Houthi giết 6 người trên tàu hàng ở Bab el-Mandeb: Căng thẳng hàng hải Mỹ - Iran lên đỉnh điểm

Vụ tấn công tàu Tihamah và cuộc khủng hoảng hàng hải Mỹ - Iran

Diễn biến vụ tấn công đẫm máu

Vào ngày 11 tháng 8 năm 2026, phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn đã thực hiện một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào tàu hàng Tihamah (thuộc sở hữu của Ai Cập) khi nó đang chở thực phẩm đi qua eo biển Bab el-Mandeb. Vụ tấn công đã giết chết sáu người — bao gồm bốn thủy thủ đoàn (ba người Pakistan và một người Indonesia) và hai nhân viên cứu hộ người Yemen của lực lượng chống Houthi, những người đã đến ứng cứu sau phát tên lửa đầu tiên và trúng một quả tên lửa thứ hai theo kiểu "nhắm kép" (double-tap) . Đây là thương vong đầu tiên được xác nhận trong các cuộc tấn công hàng hải của Houthi kể từ đầu năm 2026 .

Mỹ vô hiệu hóa tàu phá phong tỏa ở Vịnh Oman

Cùng ngày hôm đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo rằng một trực thăng MH-60 của Hải quân Mỹ đã bắn hai tên lửa Hellfire vào tàu hàng M/V Villa Nova treo cờ Panama (còn được báo cáo với tên M/V Vela Nova) ở Vịnh Oman, vô hiệu hóa phòng máy và hệ thống lái của tàu sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo và cố gắng phá vỡ phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran . CENTCOM cho biết đây là chiếc tàu thứ ba bị vô hiệu hóa kể từ khi phong tỏa được tái thiết lập . Trước đó, vào tháng 5/2026, một máy bay F/A-18 của Mỹ đã vô hiệu hóa tàu chở dầu Iran M/T Hasna bằng cách bắn vào bánh lái của nó ở cùng khu vực , và tính đến tháng 4, Hải quân Mỹ đã chặn quay đầu 27 tàu thuyền cố gắng tiếp cận các cảng của Iran .

Tình hình đàm phán ngoại giao về eo biển Hormuz

Các nỗ lực ngoại giao nhằm mở lại eo biển Hormuz đã diễn ra trong nhiều tháng nhưng vẫn chưa có kết quả cuối cùng:

• Thỏa thuận Iran-Oman đang tiến triển: Một thỏa thuận được đề xuất sẽ trao cho Iran quyền kiểm soát các tàu đi vào Vịnh qua eo biển này, với việc cả hai nước xác nhận đã thống nhất được các tọa độ tuyến đường vận chuyển . Iran tuyên bố thỏa thuận đang "bên bờ vực được hoàn tất" .
• Không có đàm phán trực tiếp Mỹ - Iran: Iran nhiều lần tuyên bố không tiến hành đàm phán trực tiếp với Mỹ mà thay vào đó thảo luận thông qua trung gian Oman . Tehran yêu cầu Mỹ đáp ứng các điều kiện bổ sung trước khi tàu thuyền có thể tự do quá cảnh .
• Qatar cũng làm trung gian hòa giải: Các nhà trung gian Qatar cho biết tiến triển đang được thực hiện, điều này đã tạm thời đẩy giá dầu xuống thấp hơn vào ngày 4 tháng 8 .
• Những điểm mấu chốt gây tranh cãi: Iran ưu tiên giải phóng các tài sản bị đóng băng, trong khi Mỹ nhấn mạnh vào một khuôn khổ ngừng bắn rộng hơn .

Tác động đến giá dầu và lưu lượng vận tải biển

• Giá dầu: Dầu Brent đóng cửa trên 100 USD/thùng vào ngày 23 tháng 7 sau các cuộc tấn công của Houthi vào tàu chở dầu của Saudi Arabia, lần đầu tiên kể từ tháng 5/2026 . Các nhà phân tích cảnh báo rằng việc Houthi phong tỏa hoàn toàn Bab el-Mandeb có thể đẩy giá lên trên 115–120 USD/thùng .
• Lưu lượng tàu qua Bab el-Mandeb: Lưu lượng giảm mạnh sau các cuộc tấn công của Houthi vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Saudi Arabia vào cuối tháng 7. Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 11 tàu chở hàng hóa đi qua eo biển này trong ngày sau khi Houthi tuyên bố lệnh cấm vận hàng hải đối với Saudi Arabia .
• Eo biển Hormuz: Giao thông qua Hormuz vẫn gần như bằng không khi lệnh phong tỏa của Mỹ và các mối đe dọa trả đũa của Iran đã đóng cửa tuyến đường thủy này trong nhiều tháng . Với cả hai điểm nghẽn đều bị gián đoạn, các công ty vận tải biển buộc phải chuyển hướng quy mô lớn vòng qua mũi Hảo Vọng (Cape of Good Hope, Nam Phi), gây ra sự chậm trễ và chi phí bảo hiểm leo thang .

Mối liên hệ giữa các sự kiện

Cuộc tấn công vào tàu Tihamah và việc Mỹ vô hiệu hóa tàu Villa Nova là hai mặt của một cuộc xung đột đang leo thang:

• Houthi đóng vai trò là lực lượng ủy nhiệm của Iran tại Biển Đỏ, đe dọa tuyến đường thay thế Bab el-Mandeb mà các chủ tàu đã sử dụng để tránh phong tỏa của Mỹ tại Hormuz .
• Lệnh phong tỏa Iran của Mỹ do Tổng thống Trump áp đặt đã buộc Iran phải tìm các tuyến đường vận chuyển thay thế, và Houthi đồng thời cố gắng bóp nghẹt xuất khẩu của Saudi Arabia qua Biển Đỏ .
• Các sự kiện xảy ra cùng ngày — sáu người thiệt mạng ở Bab el-Mandeb và một cuộc tấn công của Mỹ ở Vịnh Oman — nhấn mạnh rằng không có điểm nghẽn hàng hải nào trong khu vực là an toàn, và các cuộc đàm phán ngoại giao vẫn chưa mang lại một đột phá nào .