Châu Âu đối mặt 'nguy cơ nhiệt mãn tính': Báo cáo Swiss Re 2026 cảnh báo cháy rừng, tổn thất kinh tế và sụp đổ hạ tầng

Báo cáo cũng đặt các sự kiện mùa hè trong một bối cảnh rộng hơn: tổn thất kinh tế toàn cầu từ thiên tai giảm xuống còn 100 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026 (thấp hơn 10% so với mức trung bình 10 năm), nhưng Swiss Re cảnh báo rằng tiêu đề tích cực này 'che giấu nguy cơ thiên tai đang gia tăng' từ nhiệt độ cao và cháy rừng .

Mùa hè 2026 qua những con số: Cháy rừng, tử vong do nhiệt và diện tích cháy kỷ lục

Quy mô của mùa cháy năm 2026 là chưa từng có ở một số chỉ số chính.

• Thiệt hại kinh tế từ cháy rừng: AccuWeather ước tính tổng thiệt hại và tổn thất kinh tế từ cháy rừng ở châu Âu là 15,6–19,1 tỷ euro (18–22 tỷ USD), với phần lớn các vụ cháy xảy ra kể từ cuối tháng Sáu . Phân tích riêng của tờ Financial Times cho thấy thiệt hại lên tới hơn 3 tỷ euro chỉ tính riêng ở năm quốc gia thuộc Khu vực đồng euro (Eurozone) bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đã vượt quá ước tính của Ủy ban châu Âu về chi phí cháy rừng trung bình hàng năm cho toàn bộ EU .
• Số ca tử vong do nhiệt: Dữ liệu do Bloomberg tổng hợp ghi nhận hơn 25.000 ca tử vong liên quan đến nhiệt trên khắp châu Âu trong năm nay, trong đó Đức báo cáo số ca tử vong cao nhất với 11.900 ca tử vong vượt mức kể từ tháng Tư theo Viện Robert Koch . Hệ thống giám sát tử vong châu Âu EuroMOMO báo cáo con số thậm chí còn cao hơn, với 31.800 ca tử vong vượt mức tại 26 quốc gia từ cuối tháng Sáu đến cuối tháng Bảy N.
• Diện tích cháy và số vụ cháy: Trung tâm Nghiên cứu Chung (Joint Research Centre) của EU báo cáo rằng tính đến ngày 9/8/2026, 529.192 ha (~1,31 triệu mẫu Anh) đã bị thiêu rụi — đã vượt quá 459.956 ha bị cháy cùng kỳ năm 2025 (năm tồi tệ nhất trước đó) và cao hơn nhiều so với mức trung bình dài hạn là 197.347 ha . Khoảng 1.254 vụ cháy rừng đã được ghi nhận, nhiều hơn gấp đôi mức trung bình lịch sử.
• Tháng Sáu-Tháng Bảy nóng nhất từ trước đến nay ở Tây Âu: Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của EU xác nhận rằng Tây Âu đã trải qua giai đoạn tháng Sáu-tháng Bảy ấm nhất từng được ghi nhận, với nhiệt độ và hạn hán trực tiếp thúc đẩy các vụ cháy rừng cực đoan . Laurence Rouil, giám đốc Dịch vụ Giám sát Khí quyển Copernicus, tuyên bố rằng 'biến đổi khí hậu ngày càng mang đến các loại điều kiện nóng và khô thuận lợi cho các vụ cháy rừng lớn, cường độ cao ở Nam Âu, đồng thời mở rộng mùa cháy lên phía bắc' .
• Châu Âu ấm lên nhanh hơn mức trung bình toàn cầu: Châu Âu đang ấm lên với tốc độ gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu, với số ngày nắng nóng nhiều hơn 64% so với những năm 1950, làm gia tăng các điều kiện thuận lợi cho các đám cháy lớn . Thụy Sĩ đang ấm lên nhanh hơn gấp đôi mức trung bình toàn cầu, theo Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Sĩ .

Các tác động hệ thống và cơ sở hạ tầng rộng lớn hơn

Báo cáo của Swiss Re nhấn mạnh rằng thiệt hại vượt xa khu vực bị cháy. Hạn hán kéo dài và nhiệt độ cực cao đang gây ra các sự cố dây chuyền trên khắp các cơ sở hạ tầng quan trọng.

