Chứng khoán Châu Âu lập đỉnh lịch sử tháng 8/2026: 4 động lực chính và rủi ro cần theo dõi

1. Lợi nhuận doanh nghiệp châu Âu tăng trưởng mạnh nhất trong 4 năm

Nền tảng cơ bản của đợt tăng giá là mùa báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp vượt kỳ vọng trên nhiều lĩnh vực. Lợi nhuận của các công ty châu Âu (Europe Inc.) đã tăng 17%, mức tốt nhất trong 4 năm . Các kết quả mạnh hơn dự kiến đã chuyển hướng sự chú ý khỏi những lo ngại địa chính trị và thuyết phục nhiều nhà chiến lược rằng đà tăng dựa trên các yếu tố cơ bản được cải thiện, không phải bong bóng đầu cơ .

2. Cơn sốt bán dẫn AI thúc đẩy thị trường

Cổ phiếu công nghệ — đặc biệt là các công ty bán dẫn và cơ sở hạ tầng AI — dẫn đầu đà tăng. Năm cổ phiếu châu Âu hoạt động tốt nhất năm 2026 đều liên quan đến bán dẫn:

• Soitec: +371%
• AT&S: +330%
• Technoprobe: +123%
• Aixtron: +116%
• ST Microelectronics: +101%

Các công ty này sản xuất tấm bán dẫn (wafer), thiết bị kiểm tra chip, chất nền tiên tiến và công nghệ công nghiệp làm nền tảng cho cuộc đua chi tiêu vốn AI toàn cầu . Cổ phiếu công nghệ đã dẫn dắt STOXX 600 lập kỷ lục đầu tiên vào ngày 4/8 .

Các ngành khác: Cổ phiếu chăm sóc sức khỏe cũng hoạt động tốt cùng với công nghệ trong suốt tuần . Đà tăng của cổ phiếu khai khoáng cũng góp phần đẩy chỉ số lên kỷ lục vào ngày 4/8 . Năng lượng là ngành tệ nhất, bất chấp biến động giá dầu thô do căng thẳng Trung Đông .

3. Chất xúc tác địa chính trị và vĩ mô

Ba yếu tố địa chính trị và kinh tế vĩ mô đã tiếp thêm động lực cho mùa lợi nhuận vốn đã rất mạnh.

• Lạc quan về thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran: Những tiến triển trong việc mở lại eo biển Hormuz đã thúc đẩy khẩu vị rủi ro vào ngày 6/8, làm giảm lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu và hạ giá dầu .
• Giá dầu giảm: Giá dầu thấp hơn làm giảm lo ngại lạm phát và kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ hơn .
• Dữ liệu việc làm Mỹ yếu hơn: Số liệu việc làm của Mỹ yếu hơn dự kiến trong tuần 3/8 đã củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tạm dừng hoặc cắt giảm lãi suất, tạo thêm động lực cho thị trường chứng khoán toàn cầu .

4. Tâm lý nhà đầu tư thay đổi — Lần đầu tiên mua ròng châu Âu

Khảo sát mới nhất của Bank of America với các nhà quản lý quỹ cho thấy tỷ lệ ròng 2% nhà quản lý quỹ toàn cầu đang mua quá mức (overweight) cổ phiếu châu Âu . Đây là sự thay đổi đáng kể sau nhiều năm bị định vị dưới mức (underweight) — chỉ hồi tháng 6, 15% nhà quản lý còn ở vị thế underweight châu Âu . Phân tích của Citigroup cho thấy châu Âu là khu vực lớn duy nhất có sự cải thiện đáng kể về khẩu vị rủi ro trong tuần cuối tháng 7 . Các thương vụ M&A rộ lên cũng góp phần vào tâm lý tích cực .

Định giá: Không rẻ theo lịch sử, nhưng vẫn chiết khấu so với Mỹ

• Chỉ số STOXX 600 đang giao dịch ở mức khoảng 15 lần thu nhập dự kiến (forward P/E), đưa nó vào phân vị thứ 70–71 trong lịch sử 25 năm .
• Cổ phiếu châu Âu vẫn giao dịch với mức chiết khấu khoảng 35% so với Mỹ, nơi chỉ số forward P/E của S&P 500 vào khoảng 22 lần .
• Ở phân vị thứ 71 của P/E lịch sử, thị trường đang được định giá cho một kịch bản hoàn hảo và có ít dư địa để hấp thụ các báo cáo lợi nhuận không đạt kỳ vọng .

Rủi ro cần theo dõi

Bất chấp các mức kỷ lục, một số rủi ro có thể chặn đà tăng:

• Bất ổn địa chính trị: Xung đột Trung Đông chưa được giải quyết, và giá dầu vẫn ở mức cao do rủi ro từ eo biển Hormuz vẫn còn .
• Định giá mỏng manh: Ở phân vị thứ 71 của P/E lịch sử, những bất ngờ tiêu cực về lợi nhuận có thể kích hoạt một đợt điều chỉnh .
• Cảnh báo lợi nhuận ngành hàng không xuất hiện như một tín hiệu cảnh báo trong mùa lợi nhuận mạnh mẽ, cho thấy không phải ngành nào cũng tham gia vào đà tăng .
• Sự phụ thuộc hẹp: Đà tăng phụ thuộc nặng nề vào một nhóm nhỏ cổ phiếu AI và bán dẫn. Một sự thoái lui của nhóm này có thể ảnh hưởng nặng nề đến chỉ số chung .