Vì sao đồng yen lại trượt về mốc 160 sau can thiệp chung Mỹ - Nhật? Và điều gì tiếp theo?

Chênh lệch lãi suất cơ bản vẫn còn nguyên. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) giữ nguyên lãi suất ở mức 1% tại cuộc họp ngày 30-31/7 . Ngay cả với các tín hiệu diều hâu, lãi suất của Nhật vẫn thấp hơn nhiều so với Mỹ, khiến các giao dịch carry trade sử dụng yen làm nguồn vốn trở nên cực kỳ hấp dẫn. Như một nhà phân tích đã nói với CNBC, các yếu tố cơ bản của yen vẫn còn "yếu" và bất kỳ sự phục hồi bền vững nào cũng cần có sự thay đổi cấu trúc trong chính sách của BOJ .

Thị trường coi can thiệp chỉ là một đòn đánh một lần. Can thiệp ngoại hối phối hợp có thể gây chấn động thị trường tạm thời, nhưng nếu không có động thái thắt chặt chính sách tiếp theo, hiệu ứng sẽ phai nhạt . Mô hình này đã lặp lại: ba lần can thiệp đơn phương của Nhật Bản trong quý 2/2026 cũng không thể đảo ngược xu hướng giảm của yen .

Điều này cho thấy giới hạn của can thiệp phối hợp

Can thiệp mua thời gian, không mua xu hướng. Các nhà phân tích từ Reuters, CNBC, và Russell Investments đều kết luận rằng hành động phối hợp là một "tín hiệu mạnh" giúp BOJ có thêm thời gian, nhưng "không đủ để giữ yen được hỗ trợ" nếu không có chính sách tiền tệ thắt chặt hơn và cải thiện các yếu tố cơ bản .

Mâu thuẫn chính sách cốt lõi. Mỹ và Nhật cùng mua yen để làm mạnh đồng tiền này, trong khi BOJ lại giữ lãi suất ở mức 1% – một mức vẫn khiến yen trở thành một trong những đồng tiền tài trợ (funding currency) rẻ nhất thế giới. Can thiệp đi ngược lại tín hiệu thị trường mà chính lập trường lãi suất của BOJ đang gửi đi. Những lời kêu gọi công khai của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent về việc BOJ tăng lãi suất đã "gần như khóa chặt" ngân hàng trung ương này vào một đợt tăng lãi suất vào tháng 9, cho thấy hiện trạng này không bền vững .

Dự trữ có hạn, và quy tắc IMF ràng buộc Nhật Bản. Năng lực can thiệp của Nhật Bản bị giới hạn bởi kho dự trữ ngoại hối và các hướng dẫn của IMF, vốn hạn chế tần suất và thời gian can thiệp để duy trì vị thế "thả nổi tự do" của yen. Các nhà phân tích lưu ý rằng Nhật Bản có thể chỉ còn đủ dư địa cho hai đợt can thiệp kéo dài ba ngày nữa trước tháng 11 theo quy tắc của IMF .

Mỹ có lý do riêng để tránh lặp lại hành động chung. Một phân tích của Reuters cho thấy ngưỡng để Mỹ và Nhật có một đợt can thiệp chung khác là rất cao: Mỹ sẽ phải bán trái phiếu Kho bạc (Treasuries) để lấy tiền mua yen, và Washington có các ưu tiên chống lạm phát riêng, vốn không khuyến khích các hoạt động làm suy yếu đồng USD .

Các yếu tố chính quyết định quỹ đạo của yen tiếp theo

1. Báo cáo CPI của Mỹ

Chỉ số CPI tháng 7, được công bố vào ngày 12/8/2026, là chất xúc tác quan trọng nhất trong ngắn hạn. Một mức thấp hơn dự kiến sẽ củng cố kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất, gây áp lực lên đồng USD và có thể đẩy yen lên cao . Ngược lại, một CPI nóng sẽ mở rộng chênh lệch lãi suất và đẩy USD/JPY trở lại mốc 160 hoặc cao hơn . Thị trường hiện đang định giá khoảng 44% khả năng Fed tăng lãi suất vào tháng 9 sau báo cáo việc làm tháng 7 yếu hơn nhiều so với dự kiến (-23.000 việc làm so với mức dự báo +80.000), tạo ra rủi ro hai chiều bất thường cho đồng USD .

2. Tín hiệu lãi suất từ BOJ

BOJ giữ nguyên lãi suất ở mức 1% vào ngày 31/7 nhưng lần đầu tiên cảnh báo rằng lạm phát cơ bản có thể vượt mục tiêu, và các cuộc thảo luận chính sách trong tương lai sẽ tập trung vào rủi ro tăng giá . Ít nhất ba trong số chín thành viên hội đồng cho rằng BOJ "có thể" tăng lãi suất sớm hơn, và bản tóm tắt cuộc họp tháng 7 đã củng cố khả năng cho một đợt tăng lãi suất vào tháng 9 . Một cuộc thăm dò của Reuters cho thấy đa số các nhà kinh tế kỳ vọng một đợt tăng lãi suất vào tháng 12, thậm chí có thể là tháng 10 . Những bình luận công khai của Bộ trưởng Bessent đã làm gia tăng áp lực chính trị cho một đợt tăng lãi suất vào tháng 9 . Bank of America hiện dự báo đồng yen sẽ mạnh lên mức 149 vào cuối năm, với lý do can thiệp chung và triển vọng BOJ tăng lãi suất .

3. Các yếu tố cơ bản của nền kinh tế

Sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng của Nhật Bản đồng nghĩa với việc đồng yen yếu đẩy chi phí nhập khẩu lên cao và thúc đẩy lạm phát trong nước – một vòng luẩn quẩn tự nó đang thúc đẩy BOJ thắt chặt chính sách nhanh hơn . Chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật vẫn là lực lượng cấu trúc chi phối. Cho đến khi BOJ tăng lãi suất một cách có ý nghĩa hoặc Fed cắt giảm lãi suất dứt khoát, bất kỳ sự mạnh lên nào của yen từ can thiệp đều có khả năng biến mất . Ngoài ra, một đồng yen mạnh hơn sẽ làm giảm lợi nhuận từ các tài sản nước ngoài không được phòng ngừa rủi ro, có thể kích hoạt một làn sóng thoái trào carry trade khác tương tự như tháng 7/2024, điều này có thể khuếch đại đà tăng của yen nếu nó xảy ra .

Kết luận: Cuộc can thiệp chung có ý nghĩa lịch sử nhưng đã bộc lộ mâu thuẫn cơ bản của việc cố gắng hỗ trợ một đồng tiền trong khi vẫn để lãi suất chính sách ở mức quá thấp. Quỹ đạo ngắn hạn của đồng yen phụ thuộc vào dữ liệu CPI của Mỹ hôm nay và cuộc họp tháng 9 của BOJ. Nếu không có một đợt tăng lãi suất đáng tin cậy từ BOJ, mốc 160 vẫn là con đường ít kháng cự nhất.