Sự kiện đơn lẻ này không phải là điều bất thường. Đây là ví dụ mới nhất và xa bờ nhất trong một mô hình ngày càng leo thang của các vụ xâm phạm UAV, đe dọa cơ sở hạ tầng và các phản ứng quân sự trên khắp khu vực Biển Đen trong suốt năm 2026.
Lính đặc công Romania được điều động đến vùng đặc quyền kinh tế của nước này sau khi một tàu dân sự làm việc gần giàn khoan Neptun Deep phát hiện hai máy bay không người lái trôi dạt dưới nước . Một tàu tuần duyên chở quân nhân đã tiến đến khu vực này. Các chuyên gia phá bom sau đó đã thực hiện vụ phá hủy có kiểm soát bằng kích nổ để loại bỏ mọi mối đe dọa đối với hàng hải và các công việc đang tiến hành trên giàn .
Bộ trưởng Miruță không chỉ định rõ ai là thủ phạm, nhưng nhiều nguồn tin xác định loại UAV là Gerbera – một mẫu máy bay thường được lực lượng Nga sử dụng . Ukraine đã xác nhận rõ ràng rằng các UAV này không thuộc về quân đội nước này .
Dự án Neptun Deep là mỏ khí đốt ngoài khơi lớn nhất của Romania, và các giàn khoan cùng đường ống ngầm của dự án nằm trong một khu vực chiến lược mà một số nhà phân tích đã cảnh báo là mục tiêu tiềm tàng cho các hành động khiêu khích hoặc chiến tranh hỗn hợp của Nga .
Chỉ ba ngày trước đó, một UAV không rõ nguồn gốc đã xâm nhập không phận Bulgaria từ Romania và phát nổ gần làng Kardam, cách trạm nén khí trên đường ống Xuyên Balkan khoảng 1 km – một tuyến đường quan trọng nối Thổ Nhĩ Kỳ với Ukraine .
Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev xác nhận UAV mang theo "một lượng chất nổ đáng kể" và đã không bị phát hiện hay nhận dạng trong suốt hành trình bay qua không phận Romania và Bulgaria . Vụ việc đã phơi bày một lỗ hổng đáng kể trong năng lực của hai quốc gia thành viên NATO trong việc xác định máy bay không người lái bay thấp .
Bộ quốc phòng Bulgaria sau đó cho biết phân tích ban đầu cho thấy UAV có thể là loại mồi nhử "Maya" thường được lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng, đồng thời tuyên bố không có lý do gì để cho rằng vụ việc là cố ý . Ukraine bác bỏ cáo buộc nhắm mục tiêu vào Bulgaria và hứa sẽ điều tra .
Trong một sự thay đổi đáng kể về tư thế, các tiêm kích F-16 của Romania đã bắn hạ ba UAV Nga trên Biển Đen trong các ngày liên tiếp – 24, 25 và 26/7 – đánh dấu lần đầu tiên Romania phá hủy máy bay xâm phạm trong không phận của mình kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự toàn diện ở Ukraine vào năm 2022 .
Tổng thống Nicușor Dan gọi các vụ vi phạm nhiều lần là "không thể chấp nhận và không thể dung thứ" . Romania đã triệu tập đại sứ Nga và trục xuất một nhà ngoại giao Nga – một "phản ứng cứng rắn" đối với chuỗi vi phạm không phận được coi là tồi tệ nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu .
Ngày 29/5/2026, một UAV do Nga sản xuất đã lao vào một tòa chung cư ở Galați, miền đông Romania, gần biên giới với Ukraine. Toàn bộ đầu đạn của UAV phát nổ, gây ra hỏa hoạn ở tầng 10 và khiến hai người bị thương .
Sự việc đánh dấu lần đầu tiên công dân Romania bị tổn thương về thể chất do một vụ tấn công bằng UAV kể từ khi chiến tranh bắt đầu . NATO và EU ngay lập tức lên án cuộc tấn công, với EU tuyên bố Nga đã vượt qua "một ranh giới khác" . Ngoại trưởng Romania cho biết một số đồng minh đang chuẩn bị tăng cường năng lực phòng không dọc theo sườn phía đông của NATO .
Các quan chức Bộ quốc phòng Romania nói với BBC rằng kể từ tháng 2/2022, đã có 28 trường hợp UAV Nga bị cáo buộc xâm phạm không phận Romania – không bao gồm sự kiện nghiêm trọng nhất này .
Trong một phản ứng trực tiếp trước các mối đe dọa leo thang, Romania, Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký một thỏa thuận bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara để mở rộng nhiệm vụ của Lực lượng Đặc nhiệm Rà phá Thủy lôi Biển Đen (MCM Black Sea TG) .
Lực lượng đặc nhiệm ban đầu được thành lập vào năm 2024, chuyên rà phá các quả thủy lôi trôi nổi trên các tuyến đường hàng hải – một nhiệm vụ đã vô hiệu hóa hơn 150 quả thủy lôi tính đến giữa năm 2026 . Bản sửa đổi mới đã bổ sung nhiệm vụ bảo vệ cơ sở hạ tầng ngầm quan trọng, bao gồm các đường ống năng lượng, cáp thông tin liên lạc và các giàn khoan khí đốt ngoài khơi .
Nhiệm vụ mở rộng cho phép lực lượng đặc nhiệm tiến hành giám sát và trinh sát trong khu vực hoạt động của mình, duy trì một lực lượng hải quân thường trực để bảo vệ chống lại cả các mối đe dọa trên không và trên biển .
Nhìn tổng thể, năm sự kiện này tạo thành một vòng xoáy leo thang của nguy hiểm và phản ứng:
Romania có chung đường biên giới trên bộ dài 650 km với Ukraine, và khu vực Biển Đen đã trở thành một khu vực tranh chấp nơi ranh giới giữa xâm phạm tình cờ, khiêu khích có chủ đích và tấn công trực diện ngày càng mờ nhạt . Các viện nghiên cứu như New Strategy Center đã cảnh báo rằng Nga có thể đang chuẩn bị các cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn hoặc các chiến dịch "mang cờ giả" sử dụng UAV Ukraine bị thu giữ để thử nghiệm khả năng phòng không của NATO tại khu vực Reni-Galați và gần Neptun Deep .
Tần suất các vụ việc trong năm 2026 cho thấy Biển Đen đang trở thành một nhà hát đối đầu lai ghép thường trực. Việc Romania chuyển sang đánh chặn chủ động, mở rộng lực lượng đặc nhiệm rà phá thủy lôi và việc gấp rút tăng cường phòng không đều hướng đến một kết luận: NATO đang thích ứng muộn màng với một mối đe dọa không còn là giả thuyết. Liệu những biện pháp này có đủ để ngăn chặn leo thang hơn nữa – hay liệu tự chúng có làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm hay không – vẫn là câu hỏi mang tính quyết định đối với khu vực.