, sử dụng các đường dây kết nối để truyền tải điện từ các khu vực ít bị ảnh hưởng hơn đến những nơi cần nhất . Ủy ban châu Âu xác nhận rằng thị trường điện chung cho phép dòng điện chảy đến các khu vực cần nhất .

Dự trữ cân bằng lưới điện. Các đơn vị vận hành đã mua thêm công suất dự trữ và dịch vụ cân bằng để quản lý các biến động tần số nhanh sẽ xảy ra khi mặt trời biến mất và sau đó xuất hiện trở lại . Đơn vị vận hành lưới điện Tây Ban Nha Red Eléctrica (REE) đã tăng cường dự trữ và biên độ an toàn thông thường, đồng thời liên tục theo dõi tình hình .

Các hộ gia đình có thể làm gì?

Các nhà cung cấp năng lượng và đơn vị vận hành lưới điện đang trông chờ vào việc giảm nhu cầu tự nguyện từ các hộ gia đình để giảm bớt căng thẳng trong khung giờ quan trọng .

Yêu cầu giảm nhu cầu tự nguyện. Octopus Energy, nhà cung cấp năng lượng lớn nhất của Anh, đã kêu gọi khách hàng tránh sử dụng máy giặt, máy rửa bát và các thiết bị tiêu thụ điện lớn khác trong khoảng thời gian từ 6 giờ đến 8 giờ tối theo giờ địa phương . Các nhà cung cấp khác trên khắp châu Âu cũng đưa ra khuyến nghị tương tự .

Chương trình khuyến khích. REE của Tây Ban Nha đang phối hợp với các hộ gia đình tham gia vào các chương trình điều chỉnh nhu cầu (demand-response), trả tiền hoặc khuyến khích khách hàng giảm tiêu thụ trong khung giờ quan trọng . Theo một số báo cáo, một quốc gia châu Âu đang cung cấp năng lượng miễn phí cho các hộ gia đình chịu tắt nguồn điện trong thời gian cao điểm của nhật thực .

Hướng dẫn tiết kiệm điện tổng quát. Các đơn vị vận hành lưới điện và nhà cung cấp yêu cầu các hộ gia đình chuyển việc sử dụng điện không cần thiết ra ngoài khung giờ nhật thực (19:15–21:30 CEST) để giảm căng thẳng tổng thể cho hệ thống .

Kết luận: Đèn có sáng không?

Không có khả năng mất điện. Nhật thực diễn ra ngắn, có thể dự đoán trước và đã được lên kế hoạch kỹ lưỡng . Nó cũng diễn ra gần thời điểm hoàng hôn, khi sản lượng mặt trời đang tự nhiên giảm dần . Ủy ban châu Âu đã tuyên bố không có rủi ro về an ninh cung ứng trong ngắn hạn, mặc dù điều kiện sẽ vẫn căng thẳng . Biến động giá trên thị trường điện nội ngày sẽ ở mức khiêm tốn và ngắn hạn . Sự kiện ngày 12 tháng 8 năm 2026 được coi là một bài kiểm tra lớn về tính linh hoạt của lưới điện khi công suất mặt trời của châu Âu tiếp tục tăng trưởng, và các đơn vị vận hành lưới điện cho biết họ đang vượt qua nó — với sự quản lý cẩn thận và một số trợ giúp từ các hộ gia đình .