• Độ ẩm đất thấp nghiêm trọng và tổn thất nông nghiệp: Hạn hán kéo dài trên khắp lục địa đã khiến độ ẩm của đất ở mức thấp nghiêm trọng, làm trầm trọng thêm nguy cơ cháy rừng và đe dọa nông nghiệp. Khoảng 2 tỷ euro ngũ cốc (9 triệu tấn) đã bị mất, ảnh hưởng nặng nề nhất đến Pháp, Hungary và Tây Ban Nha .
• Mực nước sông xuống thấp kỷ lục làm gián đoạn giao thông và năng lượng: Sông Rhine và Danube đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, làm ngừng hoạt động vận chuyển hàng hóa. ING ước tính rằng việc đóng cửa sông Rhine sẽ làm giảm 0,3 điểm phần trăm GDP của Đức trong năm nay . Allianz ước tính chỉ riêng đợt nắng nóng kéo dài hai tuần trong tháng Sáu đã cắt giảm 0,3 điểm phần trăm GDP của châu Âu, trong khi biến đổi khí hậu có thể làm giảm 5–7% tổng sản phẩm quốc nội vào năm 2050 .
• Vòng lặp phản hồi hạn hán-nhiệt độ nguy hiểm: Nhiệt độ cực cao và hạn hán củng cố lẫn nhau — điều kiện nóng, khô làm khô héo thảm thực vật và đất, do đó làm tăng nhiệt độ bề mặt và giảm độ ẩm sẵn có, tạo ra các điều kiện thuận lợi hơn cho các vụ cháy rừng lớn hơn, dữ dội hơn .
• Tỷ lệ sử dụng điều hòa không khí thấp: Swiss Re Institute lưu ý rằng chỉ có khoảng 20% hộ gia đình châu Âu có máy điều hòa không khí, so với 76% ở Bắc Mỹ, khiến lục địa này kém được trang bị hơn để đối phó với cú sốc của nhiệt độ cực cao kéo dài .

Bối cảnh toàn cầu: Cháy rừng là thảm họa bảo hiểm tăng nhanh nhất

Swiss Re Institute đặt các vụ cháy rừng ở châu Âu năm 2026 trong một xu hướng toàn cầu rộng lớn hơn đang định hình lại ngành bảo hiểm.

• Tổn thất bảo hiểm do cháy rừng tăng ~12% hàng năm: Munich Re đã ghi nhận rằng tổn thất bảo hiểm do cháy rừng trên toàn cầu đã tăng với tốc độ khoảng 12% hàng năm theo giá trị thực kể từ năm 1970 — nhanh hơn bất kỳ thảm họa thời tiết lớn nào khác .
• Tổn thất cháy rừng toàn cầu kỷ lục trong năm 2025: Báo cáo sigma của chính Swiss Re (tháng 3/2026) cho thấy tổn thất bảo hiểm do thiên tai toàn cầu đạt 107 tỷ USD vào năm 2025, với các thảm họa thứ cấp (bao gồm cháy rừng và bão đối lưu nghiêm trọng) chiếm 92% tổn thất — mức cao nhất mọi thời đại . Riêng vụ cháy rừng Los Angeles đã gây ra 40 tỷ USD tổn thất được bảo hiểm .
• Đường cơ sở tổn thất thay đổi: Bài thuyết trình của Swiss Re về xu hướng thiên tai thảm khốc lưu ý rằng cháy rừng và bão đối lưu nghiêm trọng cùng nhau 'đang nâng cao đường cơ sở tổn thất hàng năm', khiến những gì từng là ngoại lệ nay trở nên phổ biến hơn . Các thảm họa thứ cấp được dự báo sẽ chiếm hơn 65% tổn thất bảo hiểm trung bình hàng năm vào năm 2030, tăng từ mức trung bình 53% trong 30 năm .
• Khoảng trống bảo hiểm cháy rừng ở châu Âu: Tổn thất do cháy rừng thường không được các gói bảo hiểm quốc gia ở Nam Âu chi trả, nghĩa là chủ nhà phải tự mua bảo hiểm tư nhân, tạo ra một khoảng trống bảo vệ đáng kể khác nhau tùy theo quốc gia .

Ý nghĩa của báo cáo đối với chính sách và sự chuẩn bị

Báo cáo của Swiss Re Institute vừa là một lời cảnh báo vừa là một lời kêu gọi hành động. Các tác giả nhấn mạnh rằng mặc dù nguy cơ cháy rừng ở châu Âu hiện được phân loại là ở mức vừa phải, nhưng sự gia tăng nhanh chóng của các điều kiện thuận lợi cho cháy rừng đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách, công ty bảo hiểm và nhà quy hoạch cơ sở hạ tầng phải quan tâm nhiều hơn. Các hiệu ứng dây chuyền — từ sản lượng nông nghiệp mất đi đến giao thông đường sông bị gián đoạn — cho thấy rủi ro nhiệt không phải là vấn đề của một lĩnh vực đơn lẻ mà là một thách thức mang tính hệ thống, tác động đến sức khỏe, năng lượng, nước và nền kinh tế. Như Grollimund của Swiss Re đã lưu ý, 'năng lực chuyển giao rủi ro bổ sung không thể thay thế các biện pháp làm giảm rủi ro cơ bản để giữ cho bảo hiểm có giá phải chăng' N.