Israel dùng lửa thiêu rụi rừng Nam Lebanon, chiến dịch Ali al-Taher gây tranh cãi, đàm phán Rome bế tắc

Sử dụng vật liệu gây cháy và cháy rừng

Lực lượng Israel đã mở rộng các chiến thuật tại miền Nam Lebanon, bao gồm việc cố tình gây ra các vụ cháy rừng. Đầu tháng 8/2026, máy bay không người lái (drone) của Israel thả đạn và các chất dễ cháy xuống các ngọn đồi có rừng ở khu vực Mansouri, thiêu rụi nhiều khu rừng rộng lớn ở miền Nam Lebanon và phía Tây thung lũng Bekaa . Ngày 11/8, lực lượng Israel cũng tiến hành các cuộc pháo kích, tấn công mặt đất và đốt nhà ở miền Nam Lebanon, theo hãng thông tấn nhà nước Lebanon .

Hezbollah lên án chiến thuật này trong một tuyên bố chính thức, mô tả hành động này là biến các khu vực cây xanh thành "những khu vực bị thiêu rụi hoàn toàn và không thể ở được" và là một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng đô thị và cảnh quan . Việc sử dụng lửa như một vũ khí đánh dấu sự leo thang về thiệt hại môi trường và nhân đạo của cuộc xung đột, vốn đã tàn phá hàng nghìn ha đất nông nghiệp và rừng ở cả hai bên biên giới trong suốt hai năm trước đó .

Netanyahu xác nhận chiến dịch Ali al-Taher

Ngày 9/8/2026, Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói với một cuộc họp nội các rằng Israel đã "hành động mạnh mẽ ở Lebanon" trong những ngày gần đây, tiêu diệt "những kẻ khủng bố" bao gồm cả trên sườn đồi Ali al-Taher ở vùng Nabatieh. Ông nói: "Tôi không thể nói rõ về điều này. Chúng tôi đang trong một chiến dịch rất quan trọng" . Sườn đồi Ali al-Taher, một đỉnh đồi chiến lược cách biên giới Israel khoảng 6 dặm, đã trở thành điểm nóng từ cuối tháng 7, khi Hezbollah phóng một máy bay không người lái có chất nổ vào một xe quân sự của Israel ở đó . IDF (Lực lượng Phòng vệ Israel) đã tiêu diệt một số thành viên Hezbollah trong các chiến dịch qua đêm trên sườn đồi vào ngày 1/8 . Phát biểu của Netanyahu liên kết chiến dịch này với các mục tiêu quân sự rộng lớn hơn của Israel chống lại Hezbollah và các tay súng do Iran hậu thuẫn ở miền Nam Lebanon .

Sườn đồi này được mô tả trên các phương tiện truyền thông Israel và khu vực là một thành trì quan trọng của Hezbollah, với lực lượng Israel đang bao vây một mạng lưới đường hầm bên dưới nó và tìm cách vô hiệu hóa đơn vị "Badr" của nhóm này . Chiến dịch diễn ra sau khi lực lượng Israel đã chiếm được một trung tâm chỉ huy ngầm dưới sườn đồi vào cuối tháng 6, được IDF mô tả là "trung tâm thần kinh" của sư đoàn khu vực Badr của Hezbollah .

Tranh cãi ngoại giao về bản đồ của Bộ Ngoại giao Israel

Ngày 9/8, Bộ Ngoại giao Israel đăng tải một tấm bản đồ trên tài khoản X (Twitter) chính thức bằng tiếng Anh của mình, trong đó mô tả một phần miền Nam Lebanon là lãnh thổ Israel. Tấm bản đồ được đăng trong một đồ họa về tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em Gaza . Hezbollah cho rằng tấm bản đồ cung cấp "sự xác nhận rõ ràng về tham vọng của kẻ thù Israel tại Lebanon" và kêu gọi chính phủ Lebanon ngừng đối thoại trực tiếp với Israel và gửi đơn khiếu nại khẩn cấp lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc .

