Sony chính thức khai tử đĩa game PlayStation từ năm 2028: Ai được, ai mất?

Lợi ích tài chính: Miếng bánh béo bở từ việc 'bỏ đĩa'

Các nhà phát hành đang phải trả một khoản phí cao ngất ngưởng cho mỗi chiếc đĩa. Theo GameFile, các nhà phát hành phải trả cho Sony và Microsoft khoảng 15-20% giá bán lẻ đề xuất (MSRP) để sản xuất một đĩa game vật lý. Con số này tương đương khoảng $10.5 - $14 cho mỗi game giá $70, hoặc $12 - $16 cho mỗi game giá $80 . Việc loại bỏ đĩa đồng nghĩa với việc các nhà phát hành bỏ túi toàn bộ khoản chênh lệch đó. Trong khi đó, Sony lại thu về một phần lớn hơn nhiều từ mỗi giao dịch bán hàng kỹ thuật số thông qua PlayStation Store, với mức phí 30% cho nền tảng, thay vì phải chia sẻ doanh thu với các nhà sản xuất, đơn vị hậu cần và các cửa hàng bán lẻ .

Lợi nhuận trên mỗi đơn vị sản phẩm của Sony tăng vọt. Với một bản game kỹ thuật số giá $70 do chính Sony phát hành, họ giữ lại khoảng $49 sau khi trừ 30% phí cho cửa hàng. Con số này cao hơn rất nhiều so với một bản đĩa, nơi mà sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận của nhà bán lẻ và các khoản chia sẻ khác, phần còn lại chỉ là một phần nhỏ . Bán hàng kỹ thuật số cũng loại bỏ hoàn toàn các vấn đề về hàng trả lại, hàng tồn kho và thị trường đồ cũ, buộc mỗi khách hàng phải mua một bản game mới thay vì có thể mua lại một chiếc đĩa đã qua sử dụng.

Nhà máy sản xuất đĩa đã được chuyển đổi từ trước. Nhà máy đĩa lớn nhất của Sony tại Thalgau, Áo (Sony DADC), nơi từng sản xuất khoảng 600.000 đĩa mỗi ngày (một nửa trong số đó dành cho PlayStation), đã được chuyển đổi thành một phòng thí nghiệm quang vi thể (Micro Optics) và toàn bộ 300 nhân viên đã được đào tạo lại . Điều này cho thấy quyết định đã được lên kế hoạch từ rất lâu và cơ sở hạ tầng sản xuất đĩa vật lý đang dần bị thu hẹp trước thời hạn năm 2028.

Bí mật ngành công nghiệp: Quy trình sản xuất đĩa là 'hộp đen'

Các nguồn tin trong ngành từ chối nói trên máy ghi âm. Stephen Totilo của GameFile cho biết không một ai trong số những người ông liên hệ cho câu chuyện về chi phí sản xuất đĩa được "cho phép phát biểu trên sóng", và cả Sony lẫn Microsoft đều từ chối bình luận về các khoản phí sản xuất này . Việc sản xuất đĩa dường như là một quy trình độc quyền được bảo vệ chặt chẽ, với cấu trúc chi phí và tỷ suất lợi nhuận chưa bao giờ được công bố công khai.

Sản xuất đĩa là một 'hộp đen'. Thực tế là ngay cả những nhà báo trong ngành có mối quan hệ tốt cũng không thể có được dữ liệu chi phí chính thức, cho thấy Sony coi quy trình sao chép Blu-ray của mình như một bí mật thương mại cạnh tranh. Lý do rất có thể là vì lợi nhuận mà Sony thu được từ việc tính phí sản xuất đĩa cho các nhà phát hành là một nguồn doanh thu béo bở mà công ty không muốn bị soi xét .

Phản ứng dữ dội từ ngành công nghiệp và người tiêu dùng

Sự phẫn nộ của game thủ và các bản kiến nghị. Thông báo này đã gây ra các cuộc kiến nghị trực tuyến và kế hoạch tẩy chay, khi người hâm mộ cho rằng họ sẽ mất đi quyền trao đổi, cho mượn, bán lại hoặc thực sự sở hữu các tựa game của mình . Sony đã công khai tuyên bố rằng họ không có kế hoạch thay đổi quyết định .

Lo ngại từ Hideo Kojima. Nhà phát triển huyền thoại Hideo Kojima đã công khai bày tỏ sự bất an về những gì một tương lai hoàn toàn kỹ thuật số sẽ mang lại cho việc bảo tồn game và quyền tự do sáng tạo .

Thị trường đồ cũ trị giá 7 tỷ USD bị đe dọa. CNBC đưa tin rằng việc kết thúc đĩa vật lý đe dọa hệ sinh thái mua bán và trao đổi game đã qua sử dụng trị giá khoảng 7 tỷ USD, bao gồm các cửa hàng game độc lập, người bán lại trên eBay và các chương trình thu đổi cũ tại các nhà bán lẻ lớn .

Các nhà bán lẻ bị kẹt ở giữa. Các nhà bán lẻ vật lý như GameStop và Media Markt, những đơn vị đang hưởng khoản hoa hồng 15-20% từ việc bán đĩa, đang phải đối mặt với một mối đe dọa hiện hữu khi sản phẩm chính của họ biến mất . Sự chuyển đổi của Sony vào năm 2028 về cơ bản sẽ cắt đứt hoàn toàn nguồn doanh thu từ game mới của họ.

Tác động toàn cầu: 122 quốc gia bị 'bỏ rơi' và thị trường chợ đen Trung Quốc sụp đổ

122 quốc gia bị khóa cửa. Một phân tích của Yahoo Finance cho thấy sau khi đĩa game bị khai tử, 122 quốc gia - chủ yếu ở châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh và Đông Âu - sẽ không còn cách nào để mua các tựa game PlayStation mới nữa. Nguyên nhân là vì các khu vực này thiếu kết nối băng rộng đáng tin cậy và giá cả phải chăng, hoặc không có định giá khu vực (regional pricing) phù hợp trên PlayStation Store. Nhập khẩu đĩa là kênh khả thi duy nhất cho nhiều thị trường này .

Tác động đến thị trường chợ đen Trung Quốc. Thị trường chợ đen nhập khẩu đĩa PlayStation tại Trung Quốc - nơi các bản game vật lý được vận chuyển từ Hồng Kông, Nhật Bản và Đông Nam Á để vượt qua các hạn chế và kiểm duyệt khắt khe trên cửa hàng kỹ thuật số nội địa - sẽ bị xóa sổ đối với các tựa game mới sau tháng 1 năm 2028 . Các game thủ Trung Quốc, những người đã từng dựa vào đĩa nhập khẩu để có được các nội dung không bị kiểm duyệt hoặc không bị giới hạn vùng, sẽ không có sự thay thế tương đương nào, vì PlayStation Store tại Trung Quốc bị kiểm soát rất chặt chẽ. Điều này có thể đẩy người chơi Trung Quốc chuyển sang chơi game trên PC hoặc các nền tảng cạnh tranh khác.

Ấn Độ và các thị trường nhạy cảm về giá khác. Các game thủ Ấn Độ, những người phụ thuộc rất nhiều vào giá cả phải chăng của đĩa và một thị trường đồ cũ sôi động, sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi mô hình chỉ có kỹ thuật số . Kịch bản tương tự cũng sẽ xảy ra trên khắp các nước đang phát triển.