Tây Âu trải qua tháng 6-7 nóng nhất lịch sử: Mức dị thường 2,79°C, sông cạn kỷ lục và thiệt hại kinh tế 180 tỷ Euro

Kỷ lục nhiệt độ: 21,62°C và 'Sự dai dẳng bất thường của nhiệt'

Nhiệt độ bề mặt không khí trung bình của Tây Âu trong tháng 6 và tháng 7 năm 2026 đạt 21,62°C, theo C3S. Con số này cao hơn 2,79°C so với mức trung bình giai đoạn 1991-2020, phá vỡ kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2022 . Copernicus mô tả đây là sự phản ánh "tính dai dẳng bất thường của nhiệt" trên khắp khu vực .

Khoảng thời gian hai tháng này bao gồm đợt nắng nóng thứ 3 và thứ 4 trong khu vực kể từ tháng Năm . Tháng 7 năm 2026 là tháng 7 nóng thứ hai trên toàn cầu, ngang bằng với tháng 7 năm 2024 . Riêng tháng 6, nhiệt độ trung bình tại Tây Âu đạt 20,74°C, biến nó thành tháng 6 nóng nhất từ trước đến nay trong khu vực . Trên toàn cầu, tháng 6 năm 2026 là tháng 6 nóng thứ hai trong lịch sử .

Một yếu tố chính gây ra hiện tượng này là nhiệt độ bề mặt nước biển cao kỷ lục. Tháng 6 năm 2026 ghi nhận nhiệt độ bề mặt nước biển cao nhất từ trước đến nay trong tháng, có liên quan một phần đến hiện tượng El Niño . Đến tháng 7, nhiệt độ bề mặt đại dương toàn cầu vẫn duy trì ở mức kỷ lục trong tháng .

Độ ẩm đất: 'Thấp hơn đáng kể' so với đợt hạn hán kỷ lục năm 2022

Vào cuối tháng 7, độ ẩm đất trên phần lớn Tây và Trung Âu thấp hơn "đáng kể" so với tháng 7 năm 2022, khi đợt hạn hán nghiêm trọng cuối cùng xảy ra trong khu vực . Đài quan sát Hạn hán châu Âu (EDO) báo cáo rằng điều kiện hạn hán vẫn ổn định và ở mức nguy kịch ở phía tây, trung tâm và một phần đông Âu, và đã trở nên tồi tệ hơn ở Vương quốc Anh và Ireland. Tình trạng báo động vẫn tồn tại ở đông nam nước Anh, Pháp, nam Đức, Thụy Sĩ, bắc Ý và lưu vực sông Danube .

Copernicus lưu ý rằng phần lớn Tây Âu và các vùng rộng lớn của Trung và Đông Âu đã trải qua các điều kiện khô hạn hơn mức trung bình trong suốt tháng 6 và tháng 7, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thảm thực vật và mùa màng . Tình trạng khô hạn lan rộng được quan sát thấy trong tháng 5 và tháng 6 vẫn tiếp diễn và gia tăng, với lượng mưa và/hoặc độ ẩm đất thấp bất thường được báo cáo ở Pháp, Tây Ban Nha, một phần nước Đức và Vương quốc Anh .

Lưu lượng sông lớn: Thames, Rhine, Danube và Rhone ở mức thấp kỷ lục

Lưu lượng trung bình ở mức thấp kỷ lục đã được ghi nhận trên hầu hết các con sông lớn của Tây Âu trong tháng 7 năm 2026 . Dữ liệu do AFP phân tích từ Copernicus và Hệ thống Cảnh báo Lũ lụt châu Âu cho thấy mức xả yếu nhất trong tháng 7 kể từ khi các phép đo bắt đầu vào năm 1992 :

• Sông Thames: 95% đoạn được theo dõi ghi nhận lưu lượng tháng 7 thấp nhất mọi thời đại .
• Sông Rhine: 85% đoạn được theo dõi có lưu lượng thấp kỷ lục . Tại Kaub, một điểm nghẽn quan trọng cho giao thông đường thủy, mực nước đã giảm xuống còn khoảng 40 cm — mức mà các sà lan phải hoạt động ở chế độ khẩn cấp, chỉ chở được 1/5 so với trọng tải bình thường .
• Sông Danube: Tại Baziaș (Romania), lưu lượng chỉ đạt 1.700 m³/s so với mức trung bình tháng 7 là 4.700 m³/s . Tại Budapest, mực nước giảm xuống còn khoảng 30 cm .
• Sông Rhone: Chảy chậm lại đến mức thấp chưa từng thấy trong tháng 7 .

Hậu quả kinh tế do mực nước sông thấp là ngay lập tức. Sông Rhine và Danube là các tuyến đường vận tải huyết mạch cho than, dầu, thực phẩm và khoáng sản. Mực nước thấp đã hạn chế nghiêm trọng giao thông sà lan chở hàng, làm gián đoạn sản xuất năng lượng và gia tăng chi phí vận chuyển . ING ước tính rằng việc ngừng giao thông trên sông Rhine sẽ làm giảm 0,3 điểm phần trăm GDP của Đức .