Đại sứ Lebanon tại Washington, Nada Hamadeh Moawad, đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Mỹ, và Mỹ đã yêu cầu Israel gỡ bỏ tấm bản đồ. Israel sau đó đã xóa nó khỏi tài khoản tiếng Anh, nhưng nó vẫn còn trên tài khoản tiếng Ả Rập . Tấm bản đồ được công bố trong bối cảnh Israel đẩy mạnh thiết lập quyền kiểm soát đối với miền Nam Lebanon kéo dài đến sông Litani, cách biên giới khoảng 30 km (19 dặm) về phía bắc, theo tài liệu của Reuters . Theo một cuộc điều tra của Al Jazeera, tính đến cuối tháng 5/2026, quân đội Israel đã công bố các bản đồ chính thức cho thấy khoảng 570 km vuông (220 dặm vuông) dưới sự kiểm soát của họ ở miền Nam Lebanon .

Đàm phán do Mỹ làm trung gian tại Rome bế tắc

Nhiều vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon đã được tổ chức tại Rome kể từ tháng 7/2026, nhưng không mang lại đột phá toàn diện. Vòng thứ sáu (14-15/7) đã đạt được một số tiến triển trong việc triển khai "vùng thí điểm" nơi lực lượng Israel sẽ rút quân và bàn giao quyền kiểm soát cho quân đội Lebanon . Tuy nhiên, vòng thứ bảy (4-5/8) đã rơi vào bế tắc, với hai bên vẫn bất đồng về vấn đề cốt lõi là giải giáp Hezbollah. Một quan chức cấp cao Lebanon cho biết phiên họp khó có thể mang lại các cuộc rút quân tiếp theo .

Mặc dù các cuộc đàm phán chưa chính thức sụp đổ, nhưng chúng đã thực sự đổ vỡ về câu hỏi then chốt liên quan đến năng lực quân sự của Hezbollah và phạm vi rút quân của Israel. Một quan chức Lebanon nói với Agence France-Presse rằng Israel đã từ chối rút khỏi các khu vực khác của miền Nam Lebanon trừ khi quân đội Lebanon có toàn quyền kiểm soát hai khu vực thí điểm ban đầu . Thỏa thuận khung, được ký kết vào cuối tháng 6, đã gắn việc rút quân theo từng giai đoạn của Israel với việc xác minh giải giáp Hezbollah và các nhóm vũ trang khác do Iran hậu thuẫn, một điều kiện mà Lebanon gặp khó khăn trong việc đáp ứng .

Thương vong và di dời

Dữ liệu về thương vong hiện có còn hạn chế và chưa cung cấp bức tranh toàn diện về thiệt hại dân sự.

• Thương vong quân sự Israel: Hai binh sĩ Israel thiệt mạng trong một vụ nổ IED ở Majdal Zoun, miền Nam Lebanon vào ngày 8/8, và một sĩ quan IDF bị thương trong chiến dịch Ali al-Taher vào ngày 1/8 .
• Chiến binh Hezbollah: IDF báo cáo đã tiêu diệt "một số" thành viên Hezbollah trong chiến dịch Ali al-Taher ngày 1/8 .
• Bối cảnh rộng hơn: Các báo cáo chỉ ra rằng chiến dịch của Israel nhằm thiết lập một "vùng đệm" kéo dài đến sông Litani, sẽ ảnh hưởng đến một lượng lớn dân thường trong khu vực . Một báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) ghi nhận sự phá hủy trên diện rộng các công trình dân sự và đất nông nghiệp ở miền Nam Lebanon từ tháng 10/2024 đến tháng 1/2025, được thực hiện bằng chất nổ và máy ủi cả trước và sau lệnh ngừng bắn tháng 11/2024 .

Không có con số tổng hợp đáng tin cậy nào về thương vong dân sự Lebanon hoặc người di dời trong giai đoạn này của cuộc xung đột từ các nguồn được tham khảo. Các tổ chức độc lập như Liên Hợp Quốc hoặc Bộ Y tế Công cộng Lebanon sẽ là những nguồn có thẩm quyền cho những con số này, nhưng số liệu cập nhật nhất của họ không được ghi lại trong các kết quả tìm kiếm có sẵn.