2025: Năm nóng thứ ba trong lịch sử

Theo nhiều bộ dữ liệu độc lập, năm 2025 được xếp hạng là năm nóng thứ hai hoặc thứ ba kể từ khi các quan trắc bắt đầu vào giữa thế kỷ 19 . Dữ liệu nhiệt độ toàn cầu của NOAA (từ năm 1850) xếp 2025 là năm nóng thứ ba, với nhiệt độ bề mặt toàn cầu cao hơn 1,17 °C (2,11 °F) so với mức trung bình thế kỷ 20 . Năm 2025 hơi mát hơn một chút so với năm 2024 (năm nóng kỷ lục) do quá trình chuyển đổi khỏi hiện tượng El Niño . Điều đáng nói là 10 năm nóng nhất trong lịch sử đều xảy ra kể từ năm 2015 .

Nhiệt lượng đại dương đạt đỉnh

Nhiệt lượng lưu trữ trong các tầng nước mặt của đại dương đã đạt mức kỷ lục vào năm 2025 . Đại dương vẫn tiếp tục hấp thụ phần lớn lượng nhiệt dư thừa do khí nhà kính giữ lại. Tốc độ ấm lên của đại dương trong hai thập kỷ qua (2005–2025) đã tăng hơn gấp đôi so với giai đoạn 1960–2005 . Lượng nhiệt này tương đương với khoảng 18 lần năng lượng mà con người sử dụng hàng năm trong hai thập kỷ qua .

Mực nước biển dâng cao kỷ lục

Mực nước biển trung bình toàn cầu đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, tiếp nối xu hướng tăng tốc trong nhiều thập kỷ . Từ năm 2012 đến 2025, mực nước biển dâng với tốc độ 4,75 mm mỗi năm, so với 2,65 mm mỗi năm trong giai đoạn 1993–2011 . Nguyên nhân chính là sự giãn nở nhiệt của đại dương và nước tan từ các sông băng, dải băng .

Bắc Cực: Băng biển mỏng nhất, nóng nhanh gấp đôi

Băng biển Bắc Cực tiếp tục suy giảm mạnh. Diện tích băng tối đa hàng năm vào tháng 3/2025 là thấp nhất trong 47 năm theo dõi vệ tinh, trong khi diện tích tối thiểu vào tháng 9 (mùa hè) đứng thứ 10 thấp nhất từ trước đến nay . Diện tích băng cuối hè năm 2025 đã giảm 28% so với năm 2005, và lớp băng còn lại trẻ hơn, mỏng hơn đáng kể . Nhiệt độ không khí bề mặt trên toàn Bắc Cực từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025 là cao nhất được ghi nhận kể từ năm 1900, với tốc độ ấm lên nhanh gấp đôi tốc độ trung bình toàn cầu . Báo cáo nhấn mạnh những chuyển đổi lớn đang diễn ra, bao gồm hiện tượng 'Đại Tây Dương hóa' (atlantification) – dòng nước ấm, mặn hơn từ Đại Tây Dương tràn vào – cùng với lượng mưa gia tăng .

Nam Cực: Băng biển vẫn dưới mức trung bình

Diện tích băng biển Nam Cực vẫn ở dưới mức trung bình dài hạn trong năm 2025, dù thứ hạng cụ thể có thể khác nhau tùy theo bộ dữ liệu . Khu vực này tiếp tục cho thấy diện tích băng suy giảm so với các mốc lịch sử, tiếp nối xu hướng sụt giảm trong những năm gần đây .

Sông băng toàn cầu tan chảy tăng tốc

Các sông băng trên khắp thế giới đã mất đi một khối lượng lớn trong năm 2025, tiếp nối đà suy thoái tăng tốc . Năm 2024 trước đó đã phá kỷ lục về lượng băng mất đi lớn nhất trong một năm . Các sông băng và chỏm băng ở Bắc Cực bên ngoài Greenland chịu tổn thất đặc biệt nặng nề; các sông băng ở Scandinavia và Svalbard (Bắc Cực) có năm mất cân bằng khối lượng tồi tệ nhất trong lịch sử vào năm 2023/24 . Dải băng Greenland cũng tiếp tục mất khối lượng trong năm 2025, đánh dấu năm thứ 29 liên tiếp suy giảm .

Hoạt động của xoáy thuận nhiệt đới và Siêu bão Melissa

Trên thế giới, năm 2025 có 101 cơn bão nhiệt đới được đặt tên, cao hơn mức trung bình giai đoạn 1991–2020 là 88. Trong số đó, 52 cơn đạt cường độ cuồng phong/bão cuồng phong, và 24 cơn đạt cường độ bão lớn .