Diện tích cháy rừng: 529.192 ha bị thiêu rụi — Một mùa cháy lịch sử

Mùa cháy rừng năm 2026 đã trở thành mùa cháy tồi tệ nhất trong lịch sử tại nhiều quốc gia châu Âu. Tính đến ngày 9/8/2026, Trung tâm Nghiên cứu chung của EU (JRC) báo cáo 529.192 ha đã bị thiêu rụi trên khắp châu Âu kể từ đầu năm . Dữ liệu từ Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS) cho thấy, vào cuối tháng 7, số lượng các vụ cháy đã cao gấp đôi mức trung bình hàng năm trong lịch sử trước cả khi mùa hè cao điểm đến .

Dữ liệu từ các quốc gia vẽ nên một bức tranh ảm đạm:

• Pháp: Hơn 116.000 ha bị thiêu rụi — gần gấp đôi kỷ lục trước đó trong cùng kỳ. Một đám cháy duy nhất gần Bordeaux đã lớn đến mức tạo ra một cơn bão pyrocumulonimbus hiếm gặp .
• Tây Ban Nha: Hơn 153.000 ha bị thiêu rụi. Một đám cháy duy nhất tại Ávila đã thiêu rụi khoảng 50.000 ha, trở thành vụ cháy rừng đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử nước này . Đến cuối tháng 7, diện tích bị cháy của Tây Ban Nha lên tới khoảng 0,4% tổng diện tích cả nước, là tỷ lệ thiệt hại lớn nhất trong số các quốc gia thành viên EU .
• Hy Lạp: Một vụ cháy rừng lớn bùng phát ngày 31/7 gần Psatha và Porto Germeno, phía tây Athens, thiêu rụi hơn 10.000 ha và phá hủy hoặc làm hư hại hơn 100 ngôi nhà .

Dự báo tăng trưởng kinh tế: Thiệt hại lên tới 180 tỷ Euro

Tác động kinh tế của nắng nóng và hạn hán khắc nghiệt trong mùa hè là rất nhanh chóng và nặng nề. Ngân hàng Hà Lan Triodos ước tính rằng sự gián đoạn này có thể xóa sổ tới 1% GDP của EU trong năm 2026 — tương đương khoảng 180 tỷ Euro — gần như xóa sạch phần lớn mức tăng trưởng kinh tế dự kiến của khu vực trong năm, vốn được Ủy ban châu Âu dự báo chỉ ở mức 1,1% .

Các yếu tố chính gây ra thiệt hại kinh tế bao gồm:

• Mất năng suất lao động: Triodos ước tính chỉ riêng việc giảm năng suất lao động — khi mọi người gặp khó khăn khi làm việc trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt — có thể cắt giảm GDP của EU khoảng 0,6% .
• Tổn thất nông nghiệp: Khoảng 9 triệu tấn ngũ cốc, trị giá khoảng 2 tỷ Euro, đã bị mất, với những tổn thất lớn nhất ở Pháp, Hungary và Tây Ban Nha . Sản lượng nông nghiệp dự kiến sẽ giảm từ 3% đến 7% trên toàn EU .
• Gián đoạn giao thông vận tải và công nghiệp: Ngoài tác động của sông Rhine đối với Đức, thiệt hại kết hợp trên toàn khu vực được ước tính lên tới hàng trăm tỷ Euro do sản xuất công nghiệp bị giảm sút và vận chuyển bị gián đoạn .

Deutsche Bank cảnh báo riêng rằng sự gián đoạn trên sông Rhine có thể cắt giảm 0,2% tăng trưởng GDP của Đức, tương đương với mức tăng trưởng của cả quý 2 . Pháp có thể mất 1,4 điểm phần trăm tăng trưởng, đủ để khiến nền kinh tế nước này suy giảm 0,6% .

Hoạt động của lò phản ứng hạt nhân: Paks lần đầu tiên ngừng hoạt động sau 44 năm

Mực nước sông thấp và nhiệt độ nước cao đã buộc nhiều lò phản ứng hạt nhân trên khắp châu Âu phải giảm công suất hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn do không đủ nước làm mát .

Hành động quyết liệt nhất diễn ra ở Hungary, nơi nước này thông báo ngừng hoạt động hoàn toàn lần đầu tiên trong lịch sử 44 năm của Nhà máy điện hạt nhân Paks. Nhà máy bốn lò phản ứng do Liên Xô xây dựng, nằm ở phía nam Budapest, thường tạo ra gần một nửa sản lượng điện của Hungary. Mực nước sông Danube thấp kỷ lục đã khiến nhà máy không có đủ nước để hệ thống làm mát hoạt động an toàn. Việc ngừng hoạt động, được công bố vào ngày 2/8, dự kiến sẽ kéo dài nhiều tuần . Tại Romania, quân đội đã tiến hành các vụ nổ có kiểm soát để chuyển hướng nhiều nước hơn nhằm duy trì hoạt động của một lò phản ứng tại nhà máy Cernavoda, trong khi một lò phản ứng thứ hai đã bị ngừng vào ngày 28/7 . Trên khắp khu vực, hơn nửa tá máy phát điện hạt nhân đã bị ảnh hưởng, làm trầm trọng thêm áp lực lên các nhà máy điện khí và than, vốn cũng bị giảm sản lượng do nắng nóng .