41 quốc gia yêu cầu thông báo trước 24 giờ khi phóng tên lửa đạn đạo sau vụ thử SLBM bất ngờ của Trung Quốc

Ngày 11/8/2026, một liên minh gồm 41 quốc gia — trong đó có Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia và nhiều đồng minh NATO — đã đưa ra tuyên bố chung tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva, yêu cầu các nước phải thông báo trước khi phóng tên lửa đạn đạo tầm xa . Động thái này là phản ứng trực tiếp trước vụ thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) mà Trung Quốc bất ngờ tiến hành từ Biển Đông vào Thái Bình Dương ngày 6/7 .

Vụ thử ngày 6/7 của Trung Quốc là lần đầu tiên Bắc Kinh công khai thừa nhận phóng một tên lửa chiến lược từ tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo (SSBN) vào Thái Bình Dương. Tên lửa này có thể là loại JL-2 hoặc JL-3, mang đầu đạn mô phỏng huấn luyện, bay quãng đường khoảng 7.300 km, có khả năng bay qua một phần lãnh thổ Philippines và hạ cánh xuống Khu phi hạt nhân Nam Thái Bình Dương .

Các yêu cầu cụ thể về thông báo

Tuyên bố chung đưa ra các tiêu chuẩn rõ ràng cho những vụ phóng trong tương lai:

• Thời hạn tối thiểu: Các nước phải thông báo trước ít nhất 24 giờ đối với vụ phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và phương tiện phóng không gian (SLV) .
• Thông tin bắt buộc: Phải cung cấp chủng loại chung của tên lửa đạn đạo hoặc SLV, khung giờ phóng dự kiến, khu vực phóng và hướng dự kiến .
• Cảnh báo an toàn: Phải có thông báo rõ ràng cho hàng không và hàng hải phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm khu vực dự kiến chịu tác động và hạ cánh .

Mỹ chỉ trích riêng Trung Quốc

Trong một tuyên bố riêng tại cùng phiên họp, Mỹ đã chỉ trích Trung Quốc vì chỉ thông báo 'tối đa hai giờ' trước vụ phóng SLBM ngày 6/7 . Theo các quan chức Mỹ, thông báo của Trung Quốc 'đến chỉ vài giờ trước vụ phóng và không cung cấp đủ chi tiết, thấp hơn đáng kể so với tiêu chuẩn mà tất cả các quốc gia có vũ khí hạt nhân khác trong nhóm P5 đã áp dụng' . Mỹ cũng cho rằng vụ thử diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang 'tăng cường nhanh chóng và thiếu minh bạch kho vũ khí hạt nhân' .

Phản ứng từ Australia, New Zealand và Nhật Bản

• Australia: Đã ký vào tuyên bố chung với tư cách một trong 41 quốc gia .
• New Zealand: Đã được Trung Quốc thông báo vài giờ trước vụ phóng, cùng với Nhật Bản, Australia và Papua New Guinea, nhưng vẫn tham gia lên án việc thông báo không đầy đủ .
• Nhật Bản: Đồng dẫn đầu tuyên bố chung cùng Mỹ và Hàn Quốc, gọi việc thông báo không đầy đủ là 'nguy hiểm' và gây rối loạn hòa bình, an ninh khu vực .

Bối cảnh rộng hơn: Quy tắc Ứng xử La Hay và nguy cơ tính toán sai lầm

Tuyên bố chung nhấn mạnh 'các thỏa thuận thông báo thường xuyên và minh bạch không hạn chế sự phát triển quân sự hay nhu cầu tác chiến của bất kỳ quốc gia nào', mà thay vào đó 'giảm nguy cơ tính toán sai lầm, xây dựng lòng tin và thể hiện cam kết chung đối với ổn định chiến lược' . Tuyên bố lưu ý 'việc tiến hành các vụ thử tên lửa đạn đạo có khả năng mang vũ khí hạt nhân mà không có thông báo trước đầy đủ và chi tiết là nguy hiểm và gây rối loạn hòa bình, an ninh của các quốc gia liên quan ở gần các vụ thử này' .

Tuyên bố cũng viện dẫn Quy tắc Ứng xử La Hay về Chống phổ biến tên lửa đạn đạo (HCOC) như một khuôn khổ hiện có cho các thông báo như vậy, đồng thời cảnh báo các quốc gia không hoàn thành trách nhiệm của mình sẽ phải chịu trách nhiệm trước cộng đồng quốc tế . Đáng chú ý, 41 quốc gia không nêu đích danh Trung Quốc trong tuyên bố chung, mặc dù bối cảnh là không thể nhầm lẫn .

Phản ứng của Trung Quốc

Đại sứ Trung Quốc phụ trách vấn đề giải trừ quân bị Li Chijiang đã bác bỏ tuyên bố do Mỹ dẫn đầu tại cùng hội nghị, nhấn mạnh việc hiện đại hóa quốc phòng chính đáng và hợp lý của Trung Quốc không nên bị chất vấn, và thiện chí thông báo trước của Bắc Kinh 'không nên bị chiếm đoạt bởi các tính toán địa chính trị' . Bộ Quốc phòng Trung Quốc khẳng định đã thông báo trước cho các nước liên quan và vụ thử là một phần thường lệ của chương trình huấn luyện quân sự hàng năm .