Siêu bão Melissa là cơn bão đáng chú ý nhất trong năm và là trọng tâm của nhiều nghiên cứu quy trách nhiệm biến đổi khí hậu:

• Melissa là một cơn bão cực kỳ mạnh cấp 5 đã đổ bộ thảm khốc vào Jamaica vào cuối tháng 10/2025, sau đó ảnh hưởng tới Cuba và Haiti .
• Sức gió duy trì tối đa lên tới 160 knot (185 dặm/giờ), ngang bằng với cơn bão Allen (cơn bão mạnh nhất Đại Tây Dương từng được ghi nhận), và ngang bằng với các cơn bão Dorian và cơn bão Ngày Lao động năm 1935 để trở thành cơn bão đổ bộ mạnh nhất lịch sử Đại Tây Dương . Áp suất trung tâm tối thiểu khi đổ bộ là 892 hPa .
• Đây là xoáy thuận nhiệt đới dữ dội nhất trên toàn thế giới năm 2025 .
• Melissa khiến ít nhất 45 người thiệt mạng tại Jamaica và gây thiệt hại kinh tế khoảng 8,8 tỷ USD – hơn 41% GDP của Jamaica . Nhờ sử dụng mô hình rủi ro chất lượng cao trong công tác dự báo và ứng phó thảm họa, chính quyền Jamaica đã hạn chế được thiệt hại về người .
• Các nghiên cứu quy trách nhiệm biến đổi khí hậu của Viện Grantham (Đại học Imperial College London) ước tính rằng hiện tượng ấm lên đã làm tăng sức gió tối đa của Melissa khoảng 7% và thiệt hại kinh tế khoảng 34%. Một cơn bão cường độ như vậy khi đổ bộ xảy ra với khả năng cao gấp khoảng bốn lần trong khí hậu hiện tại so với thời kỳ tiền công nghiệp . Một phân tích khác của Climate Central cho thấy vùng nước biển ấm bất thường đã tiếp nhiên liệu cho Melissa tăng cường nhanh chóng, với khả năng xảy ra cao hơn tới 700 lần do biến đổi khí hậu do con người gây ra .

2025: Năm nóng thứ ba trong lịch sử

Theo nhiều bộ dữ liệu độc lập, năm 2025 được xếp hạng là năm nóng thứ hai hoặc thứ ba kể từ khi các quan trắc bắt đầu vào giữa thế kỷ 19 . Dữ liệu nhiệt độ toàn cầu của NOAA (từ năm 1850) xếp 2025 là năm nóng thứ ba, với nhiệt độ bề mặt toàn cầu cao hơn 1,17 °C (2,11 °F) so với mức trung bình thế kỷ 20 . Năm 2025 hơi mát hơn một chút so với năm 2024 (năm nóng kỷ lục) do quá trình chuyển đổi khỏi hiện tượng El Niño . Điều đáng nói là 10 năm nóng nhất trong lịch sử đều xảy ra kể từ năm 2015 .

Nhiệt lượng đại dương đạt đỉnh

Nhiệt lượng lưu trữ trong các tầng nước mặt của đại dương đã đạt mức kỷ lục vào năm 2025 . Đại dương vẫn tiếp tục hấp thụ phần lớn lượng nhiệt dư thừa do khí nhà kính giữ lại. Tốc độ ấm lên của đại dương trong hai thập kỷ qua (2005–2025) đã tăng hơn gấp đôi so với giai đoạn 1960–2005 . Lượng nhiệt này tương đương với khoảng 18 lần năng lượng mà con người sử dụng hàng năm trong hai thập kỷ qua .

Mực nước biển dâng cao kỷ lục

Mực nước biển trung bình toàn cầu đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, tiếp nối xu hướng tăng tốc trong nhiều thập kỷ . Từ năm 2012 đến 2025, mực nước biển dâng với tốc độ 4,75 mm mỗi năm, so với 2,65 mm mỗi năm trong giai đoạn 1993–2011 . Nguyên nhân chính là sự giãn nở nhiệt của đại dương và nước tan từ các sông băng, dải băng .

