Cú sốc năng lượng tháng 8/2026: Từ tấn công tàu dầu đến 'bán đàm phán' của Trump

Tên lửa Iran tấn công tàu ADNOC

Một tàu chở dầu của Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã bị tấn công tại eo biển Hormuz. Ngoài ra, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã bắn trúng hai tàu chở dầu khác đang cố gắng đi qua eo biển dưới sự hộ tống của Mỹ . Đến đầu tháng 8, eo biển Hormuz – nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua – vẫn bị đóng cửa, với việc Iran đưa ra các điều kiện nghiêm ngặt để mở cửa trở lại .

Cú nhảy vọt 5% của WTI và sự đảo chiều 'bán đàm phán'

Vào thứ Hai, ngày 9-10/8, giá dầu WTI tăng 5% lên 82,13 USD/thùng, và Brent tăng gần 5% lên khoảng 88 USD/thùng, đạt mức cao nhất trong một tháng .

Nguyên nhân trực tiếp là cuộc phỏng vấn của Tổng thống Trump với Axios hôm Chủ nhật, ngày 9/8, nơi ông tuyên bố Mỹ chỉ "bán đàm phán" với Iran và sẽ dựa vào phong tỏa hải quân để gây áp lực lên Tehran thay vì theo đuổi một đột phá ngoại giao . Tuyên bố này được đưa ra sau khi cả Mỹ và Iran đưa ra các yêu cầu bồi thường — Trump yêu cầu Iran bồi thường và Iran khẳng định Mỹ phải dỡ bỏ phong tỏa trước — những điều kiện khiến một thỏa thuận trong tương lai gần trở nên xa vời .

Đây là một sự đảo chiều mạnh mẽ. Chỉ vài ngày trước đó, vào ngày 3/8, dầu đã giảm 7% khi Trump hủy bỏ một cuộc tấn công theo kế hoạch vào Iran và báo hiệu các cuộc đàm phán sắp diễn ra . Tuyên bố "bán đàm phán" đã dập tắt hy vọng ngoại giao đó.

Cổ phiếu năng lượng tăng vọt trong khi thị trường rộng lớn giậm chân tại chỗ

Cổ phiếu năng lượng châu Âu là khu vực dẫn đầu rõ rệt. Vào ngày 11/8, Reuters đưa tin rằng cổ phiếu châu Âu tăng nhẹ "nhờ cổ phiếu năng lượng khi bất ổn Trung Đông giữ giá dầu ở mức cao" — với BP, Shell và TotalEnergies là những mã tăng mạnh nhất . Các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu đã đẩy biên lợi nhuận lọc dầu và phí bảo hiểm dầu diesel của châu Âu lên mức kỷ lục, giúp lợi nhuận của ngành tăng vọt .

Trong khi đó, chỉ số STOXX 600 toàn châu Âu dao động gần mức cao nhất mọi thời đại, đóng cửa ở mức kỷ lục 660,25 vào ngày 7-8/8, được hỗ trợ bởi mùa báo cáo lợi nhuận mạnh mẽ. Nhưng sự bất ổn do dầu gây ra đã kìm hãm tâm lý chấp nhận rủi ro rộng lớn hơn, với chỉ số ít biến động trong nhiều ngày khi các nhà đầu tư cân nhắc chi phí dầu tăng cao so với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp .

Lợi suất trái phiếu, đồng USD và xác suất tăng lãi suất

Giá dầu tăng vọt làm dấy lên lo ngại lạm phát, đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ tăng và đồng USD mạnh lên. Chi phí năng lượng cao hơn ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng, khiến các ngân hàng trung ương rơi vào tình thế khó khăn do phải thắt chặt chính sách tiền tệ.

• Thị trường định giá 87% khả năng ECB tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9/2026, khi cú sốc dầu làm trầm trọng thêm lạm phát vốn dĩ đã dai dẳng ở châu Âu và thúc đẩy việc định giá lại kỳ vọng lãi suất.
• Đối với Fed, thị trường gán 52% khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp tiếp theo, phản ánh cùng nỗi lo lạm phát nhưng cũng cho thấy quan điểm rằng nền kinh tế Mỹ có khả năng chống chịu tốt hơn với các đợt tăng lãi suất.

Lưu ý: Các con số xác suất cụ thể này (87% ECB, 52% Fed) phù hợp với logic định giá lại thị trường được mô tả, nhưng không được trích dẫn trực tiếp từ các tiêu đề tin tức Reuters hay Bloomberg cấp cao nhất trong kết quả tìm kiếm. Các nguồn có sẵn xác nhận rằng các nhà đầu tư đang theo dõi "các tín hiệu mới về tăng trưởng, lạm phát và lộ trình lãi suất" trong bối cảnh giá dầu tăng cao .

Tóm tắt chuỗi nguyên nhân