Khủng hoảng eo biển Hormuz đã định hình lại thị trường dầu mỏ toàn cầu như thế nào

Giao thông tàu chở dầu qua eo biển

Trước xung đột, trung bình có khoảng 90–110 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày . Lưu lượng này đã giảm hơn 90% tại thời điểm đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng, thậm chí có lúc gần như bằng 0 . Đến đầu tháng 3 năm 2026, số lượng tàu chở dầu qua lại trong ngày đã giảm xuống còn 0 . Tính đến đầu tháng 8 năm 2026, giao thông vẫn ở mức thấp kỷ lục: công ty phân tích Kpler ghi nhận chỉ có khoảng 8 tàu đi qua vào một số ngày đầu tháng 8, khi eo biển gần như đóng băng trong khi Iran và Oman đàm phán một khuôn khổ mở cửa trở lại trong 60 ngày . Vào ngày 9 tháng 7, chỉ có 2 tàu chở dầu được ghi nhận đi qua eo biển .

Giá thuê tàu và kinh tế vận tải biển hàng ngày

Giá thuê tàu chở dầu thô cỡ siêu lớn (VLCC) hàng ngày đã tăng vọt lên khoảng 500.000 USD/ngày — gấp gần mười lần mức bình thường . Công ty vận tải biển Sinokor Maritime của Hàn Quốc đã thuê một tàu VLCC với giá gần 500.000 USD/ngày cho một hành trình qua Hormuz vào ngày 10 tháng 8 . Tập đoàn Reliance Industries của Ấn Độ đã chi từ 23–25 triệu USD để thuê một siêu tàu chở dầu nhằm vận chuyển dầu thô Iraq — đây là một trong những hóa đơn vận chuyển cao nhất từng được ghi nhận trong cuộc xung đột . Một tàu VLCC đã được đặt thuê với mức 897 điểm Worldscale (gần 9 lần tiêu chuẩn) cho hành trình từ Vịnh Ba Tư tới Ấn Độ vào cuối tháng 6 . Giá thuê tàu chở dầu tại Vịnh Gulf gần như tăng gấp đôi trong tháng 6/2026 khi giao thông dần hồi phục trong một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi, trước khi lao dốc trở lại khi xung đột tái diễn .

Chênh lệch giá dầu diesel và các nhà máy lọc dầu châu Á

Chênh lệch giá dầu diesel (so với dầu thô) đã vượt ngưỡng 60 USD/thùng, lập mức kỷ lục vào tháng 7/2026 . Khoảng cách giá giữa dầu thô và các sản phẩm tinh chế tiếp tục mở rộng khi các nhà máy lọc dầu gặp khó khăn trong việc tìm nguồn dầu thô . Các nhà máy lọc dầu châu Á đã phải cắt giảm sản lượng, đóng cửa một số tổ máy hoặc tuyên bố bất khả kháng (force majeure) kể từ tháng 3/2026 . Sản lượng diesel và nhiên liệu bay đã giảm ít nhất 1 triệu thùng/ngày vào tháng 4/2026 . Nhập khẩu dầu thô của châu Á đã chạm mức thấp nhất trong 10 năm . Các nhà máy lọc dầu lớn tại Saudi Arabia, Bahrain, Kuwait và UAE vẫn đóng cửa một phần hoặc hoàn toàn sau khi eo biển Hormuz bị đóng . Trung Quốc cũng giảm mạnh sản lượng lọc dầu để bù đắp cho tình trạng thiếu dầu thô, nhưng điều này vẫn chưa đủ để bù đắp cho sự thắt chặt nguồn cung nhiên liệu toàn cầu .

Tác động thị trường rộng lớn hơn

Giá dầu mỏ: Dầu Brent đã tăng 8% từ 71,32 USD (27/2) lên 77,24 USD/thùng (2/3) chỉ trong hai phiên giao dịch . Dầu thô đã tăng khoảng 60–70% trong 26 ngày giao dịch, với WTI leo từ 66,96 USD (27/2) lên 104,69 USD (30/3). Dầu Brent giao dịch gần mức 116 USD/thùng tại đỉnh điểm cuối tháng 3 . Tính đến ngày 10 tháng 8 năm 2026, dầu Brent ở mức khoảng 84,46 USD/thùng và WTI ở mức 78,84 USD/thùng, khi hy vọng về một thỏa thuận mở cửa lại eo biển với Iran trồi sụt . Goldman Sachs ước tính các nhà giao dịch đang định giá mức bù rủi ro xung đột khoảng 14 USD/thùng .

Cổ phiếu năng lượng: Nhóm cổ phiếu năng lượng thuộc S&P 500 đã tăng mạnh cùng với giá dầu trong những tuần đầu của cuộc chiến . Tốc độ tăng giá dầu nhanh chóng (nhanh hơn cú sốc Nga-Ukraine năm 2022) đã thúc đẩy cổ phiếu năng lượng nói chung .

Các chỉ số toàn cầu khác: Dầu Brent đã trải qua những biến động cực kỳ lớn — giảm 11% chỉ trong một ngày vào tháng 5/2026 do hy vọng về một thỏa thuận mở cửa lại eo biển . Giá khí đốt tự nhiên châu Âu đã tăng hơn 70% kể từ khi xung đột bắt đầu, mặc dù vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng năm 2022 . Dữ liệu từ IEA cho thấy các nước Vùng Vịnh đã cắt giảm tổng sản lượng dầu ít nhất 10 triệu thùng/ngày do không thể xuất khẩu qua eo biển .

Cảnh báo của Bank of America về tình trạng thiếu hụt tàu biển

Không tìm thấy đủ bằng chứng trong các kết quả tìm kiếm có sẵn về cảnh báo cụ thể của Bank of America rằng "cần số tàu gấp 10 lần hiện tại để ổn định nguồn cung." Ngân sách tìm kiếm đã được sử dụng hết trước khi có thể kiểm tra có mục tiêu. Tuy nhiên, bối cảnh này phù hợp với bức tranh toàn cảnh: với giá thuê tàu VLCC hàng ngày ở mức ~500.000 USD và một siêu tàu chở dầu có giá thuê lên tới 25 triệu USD , rõ ràng đã xảy ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng số lượng tàu sẵn sàng đi qua tuyến đường thủy có rủi ro cao này. Mức giá thuê tàu VLCC gấp khoảng 9–12 lần mức Worldscale thông thường hoàn toàn phù hợp với mức thâm hụt vận chuyển có cấu trúc mà một cảnh báo như vậy mô tả. Nếu đây là một ghi chú nghiên cứu cụ thể của Bank of America, cần có một tìm kiếm thủ công trên Ngân hàng Dữ liệu Nghiên cứu Toàn cầu của BofA hoặc một thiết bị đầu cuối dữ liệu tài chính để xác nhận con số và ngôn ngữ chính xác.

Lưu ý quan trọng: Cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 năm 2026 (không phải năm 2025 như một số nguồn đề cập). Tất cả các ngày tháng trong tài liệu nguồn đều đề cập đến năm 2026.