Bắc Cực: Băng biển mỏng nhất, nóng nhanh gấp đôi

Băng biển Bắc Cực tiếp tục suy giảm mạnh. Diện tích băng tối đa hàng năm vào tháng 3/2025 là thấp nhất trong 47 năm theo dõi vệ tinh, trong khi diện tích tối thiểu vào tháng 9 (mùa hè) đứng thứ 10 thấp nhất từ trước đến nay . Diện tích băng cuối hè năm 2025 đã giảm 28% so với năm 2005, và lớp băng còn lại trẻ hơn, mỏng hơn đáng kể . Nhiệt độ không khí bề mặt trên toàn Bắc Cực từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025 là cao nhất được ghi nhận kể từ năm 1900, với tốc độ ấm lên nhanh gấp đôi tốc độ trung bình toàn cầu . Báo cáo nhấn mạnh những chuyển đổi lớn đang diễn ra, bao gồm hiện tượng 'Đại Tây Dương hóa' (atlantification) – dòng nước ấm, mặn hơn từ Đại Tây Dương tràn vào – cùng với lượng mưa gia tăng .

Nam Cực: Băng biển vẫn dưới mức trung bình

Diện tích băng biển Nam Cực vẫn ở dưới mức trung bình dài hạn trong năm 2025, dù thứ hạng cụ thể có thể khác nhau tùy theo bộ dữ liệu . Khu vực này tiếp tục cho thấy diện tích băng suy giảm so với các mốc lịch sử, tiếp nối xu hướng sụt giảm trong những năm gần đây .

Sông băng toàn cầu tan chảy tăng tốc

Các sông băng trên khắp thế giới đã mất đi một khối lượng lớn trong năm 2025, tiếp nối đà suy thoái tăng tốc . Năm 2024 trước đó đã phá kỷ lục về lượng băng mất đi lớn nhất trong một năm . Các sông băng và chỏm băng ở Bắc Cực bên ngoài Greenland chịu tổn thất đặc biệt nặng nề; các sông băng ở Scandinavia và Svalbard (Bắc Cực) có năm mất cân bằng khối lượng tồi tệ nhất trong lịch sử vào năm 2023/24 . Dải băng Greenland cũng tiếp tục mất khối lượng trong năm 2025, đánh dấu năm thứ 29 liên tiếp suy giảm .

Hoạt động của xoáy thuận nhiệt đới và Siêu bão Melissa

Trên thế giới, năm 2025 có 101 cơn bão nhiệt đới được đặt tên, cao hơn mức trung bình giai đoạn 1991–2020 là 88. Trong số đó, 52 cơn đạt cường độ cuồng phong/bão cuồng phong, và 24 cơn đạt cường độ bão lớn .

Siêu bão Melissa là cơn bão đáng chú ý nhất trong năm và là trọng tâm của nhiều nghiên cứu quy trách nhiệm biến đổi khí hậu:

• Melissa là một cơn bão cực kỳ mạnh cấp 5 đã đổ bộ thảm khốc vào Jamaica vào cuối tháng 10/2025, sau đó ảnh hưởng tới Cuba và Haiti .
• Sức gió duy trì tối đa lên tới 160 knot (185 dặm/giờ), ngang bằng với cơn bão Allen (cơn bão mạnh nhất Đại Tây Dương từng được ghi nhận), và ngang bằng với các cơn bão Dorian và cơn bão Ngày Lao động năm 1935 để trở thành cơn bão đổ bộ mạnh nhất lịch sử Đại Tây Dương . Áp suất trung tâm tối thiểu khi đổ bộ là 892 hPa .
• Đây là xoáy thuận nhiệt đới dữ dội nhất trên toàn thế giới năm 2025 .
• Melissa khiến ít nhất 45 người thiệt mạng tại Jamaica và gây thiệt hại kinh tế khoảng 8,8 tỷ USD – hơn 41% GDP của Jamaica . Nhờ sử dụng mô hình rủi ro chất lượng cao trong công tác dự báo và ứng phó thảm họa, chính quyền Jamaica đã hạn chế được thiệt hại về người .
• Các nghiên cứu quy trách nhiệm biến đổi khí hậu của Viện Grantham (Đại học Imperial College London) ước tính rằng hiện tượng ấm lên đã làm tăng sức gió tối đa của Melissa khoảng 7% và thiệt hại kinh tế khoảng 34%. Một cơn bão cường độ như vậy khi đổ bộ xảy ra với khả năng cao gấp khoảng bốn lần trong khí hậu hiện tại so với thời kỳ tiền công nghiệp . Một phân tích khác của Climate Central cho thấy vùng nước biển ấm bất thường đã tiếp nhiên liệu cho Melissa tăng cường nhanh chóng, với khả năng xảy ra cao hơn tới 700 lần do biến đổi khí hậu do con người gây ra .