Netanyahu chính thức bác bỏ kế hoạch hòa bình Gaza 15 điểm của Tổng thống Trump

Tại sao kế hoạch sụp đổ: Tranh cãi về trình tự thực hiện

Mâu thuẫn trung tâm xoay quanh thứ tự các sự kiện. Kế hoạch 15 điểm hình dung Hamas sẽ giải trừ quân bị để đổi lấy việc Israel rút quân khỏi Gaza theo từng giai đoạn . Netanyahu khẳng định việc giải trừ quân bị phải được hoàn tất trước khi bất kỳ cuộc rút quân nào bắt đầu — một lập trường mà các đối tác cực hữu trong liên minh yêu cầu trước khi ông chịu bình luận về kế hoạch .

Quân đội Israel đã tạm dừng các cuộc tấn công trên thực tế ở Gaza kể từ ngày 3 tháng 8, nhưng Netanyahu nói rõ điều này không có nghĩa là chấp nhận kế hoạch . Thực tế, trong những ngày trước khi ông công khai bác bỏ, IDF đã gia tăng các cuộc không kích — khiến 28 người thiệt mạng trong một ngày cuối tuần đẫm máu nhất trong nhiều tuần — một mô hình lặp lại trước khi ông chính thức từ chối .

Một rạn nứt công khai hiếm thấy với Washington

Đây là một trong những rạn nứt công khai trực tiếp nhất giữa một nhà lãnh đạo Israel và một tổng thống Mỹ trong nhiều năm qua . Hơn một tuần sau khi kế hoạch được công bố, Netanyahu giữ im lặng trong khi các quan chức Israel giấu tên bày tỏ sự phản đối . Khi cuối cùng lên tiếng, ông đã trực tiếp mâu thuẫn với Trump, người trước đó tuyên bố Israel "rất hài lòng" với thỏa thuận .

Nhà Trắng chưa đưa ra phản bác chính thức, nhưng khoảng cách giữa câu chuyện đột phá của Trump và sự bác bỏ dứt khoát của Netanyahu đã tạo ra căng thẳng ngoại giao đáng kể . Theo tờ Los Angeles Times, Netanyahu "vẫn đang thảo luận về các kế hoạch cho Gaza với Washington", nhưng mâu thuẫn công khai đã khiến kênh ngoại giao rơi vào tình trạng lấp lửng .

Lập trường của Hamas: Cam kết nhưng có điều kiện

Hamas vẫn công khai cam kết với kế hoạch, mà ban lãnh đạo của họ đã đồng ý tại Cairo mười ngày trước khi Netanyahu bác bỏ . Quan chức cấp cao của Hamas, Basem Naim, tuyên bố nhóm này mong đợi các bên trung gian đảm bảo Israel thực hiện lộ trình . Tuy nhiên, ngay cả trước khi bị bác bỏ, Hamas cũng đã đưa ra yêu cầu về trình tự của riêng mình: họ nói vũ khí sẽ được đưa vào kho chỉ sau khi Israel thực hiện thỏa thuận Sharm el-Sheikh, chấm dứt các cuộc tấn công, rút quân và tăng cường viện trợ — một điều kiện tiên quyết tương tự tồn tại trước cuộc đối đầu hiện tại .

Điều này tạo ra một thế bế tắc: Netanyahu yêu cầu giải trừ quân bị trước khi rút quân; Hamas yêu cầu rút quân trước khi cất giữ vũ khí .

Áp lực từ phe cực hữu trong liên minh: Động lực nội bộ

Quyết định bác bỏ của Netanyahu bị chi phối mạnh mẽ bởi động lực liên minh nội bộ. Các đối tác cực hữu trong liên minh — bao gồm đảng Tôn giáo Phục quốc của Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich và đảng Otzma Yehudit của Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir — đã đe dọa sẽ rời bỏ chính phủ nếu ông chấp nhận bất kỳ kế hoạch nào liên quan đến việc rút quân khỏi Gaza mà không có sự giải trừ quân bị hoàn toàn của Hamas .

Các đảng này đã báo hiệu sự nổi loạn kể từ khi thỏa thuận được công bố vào cuối tháng 7 . Smotrich và Ben-Gvir trước đây đã từng đe dọa từ chức vào năm 2025 trước một kế hoạch ngừng bắn khác của Mỹ, cảnh báo họ sẽ làm sụp đổ liên minh nếu Netanyahu đồng ý với bất kỳ thỏa thuận nào trước khi Hamas bị tiêu diệt . Sự bác bỏ rõ ràng của Netanyahu chỉ đến sau nhiều ngày bị chỉ trích gia tăng từ chính nội các của ông .

Bầu cử tháng 10 và sự đi dây trên dây của Netanyahu

Israel đang đối mặt với cuộc bầu cử vào tháng 10 năm 2026, và Netanyahu đang cố gắng củng cố lực lượng bảo thủ của mình . Việc bác bỏ một kế hoạch bị coi là quá mềm mỏng với Hamas giúp ông đối phó với các cáo buộc từ các đối thủ đường lối cứng rắn rằng ông sẽ thỏa hiệp an ninh Israel . Đồng thời, sự bế tắc này có nguy cơ làm xa lánh các cử tri trung dung ủng hộ giải pháp ngoại giao. Netanyahu đang đi trên dây: giữ liên minh vững chắc bằng cách bác bỏ thỏa thuận, nhưng không cắt đứt hoàn toàn quan hệ với chính quyền Trump trước một cuộc bầu cử có khả năng sít sao .

Bức tranh toàn cảnh: Một kênh ngoại giao bế tắc

Sự bác bỏ này làm sụp đổ kênh ngoại giao nghiêm túc nhất do Mỹ làm trung gian nhằm kết thúc chiến tranh ở Gaza kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Kế hoạch 15 điểm là giai đoạn mới nhất trong lệnh ngừng bắn do Mỹ dẫn đầu được công bố vào tháng 10, vốn đã làm giảm nhưng không chấm dứt giao tranh . Khuôn khổ của kế hoạch bao gồm việc Israel rút quân theo từng giai đoạn gắn với việc Hamas giải trừ quân bị, một lực lượng ổn định quốc tế và một cơ quan quản lý kỹ trị cho Gaza . Với việc cả hai bên đều giữ nguyên các điều kiện tiên quyết mà phía bên kia không thể chấp nhận, một đột phá trong tương lai gần là rất khó xảy ra.

Người dân Palestine ở Gaza mô tả quyết định này là "không có con đường rõ ràng nào đến hòa bình", với một cư dân nói rằng "Chúng tôi đang đi lùi" . Sự bế tắc cũng tạo ra một khoảng trống nguy hiểm: IDF đã tạm dừng các cuộc tấn công quy mô lớn nhưng vẫn có khả năng leo thang, trong khi Hamas vẫn vũ trang và cam kết với kế hoạch mà họ đã đồng ý, khẳng định Washington phải gây áp lực để Netanyahu tuân thủ .