Mỹ vẫn cung cấp miễn phí thông tin tình báo cho Ukraine, giúp tập kích sâu vào Nga

Cơ chế cốt lõi: Thông tin tình báo nào được chia sẻ và tại sao?

Thông tin tình báo bao gồm tọa độ mục tiêu cho các cuộc tấn công vào các vị trí quân sự Nga bên trong Ukraine và vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga . Chính quyền Trump đã cho Lầu Năm Góc và các cơ quan tình báo được phép chính thức trong một mệnh lệnh nhận được vào khoảng tháng 10/2025, được cho là cho phép chia sẻ thông tin tình báo cho các cuộc tấn công tầm xa vào lĩnh vực năng lượng của Nga .

Lý do được đưa ra là làm suy yếu nền kinh tế Nga và tạo ra "cơ cấu khuyến khích phù hợp" để thúc đẩy Moscow ngồi vào bàn đàm phán . Tổng thống Trump được cho là đã phê duyệt việc chia sẻ thông tin tình báo về các mục tiêu năng lượng vì việc làm tổn hại doanh thu dầu mỏ của Nga được coi là đòn bẩy cần thiết để buộc Putin phải đàm phán . Thông tin tình báo đã giúp quân đội Ukraine xác định lộ trình bay, độ cao và thời gian cho máy bay không người lái (drone) của họ để né tránh hệ thống phòng không Nga .

Vai trò trung tâm của Giám đốc CIA John Ratcliffe

Giám đốc CIA John Ratcliffe được nhiều người ghi nhận là nhân vật chủ chốt duy trì đường dây tình báo này . Ông đã bảo vệ và mở rộng các hoạt động của CIA tại Ukraine ngay cả khi các hỗ trợ khác của Mỹ chậm lại, giữ nguyên số lượng nhân viên CIA tại Ukraine và tăng ngân sách cho các chương trình . Ông được cho là đã giữ cho Tổng thống Trump luôn quan tâm đến Ukraine bằng cách nhấn mạnh những tổn thất nặng nề của Nga trên chiến trường — nói với Trump rằng Moscow đang mất hơn 40.000 quân mỗi tháng, đôi khi khi cả hai đang chơi gôn cùng nhau . Dưới thời Ratcliffe, CIA đã tăng cường một chiến dịch bí mật gồm các cuộc tấn công bằng drone vào các cơ sở dầu mỏ và tàu chở dầu của Nga, ngay cả khi Lầu Năm Góc ngừng giao vũ khí và Bộ Ngoại giao tạm dừng các viện trợ khác .

Lệnh tạm dừng tháng 3/2025 và cách giải quyết

Vào ngày 5/3/2025, chính quyền Trump tạm thời đình chỉ tất cả hoạt động chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine, cùng lúc với việc ngừng viện trợ quân sự . Giám đốc CIA Ratcliffe xác nhận việc tạm dừng này một cách công khai, nói rằng nó nhằm gây áp lực buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tham gia các cuộc đàm phán hòa bình với Nga . Việc tạm dừng đã làm suy yếu nghiêm trọng khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga và khả năng nhắm mục tiêu vào lực lượng Nga của Ukraine .

Chỉ bốn ngày sau, vào ngày 9/3/2025, Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đã "gần như" kết thúc lệnh tạm dừng, bày tỏ sự lạc quan trước thềm cuộc đàm phán Mỹ-Ukraine tại Ả Rập Xê-út . Đến tháng 8/2026, việc chia sẻ thông tin tình báo đã được khôi phục hoàn toàn về mức trước khi đóng băng, với dòng dữ liệu vệ tinh, thông tin tình báo mục tiêu và cảnh báo tấn công được nối lại . Các thượng nghị sĩ và chuyên gia Mỹ cho rằng sự hợp tác tình báo được khôi phục đã giúp các cuộc tập kích tầm xa của Ukraine vào sâu trong nước Nga hiệu quả hơn . Như George Barros, giám đốc ban đổi mới và thủ công nguồn mở tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), đã nhận xét: "Những cuộc tấn công đó đã được tăng cường mạnh mẽ và trở nên hiệu quả hơn nhiều chỉ từ năm 2025 với chính quyền Trump mới, khi việc chia sẻ thông tin tình báo bắt đầu giúp cung cấp cho người Ukraine thông tin tốt hơn để thực hiện các cuộc tấn công hiệu quả hơn nhiều" .

Phá hủy ngành năng lượng Nga phục vụ lợi ích chiến lược nào của Mỹ?

Phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga phục vụ một số mục tiêu chiến lược của Mỹ. Làm suy yếu năng lực lọc dầu của Nga làm giảm doanh thu xuất khẩu, nguồn tiền tài trợ cho nỗ lực chiến tranh . Làm suy giảm lĩnh vực năng lượng của Nga được coi là một cách để làm xói mòn khả năng duy trì chiến tranh của Putin, tạo ra đòn bẩy cho các cuộc đàm phán hòa bình . Hạn chế sản xuất nhiên liệu sẽ làm giới hạn khả năng cung cấp nhiên liệu cho xe cộ, máy bay và tên lửa của quân đội Nga. Giảm năng lực lọc dầu của Nga cũng làm giảm vai trò của Moscow như một nhà xuất khẩu năng lượng lớn, làm suy giảm ảnh hưởng địa chính trị của họ .

