Lý do Mỹ và Nhật can thiệp mua yen năm 2026 — và tại sao giới phân tích cho rằng đây chỉ là giải pháp tạm thời

Tại sao Mỹ tham gia – Mối liên hệ với thị trường trái phiếu kho bạc

Mỹ có lợi ích đặc biệt khi tham gia can thiệp. Nhật Bản là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của chính phủ Mỹ, nắm giữ hơn 1.000 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ . Nếu Nhật Bản theo đuổi chiến dịch tự vệ đồng yen đơn phương, họ sẽ phải bán một lượng lớn trái phiếu này để huy động USD. Áp lực bán đó có thể đẩy giá trái phiếu xuống thấp và, quan trọng hơn, làm tăng chi phí vay của chính phủ Mỹ .

Các nhà phân tích cũng chỉ ra mối lo ngại về sự ổn định của hệ thống tài chính Nhật Bản nếu đà giảm của yen tiếp tục vượt khỏi tầm kiểm soát . Hành động chung còn mang ý nghĩa tín hiệu: bằng cách phối hợp, hai chính phủ tạo ra nhận thức rằng sự mất giá một chiều của yen sẽ không được phép tiếp diễn, qua đó ngăn chặn các nhà đầu cơ bán khống .

Tác động tức thì – Phá vỡ đà giảm, buộc các vị thế đầu cơ phải đóng

Đợt can thiệp đã đạt được mục tiêu chiến thuật. Nó phá vỡ đà giảm một chiều đã đẩy tỷ giá USD/yen lên gần 164. Các vị thế bán khống yen buộc phải đóng, đẩy đồng tiền Nhật tăng mạnh . Trong những ngày sau đó, yen duy trì mức tăng trên vùng đáy 40 năm, và các quan chức từ cả hai nước đều bày tỏ sẵn sàng hành động thêm nếu cần .

Tại sao giới phân tích coi đây chỉ là giải pháp tạm thời

Bất chấp thành công trước mắt, các nhà tham gia thị trường và nhà kinh tế học nhìn chung đều cho rằng sự phục hồi sẽ chỉ kéo dài trong ngắn hạn, vì một số nguyên nhân cấu trúc:

Chênh lệch lãi suất lớn. Khoảng cách dai dẳng giữa lãi suất Mỹ và lãi suất vẫn còn thấp của Nhật Bản là yếu tố căn bản khiến yen yếu. Một sự phục hồi bền vững đòi hỏi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) phải thắt chặt chính sách, chứ không chỉ đơn thuần là can thiệp tỷ giá .

Gánh nặng nợ công của Nhật Bản. Nợ công khổng lồ của Nhật Bản hạn chế khả năng của BOJ trong việc tăng lãi suất một cách mạnh mẽ, từ đó giới hạn các công cụ chính sách tiền tệ có thể hỗ trợ yen .

Thị trường thử nghiệm lại xu hướng cũ. Chỉ trong vòng một tuần, yen đã mất gần một nửa mức tăng sau can thiệp. Sự thoái lui này cho thấy giới hạn của các biện pháp can thiệp trong việc đảo ngược xu hướng giảm dài hạn .

Các yếu tố cơ bản không thay đổi. Đợt can thiệp không giải quyết được các mất cân bằng cốt lõi – dòng chảy thương mại, dòng vốn chảy ra ngoài và sự phân kỳ chính sách tiền tệ – vốn là nguyên nhân gốc rễ khiến yen suy yếu .

Kết luận

Đợt can thiệp mua yen chung Mỹ-Nhật ngày 31/7/2026 đã thành công như một đòn 'sốc và choáng' mang tính chiến thuật, phá vỡ đà đầu cơ và thể hiện sự hậu thuẫn chưa từng có của Mỹ đối với đồng yen. Nhưng hầu hết các nhà phân tích đều cho rằng biện pháp này chỉ giúp 'câu giờ' chứ không giải quyết được các yếu tố cấu trúc khiến yen yếu. Một sự phục hồi thực sự, họ lập luận, phụ thuộc vào việc BOJ thắt chặt chính sách một cách thực chất và thu hẹp khoảng cách lãi suất Mỹ-Nhật .