Chiến dịch này đã có những tác động có thể đo lường được. Khối lượng lọc dầu của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất trong 21 năm vào giữa năm 2026, với sản lượng thô giảm xuống còn khoảng 3,80 triệu thùng/ngày . Nga đã áp dụng lệnh cấm xuất khẩu xăng từ tháng 4 đến tháng 7/2026 . Chỉ riêng từ tháng 8 đến tháng 12/2025, đã có hơn 50 cuộc tấn công thành công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, gây ra một cuộc khủng hoảng nhiên liệu nhẹ trong mùa lái xe mùa hè và mùa thu hoạch nông nghiệp . Đến giữa năm 2026, 24 trong số 34 nhà máy lọc dầu của Nga đã bị tấn công, chiếm 81% tổng công suất lọc dầu của cả nước .

Cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào Nizhnekamsk (10/8/2026)

Vào ngày 10/8/2026, Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng drone quy mô lớn vào thành phố Nizhnekamsk thuộc vùng Tatarstan của Nga — cách biên giới Ukraine khoảng 1.000–1.200 km . Mục tiêu là nhà máy lọc dầu Taneco . Các báo cáo về thương vong có sự khác biệt nhỏ nhưng cho thấy đây là một trong những cuộc tấn công chết chóc nhất vào lãnh thổ Nga kể từ khi chiến tranh bắt đầu. The Guardian ban đầu đưa tin ít nhất 13 người thiệt mạng, dẫn lời thị trưởng địa phương . Một nguồn tin khác nói 12 người chết và 39 người bị thương . Một nguồn thứ ba báo cáo 13 người chết và 75 người bị thương . Cơ sở Nizhnekamsk đã từng bị tấn công trước đó vào tháng 6/2026 .

Các cuộc giao tranh leo thang giữa hai bên

Các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine

Nga đang tăng cường các cuộc tấn công bằng tên lửa. Chỉ trong tháng 7/2026, Nga đã phóng 153 tên lửa hành trình và 198 tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm vào Ukraine . Nga đã sử dụng nhiều tên lửa đạn đạo trong 19 ngày đầu tháng 7 hơn là ngành công nghiệp quốc phòng của họ sản xuất trong một tháng . Tổng thống Zelensky cảnh báo rằng việc giao tên lửa đánh chặn phòng không của các đồng minh đã giảm xuống còn một phần ba so với mức năm 2025 trong nửa đầu năm 2026 .

Các cột mốc sản xuất tên lửa của Nga

Nga đang sản xuất tên lửa ở mức 110–120% kế hoạch hàng tháng đối với một số hệ thống chủ chốt . Đến ngày 3/8/2026, Nga đã hoàn thành toàn bộ mục tiêu sản xuất hàng năm cho tên lửa siêu vượt âm Zircon và tên lửa Oniks nâng cấp, sản xuất 33 tên lửa Zircon trong năm . Nga sản xuất khoảng 120 tên lửa đạn đạo mỗi tháng — gấp đôi số lượng tên lửa đánh chặn Patriot mà Mỹ sản xuất . Sản lượng được dự báo sẽ cung cấp tới 700 tên lửa đạn đạo 9M723 cho các hệ thống Iskander trong năm 2026 . Các lực lượng Nga đang ưu tiên sản xuất các loại tên lửa có khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không Ukraine một cách đáng tin cậy hơn .

Drone Ukraine bị đánh chặn

Trong chiến dịch rộng lớn hơn, Ukraine đã tiến hành các cuộc tấn công bằng drone quy mô lớn trên khắp lãnh thổ Nga. Trong một đêm lớn vào tháng 7/2026, drone Ukraine đã tấn công ba nhà máy lọc dầu của Nga (TANECO, Saratov), các tàu chở dầu trên Biển Azov và các trạm bơm đường ống . Nga thường xuyên tuyên bố đánh chặn một số lượng lớn drone — vào ngày 10/8/2026, Nga cho biết đã bắn hạ 456 drone Ukraine, mà không nói rõ có bao nhiêu chiếc đến được mục tiêu .

Mối quan hệ chia sẻ thông tin tình báo đã được khôi phục và mở rộng kể từ lệnh tạm dừng tháng 3/2025, với Ratcliffe đóng vai trò trung tâm. Chiến dịch drone tầm xa của Ukraine đang dần làm suy giảm năng lực lọc dầu của Nga, trong khi Nga đồng thời tăng tốc sản xuất tên lửa và các cuộc tấn công vào Ukraine với tốc độ ngày càng nhanh.